Year 2018, Volume 3, Issue 2, Pages 19 - 28 2018-10-15

PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği

Berfu Bükler [1] , Yücel Taşdemir [2] , Fatma Esen [3]

50 72

Bu çalışma Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisinde PAH ve PCB' lerin atmosferik seviyelerinin belirlenmesi amacıyla PÜK diskli pasif hava örnekleyicisi kullanılarak Eylül ve Aralık 2016 tarihlerinde örnekler alınmıştır. Bu çevresel kirleticilerin zamansal değişimleri ve türleri tespit edilmiştir. Verilen örnek tarihleri bir önceki ay için biriken kirletici konsantrasyonlarını temsil etmektedir. Tesisten alınan örneklerde ∑16 PAH türünün konsantrasyonları Eylül  ve Aralık 2016 için sırasıyla 23,35 ng/m3 ve 256,51 ng/m3 olarak belirlenmiştir.  PAH türlerinde fenantren ve floranten her iki dönemde baskındır. S60PCB konsantrasyonu Eylül ve Aralık 2016 için sırasıyla 0,421 ng/m3 ve 0,0969 ng/m3 olarak ölçülmüştür. PCB' de ise düşük molekül ağırlıklı türler baskındır. Kirletici seviyeleri ve türleri tesisin bulunduğu konum,yakıt kullanımı, mevsimler ve çamur lagünlerine yakınlığa bağlı olarak etkilenir.
Bursa, PAH, PCB
  • Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR) (1995), Toxicological profile for Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs), Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service.
  • Alloway, B. J. And Ayres, D. C. (1997). Chemical Prınciples of Environmental Pollution, 2. baskı, Chapman& Hall, 381s.
  • Amigo, J.M., Ratola, N., Alves, A. (2011), Study of geographical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons using pine needles, Atmospheric Environment, 45, 5988-5996.
  • Ballschmiter, K. ve Zell, M. (1980), Analysis of polychlorinated biphenyls (PCB) by glass capillary gas chromatography, Fresenius' Zeitschrift für analytische Chemie, 302: 20-31.
  • Berrojalbiz, N., Castro-Jim enez, J., Mariani, G., Wollgast, J., Hanke, G., Dachs, J. (2014), Atmospheric occurrence, transport and deposition of polychlorinated biphenyls and hexachlorobenzene in the Mediterranean and Black seas, Atmos. Chem. Phy., 14, 8947-8959.
  • Birgül, A., Cindoruk, S.S., Esen, F., Taşdemir, Y. (2013), Bursa Atmosferindeki Yarı Uçucu Organik Bileşiklerin Konsantrasyon Seviyelerinin Zamansal ve Bölgesel Değişimi, Hava Kirliliği Araştırmaları Dergisi, 2, 123-132.
  • Bohlin, P., Jones, K. C., Tovalin, H., Strandberg, B. (2008), Observations on persistent organic pollutants in indoor and outdoor air using passive polyurethane foam samplers, Atmospheric Environment, 31, 7234-7241.
  • Breivik, K. Sweetman, A. Pacyna, J.M. ve Jones, K.C. (2007), Towards a global historical emission inventory for selected PCB congeners - A mass balance approach-3. An update, Science of the Total Environment, 377: 296-307.
  • Cetin, B.,Yurdakul, S., Keles, M., Celik, I., Ozturk, S., Doğan, C. (2017a), Atmospheric concentrations, distributions and air-soil exchange tendencies of PAHs and PCBs in a heavily industrialized area in Kocaeli, Turkey, Chemosphere, 183, 69-79.
  • Cetin, B., Ozturk, F., Keles. M., Yurdakul. S. (2017b), PAHs and PCBs in an Eastern Mediterranean megacity, Istanbul: Their spatial and temporal distributions, air-soil exchange and toxicological effects, Environmental Pollution, 220, 1322-1332.
  • Chaemfa, C., Barber, J. L., Kım, K. S., Harner, T. & Jones, K. C. (2009), Further studies on the uptake of persistent organic pollutants (POPs) by polyurethane foam disk passive air samplers, Atmospheric Environment, 43, 3843-3849.
  • Cindoruk, S.S, Esen, F., Tasdemir, Y. (2007), Concentration and gas/particle partitioning of polychlorinated biphenyls (PCBs) at an industrial site at Bursa, Turkey, Atmospheric Research, 85, 338-350.
  • Cindoruk, S.S., Tasdemir, Y. (2007), Characterization of gas/particle concentrations and partitioning of polychlorinated biphenyls (PCBs) measured in an urban site of Turkey, Environmental Pollution, 148, 325-333.
  • Demirel, E. (2010), Erzurum Kent Atmosferindeki Polisiklik Aromatik Hidrokarbonların(PAH) Örneklemesi Ve Analizi, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
  • DiNardi, Salvatore R. (Ed). (1997), Its Evaluation and Control, American Industrial Hygiene Association, Fairfax, The Occupational Environment, p. 1320.
  • Esen, F., Tasdemir, Y., Vardar, N. (2008), Atmospheric concentrations of PAHs, their possible sources and gas-to-particle partitioning at a residential site of Bursa, Turkey, Atmospheric Research, 88, 243–255.
  • Estellano V. H., Pozo, K., Harner, T., Corsolini, S., Focardi, S. (2012), Using PUF disk passive samplers to simultaneously measure air concentrations of persistent organic pollutants (POPs) across the Tuscany Region, Italy, Atmospheric Pollution Research, 3, 88-94.
  • Gaga, E.O. (2004), Investigation of polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH) deposition in Ankara, Middle East Technical University, The Graduate School of Natural and Applied Sciences, PhD thesis, Ankara.
  • Guo, H., Lee, S.C., Ho, K.F., Wang, X.M., Zou, S.C. (2003), Particle-associated polycyclic aromatic hydrocarbons in urban air of Hong Kong, Atmos. Environ., 37, 5307-5317.
  • Harner, T. Mackay, D. ve Jones, K.C. (1995), Model of the long-term exchange of PCBs between soil and the atmosphere in the southern UK, Environmental Science and Technology, 29: 1200-1209.
  • Harner, T., Motelay-Massei A., Shoeib, M., Diamond, M., Stern, G., & Rosenberg, B. (2005), Using passive air samplers to assess urban-rural trends for persistent organic pollutants and polycyclic aromatic hydrocarbons. 2. seasonal trends for pahs, pcbs and organochlorine pesticides, Environmental Science and Technology, 39, 5763-5773.
  • Harner, T., Pozo, K., Gouin, T., Macdonald, A.M., Hung, H., Cainey, J., Peters, A. (2006), Global pilot study for persistent organic pollutants (POPs) using PUF disk passive air samplers, Environmental Pollution, 144, 445-452.
  • Harrison, R.M., Smith, D., Luhana, L. (1996), Source apportionment of atmospheric polycyclic aromatic hydrocarbons collected from an urban location in Birmingham, UK, Environ. Sci. Technol., 30, 825-832.
  • Kaya, E., Dumanoglu, Y., Kara, M., Altiok, H., Bayram, A., Elbir, T., Odabasi, M. (2012), Spatial and temporal variation and air-soil exchange of atmospheric PAHs and PCBs in an industrial region, Atmos. Pollut. Res., 3, 435-449.
  • Lammel, G., Meixner, F.X., Vrana, B., Efstathiou, C.I., Kohoutek, J., Kukucka, P., Mulder, M.D., Pribylova, P., Prokes, R., Rusina, T.P., Song, G.Z., Tsapakis, M. (2016), Bidirectional air-sea exchange and accumulation of POPs (PAHs, PCBs, OCPs and PBDEs) in the nocturnal marine boundary layer, Atmos. Chem. Phys., 16, 6381-6393.
  • Larsen, R.K., Baker, J.E., (2003), Source apportionment of polycyclic aromatic hydrocarbons in the urban atmosphere: a comparison of three methods, Environ. Sci. Technol., 37, 1873-1881.
  • Mayer H. (1999), Air pollution in cities, Atmospheric Environment, 33, 4029-4037.
  • Min, Y., Lee, M., kim, D., Heo, J. (2013), Annual and seasonal variations in atmospheric PCDDs/PCDFs and dioxin-like PCBs levels in satellite cities of Seoul, Korea during 2003-2009, Atmos. Environ., 77, 222-230.
  • Niu, S., Dong, L., Zhang, L., Zhu,C., Hai, R., Huang, Y. (2017), Temporal and spatial distribution, sources, and potential health risks of ambient polycyclic aromatic hydrocarbons in the Yangtze River Delta (YRD) of eastern China, Chemosphere, 172, 72-79.
  • Odabasi, M., Vardar, N., Sofuoglu, A., Tasdemir, Y., Holsen, T.M. (1999), Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in Chicago air, Science of the Total Environment, 227, 57–67.
  • Odabasi, M., Bayram, A., Elbir, T., Seyfioglu, R., Dumanoglu, Y., Bozlaker, A., Demircioglu, H., Altiok, H., Yatkin, S., Cetin, B. (2009), Electric arc furnaces for steel-making: hot spots for persistent organic pollutants, Environ. Sci. Technol., 43, 5205-5211.
  • Santiago, E.C., & Cayetano, M.G. (2007), Polycyclic aromatic hydrocarbons in ambient air in the Philippines derived from passive sampler with polyurethane foam disk, Atmospheric Environment, 41, 4138-4147.
  • Sakın, A.E. (2015), Bursa'da Yarıkırsal Bir Bölgede Poliklorlu Bifenillerin(Pcb'ler) Farklı Örnekleyiciler Kullanılarak Örneklenmesi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
  • Salihoğlu, N.K., Salihoğlu, G., Tasdemir, Y., Cindoruk, S.S., Yolsal, D., Ogulmus, R., Karaca, G. (2010), Comparison of polycyclic aromatic hydrocarbons levels in sludges from municipal and industrial wastewater treatment plants, Environ. Contam. Toxicol., 58, 532-534.
  • Shoeib, M., Harner, T. (2002), Characterization and comparison of three passive air samplers for persistent organic pollutants, Environ. Sci. Technol., 36, 4142-4151.
  • Tasdemir, Y., Esen, F. (2007), Urban air PAHs: Concentrations, temporal changes and gas/particle partitioning at a traffic site in Turkey, Atmospheric Research, 84, 1-12.
  • UNEP (United Nations Environment Programme), (2011). The New POPs under the Stockholm Convention.
  • URL1, USEPA (2013), http://www.epa.gov/wastes/hazard/tsd/pcbs/about.htm, 28.07.2013.
  • Vardar, N., Esen, F., Tasdemir, Y. (2008), Seasonal concentrations and partitioning of PAHs in a suburban site of Bursa, Turkey, Environmental Pollution, 155,298-307.
  • Villar, P., Callejon, M., Alonso, E., Jimenez, J.C., Guiraum, A. (2006), Temporal evolution of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in sludge from wastewater treatment plants: comparison between PAHs and heavy metals, Chemosphere, 64,535–541.
  • Zhang, W.T., Dou, H., Liu, Y.N., Zhang, X.L., Tao, S. (2006), Exposure of traffic police in haidian district to PAHs, Environ. Sci., 27, 224-227.
Primary Language tr
Subjects Environmental Engineering
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0003-3293-3078
Author: Berfu Bükler (Primary Author)
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-2544-9862
Author: Yücel Taşdemir
Institution: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-6640-9122
Author: Fatma Esen
Institution: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { idec448180, journal = {İklim Değişikliği ve Çevre}, issn = {1308-4372}, eissn = {2651-4753}, address = {Su Vakfı}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {19 - 28}, doi = {}, title = {PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği}, key = {cite}, author = {Bükler, Berfu and Taşdemir, Yücel and Esen, Fatma} }
APA Bükler, B , Taşdemir, Y , Esen, F . (2018). PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği. İklim Değişikliği ve Çevre, 3 (2), 19-28. Retrieved from http://dergipark.org.tr/idec/issue/39582/448180
MLA Bükler, B , Taşdemir, Y , Esen, F . "PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği". İklim Değişikliği ve Çevre 3 (2018): 19-28 <http://dergipark.org.tr/idec/issue/39582/448180>
Chicago Bükler, B , Taşdemir, Y , Esen, F . "PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği". İklim Değişikliği ve Çevre 3 (2018): 19-28
RIS TY - JOUR T1 - PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği AU - Berfu Bükler , Yücel Taşdemir , Fatma Esen Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - İklim Değişikliği ve Çevre JF - Journal JO - JOR SP - 19 EP - 28 VL - 3 IS - 2 SN - 1308-4372-2651-4753 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İklim Değişikliği ve Çevre PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği %A Berfu Bükler , Yücel Taşdemir , Fatma Esen %T PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği %D 2018 %J İklim Değişikliği ve Çevre %P 1308-4372-2651-4753 %V 3 %N 2 %R %U
ISNAD Bükler, Berfu , Taşdemir, Yücel , Esen, Fatma . "PAH'lar Ve PCB'lerin Atmosferik Konsantrasyonları: Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi Örneği". İklim Değişikliği ve Çevre 3 / 2 (October 2018): 19-28.