Year 2015, Volume 3, Issue 1, Pages 19 - 28 2016-01-07

BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF EXCISE TAXES IN THE CONTEXT OF INDIVIDUAL PSYCHOLOGICAL FACTORS

Ufuk GERGERLİOĞLU [1]

52 229

Vergiler, hükümetlere gelir sağlama açısından önemli araçlar olarak bilinmektedirler. Ancak vergiler, bireylerin psikolojilerini de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Vergiler bireylerin kullanılabilir gelirlerini azalttığı için önemli bir konu olarak nitelendirilmektedirler. Bazı durumlarda vergiler, psikolojik açıdan daha açık bir etki sergileyebilmektedirler. Bilhassa bu durum, bireylerin vergilere yönelik adalet algılarında belirgin bir biçimde açığa çıkmaktadır. Bu kapsamda alışkanlıklar ve içsel motivasyon konusunu da değerlendirmek mümkündür. Ayrıca başarı güdüsü yaklaşımı da bu çerçeve içerisinde ele alınabilir. Özellikle bireylerin adalet algıları, vergiler açısından önemli bir görünüm açığa çıkartmaktadır. Çünkü vergiler mükelleflerden veya nihai tüketicilerden karşılıksız olarak toplanmaktadır. Doğal olarak bu durumda vergilere karşı tepkiler daha açık bir biçimde ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu durum, vergiler bağlamında adalet algısını öne çıkartmaktadır. Buna ilave olarak alışkanlıklar vergisel tutum ve alışkanlıklar çerçevesinde belirleyici özellik göstermektedir. Çünkü alışkanlıklar, psikolojik manada tutum ve davranışlar üzerinde belirgin bir etki meydana getirmektedirler. Tüm bunlara ilave olarak içsel motivasyon da son yıllarda vergileme çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda bu makalede, davranışları etkilemeye yönelik özel tüketim vergileri, adalet, alışkanlık, içsel motivasyon ve başarı güdüsü gibi bireysel psikolojik unsurlar bağlamında değerlendirilecektir. 

Taxes are important devices in terms of making revenue to governments, but they negatively affect the psychology of individuals. Because taxes reduce the disposable income of people. For this reason tax phenomenon is qualified as a substantial issue. Taxes exhibit an impact more clear from the point of individual psychology in some cases. Particularly this position come out in individual’s fairness perceptions with reference to taxes. In this context, addictions and intrinsic motivation also can be evaluated. It is possible that achievement motive approach can be assessed within this framework as well. Notably, Individual’s fairness perceptions show an important appearance as part of taxes. Because, taxes are collected as uncovered from taxpayers or ultimate consumers. Naturally, In such a case, reactions against taxes may emerge more apparent. Hence, this position bring fairness phenomenon to the fore in terms of taxes. In addition to this, addictions show determinative feature from the standpoint of taxational attitudes and behaviors. This is because addictions exhibit a directive impact over the attitudes and behaviors of individual in psychological manner. Apart from all these, intrinsic motivation have been dealed within taxational framework in recent years as well. Within this scope, In this article, excise taxes which have an impact upon behaviors will be discussed in terms of individual psychological factors as fairness, addiction, intrinsic motivation and achievement motive. 

  • AKTAN, C. C. (2012). Vergi Psikolojisinin Temelleri ve Vergi Ahlakı, Değişim Çağında Kamu Maliyesi: Yeni Trendler, Yeni Paradigmalar, Yeni Öğretiler, Yeni Perspektifler, Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Yayın No:420.
  • ASWATHAPPA, K. (2005). Human Resource and Personel Management, The McGrawHill Companier, 4.Edition.
  • BARTHOLOMEW, L. Kay and G. S. Parcel and G. Kok and, N. H. Gottlieb and M. E. Fernandez. (2011). Planning Health Promotion Programs, Jossey-Bass, 3.Edition.
  • FREY, B. S. (2005). Excise Taxes: Economics, Politics and Psychology, Theory and Practice of Excise Taxation : Smoking, Drinking, Gambling, Polluting, and Driving, Editor: Sijbren Cnossen, Oxford University Press.
  • FREY, B. S. (2012). Crowding Out and Crowding in of Intrinsic Preferences, Reflexive Governance for Global Public Goods, Editor: Eric Brousseau, Tom Dedeurwaerdere, Bernd Siebenhüner, MIT Press, USA.
  • HEGGİE, I. G. and P. Vickers. (1998). Commercial Management and Financing of Roads, World Bank Technical Paper No: 409, The World Bank, USA.
  • JOLLEY, W. and D. N. Black. (2012). From Habit to Addiction : A Study in Online Gambling Behavior, Neuroscience and the Economics of Decision Making, Editor: Alessandro İnnocenti , Angela Sirigu, Routhledge.
  • KİRMANOĞLU, H. (2011). Kamu Ekonomisi Analizi, 3.Basım, Beta Yayınları. LUSSİER, R. N. And C. F. Achua. (2012). Leadership, Theory, Application & Skill Development, Cengage Learning, 5. Editon.
  • NEWBERY, D. M. (2005). Excise Taxes: Economics, Politics and Psychology, Theory and Practice of Excise Taxation : Smoking, Drinking, Gambling, Polluting, and Driving, Editor: Sijbren Cnossen, Oxford University Press.
  • NORDLUND, A. and L. Eriksson and J. Garvill. (2010). Environmental Policy and Household Behaviour: Sustainability and Everyday Life, Editor: Patrik Söderholm, Earthscan.
  • ÖNDER, İ. (2004). İktisat ve Psikoloji İlişkisi Üzerine, İktisat Dergisi, Sayı:453, ss. 53-58.
  • ÖNDER, İ. (1994). Ekonomik Davranış Kalıplarımızda Sosyal Etkiler, İ.Ü. İktisat Fakültesi Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 36.Seri, İstanbul, ss.171-180.
  • ÖNDER, İ. (2012). İktisat Üzerine Düşünceler, Yordam Kitap.
  • SİLAH, M. (2005). Sosyal Psikoloji Davranış Bilimi, Seçkin Yayıncılık, 2. Baskı.
  • STROEBE, W. (2011). Social Psychology and Health, McGraw-Hill Companies, 3.Edition.
  • VAN DEN BOS, K. (2005). Handbook of Organizational Justice, Editor: Jerald Greenberg, Jason A. Colquitt, Lawrence Erlbaum Associates.
  • WİLLİAMS, J. T. Curtis. (2006). Marketing Management In Practice, Elsevier, First Edition.
Primary Language tr
Subjects Social Sciences, Interdisciplinary
Journal Section Articles
Authors

Author: Ufuk GERGERLİOĞLU (Primary Author)
Institution: YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @research article { iaaoj422450, journal = {International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal}, issn = {}, eissn = {2148-3175}, address = {Abdülkadir IŞIK}, year = {2016}, volume = {3}, pages = {19 - 28}, doi = {}, title = {BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ}, key = {cite}, author = {GERGERLİOĞLU, Ufuk} }
APA GERGERLİOĞLU, U . (2016). BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal, 3 (1), 19-28. Retrieved from http://dergipark.org.tr/iaaoj/issue/22015/422450
MLA GERGERLİOĞLU, U . "BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ". International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal 3 (2016): 19-28 <http://dergipark.org.tr/iaaoj/issue/22015/422450>
Chicago GERGERLİOĞLU, U . "BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ". International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal 3 (2016): 19-28
RIS TY - JOUR T1 - BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AU - Ufuk GERGERLİOĞLU Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal JF - Journal JO - JOR SP - 19 EP - 28 VL - 3 IS - 1 SN - -2148-3175 M3 - UR - Y2 - 2014 ER -
EndNote %0 International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ %A Ufuk GERGERLİOĞLU %T BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ %D 2016 %J International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal %P -2148-3175 %V 3 %N 1 %R %U
ISNAD GERGERLİOĞLU, Ufuk . "BİREYSEL PSİKOLOJİK UNSURLAR BAĞLAMINDA ÖZEL TÜKETİM VERGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ". International Anatolia Academic Online Journal / Social Science Journal 3 / 1 (January 2016): 19-28.