Year 2019, Volume 5, Issue 1, Pages 93 - 115 2019-03-31

The Critique of the Human Resources Concept in the Context of the Modern World and The Emergence of Human Values Idea
Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu

Temel Hazıroğlu [1]

76 114

İnsan bir takım meziyet ve yetenekleri olan bir canlıdır. İnsan aynı zamanda doğuştan kazandığı bir takım temel hak ve özgürlüklere sahiptir. Bu onun yaratılmışların en şereflisi yani “eşref-i mahlukat” olmasının bir gereğidir. Ve aynı zamanda insan canlılardan farklı olarak yeryüzünün halifesidir. Şu rahatlıkla söylenebilir, dünya insan için yaratılmıştır. Her türlü özelliklerinden (dil, din, mezhep, ırk, cinsiyet, renk vb.) bağımsız olarak tüm insanların onda ve üzerindeki nimetlerde hakkı vardır.

Modernizm süreç içinde insanı doğal durumundan, fıtratından uzaklaştırmış ve onu bir nesne konumuna itmiştir. Materyalist zihin ve onun kapitalist ekonomi anlayışı insanı “homo economicus” olarak değerlendirmiş ve onu arz tarafında kaynağa talep tarafında ise tüketici konumuna indirmiştir. Bu insanın ve insanlığın kabullenebileceği bir durum değildir.

Çalışma hayatında insan yönetimi “personel yönetimi” olarak başlamış ve süreç içinde bu anlayış “insan kaynakları” anlayışına evrilmiştir. İnsanın bir ekonomik nesne olarak, bir kaynak olarak tanımlanması ve buna göre tutum ve davranış geliştirilmesi toplumsal hayatta insanın değerinin azalmasına neden olmuştur. Hatta süreçte insan bir tür cendereye alınmıştır.

Oysa “insan kaynak değil değerdir, tüketici değil değerlendirendir.” Bu noktada insanı hayatın merkezine en önemli değer olarak koymak, bir toplumsal düzen ve hayat telakkisi oluşturmak acil bir ihtiyaçtır. Bu telakki oluşturulurken yaratılış ve ahlak temel alınmalı, başka bir ifadeyle İslam, hakikat merkeze konulmalıdır. İslam’a göre insan için, “Hayat, Allah’tan başka hiçbir şeyin kendi hayatı üzerinde egemen olmayacağını, kendisinin de başkalarının hayatı üzerinde egemen olmayacağını beyan etmek ve bunun gereğini yerine getirmek”tir.

“İnsan kaynak değil değerdir” vurgusu ile zihinlerdeki olumsuz çağrışımı giderebilmek için İnsan Kaynakları kavramı yerine “İnsan Değerleri” kavramının kullanılması insanın layık olduğu konuma ulaşması için atılmış bir adım; hak ettiği değeri korumak ve kollamak için yapılmış daha uygun bir tanımlama olacaktır.

İnsan Değerleri; Katılım Ekonomisi; İnsan Kaynakları
  • Akıncı, Zeki. “Eleştirel Bir Yaklaşım: İşletmede Çalışanlar Bir “Kaynak” Mı Yoksa Bir “Kıymet” Midir?”. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, C.3, S.5., 2011, ss.28-32.
  • Diyanet İşleri Başkanlığı. (2005). Kur’an-ı Kerim Meali. Ankara: DİB Yayınları.
  • Dolu, Şükrullah. İK’da Yeni Şafak: İnsan Kıymetleri, https://www.yenisafak.com/politika/ikda-yeni-safak-insan-kiymetleri-304366 (Erişim tarihi: 02 Nisan 2018).
  • Farabi. (2001). Medinetül Fazıla. Ankara: MEB Yayınları.
  • Hazıroğlu, T. (2012, Şubat 26). İnsan; Kaynak mı Değer mi? Yeni Şafak Gazetesi.
  • Isfehani, R. (2012). Müfredat. Abdulbaki Güneş, Mehmet Yolcu (çev.). İstanbul: Çıra Yayınları.
  • İbn Kesir. (1984). Hadislerle Kur’anı Kerim Tefsiri. İstanbul: Çağrı Yayınları.
  • Kutluer, İ. (2000). İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
  • Madi, İ. (2014). "Ortadoğu Dinleri Açısından Homo Economıcus’un Analizi". Yayınlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi OAE.
  • Platon (Eflatun). (1992). Devlet. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Saydam, Ali. “İnsan ‘Kaynak’ Mıdır; Yoksa ‘Kıymet’ Mi?” http://www.ali-saydam.com/304nsan-lsquokaynakrsquo-m305d305r-yoksa-lsquok305ymetrsquo-mi.html (Erişim tarihi: 02 Nisan 2018).
  • Sayılar, Y. (2005) “İnsan Kaynakları Yönetimi Alanının Türkiye’deki Gelişim Çizgisi: Yönetim Organizasyon Kongreleri Üzerine Bir Araştırma”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 Sayı.2, ss. 147-176.
  • Tabakoğlu, A. (2013). İslam İktisadına Giriş. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • Üsdiken, B., Wasti, S. A. (2002). “Türkiye’de Akademik Bir İnceleme Alanı Olarak Personel Veya İnsan Kaynakları Yönetimi, 1972-1999”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:35, Sayı.3, ss.1-37.
  • Yazır, E. H. (1960). Hak Dini Kur’an Dili. İstanbul: Nebioğlu Yayınları.
Primary Language tr
Subjects Management
Published Date Mart
Journal Section Articles
Authors

Author: Temel Hazıroğlu (Primary Author)
Institution: Marmara Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date: March 31, 2019

Bibtex @research article { ijisef455846, journal = {International Journal of Islamic Economics and Finance Studies}, issn = {2149-8393}, eissn = {2149-8407}, address = {Politik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi}, year = {2019}, volume = {5}, pages = {93 - 115}, doi = {10.25272/ijisef.455846}, title = {Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu}, key = {cite}, author = {Hazıroğlu, Temel} }
APA Hazıroğlu, T . (2019). Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 5 (1), 93-115. DOI: 10.25272/ijisef.455846
MLA Hazıroğlu, T . "Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu". International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 5 (2019): 93-115 <http://dergipark.org.tr/ijisef/issue/44316/455846>
Chicago Hazıroğlu, T . "Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu". International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 5 (2019): 93-115
RIS TY - JOUR T1 - Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu AU - Temel Hazıroğlu Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.25272/ijisef.455846 DO - 10.25272/ijisef.455846 T2 - International Journal of Islamic Economics and Finance Studies JF - Journal JO - JOR SP - 93 EP - 115 VL - 5 IS - 1 SN - 2149-8393-2149-8407 M3 - doi: 10.25272/ijisef.455846 UR - https://doi.org/10.25272/ijisef.455846 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 International Journal of Islamic Economics and Finance Studies Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu %A Temel Hazıroğlu %T Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu %D 2019 %J International Journal of Islamic Economics and Finance Studies %P 2149-8393-2149-8407 %V 5 %N 1 %R doi: 10.25272/ijisef.455846 %U 10.25272/ijisef.455846
ISNAD Hazıroğlu, Temel . "Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu". International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 5 / 1 (March 2019): 93-115. https://doi.org/10.25272/ijisef.455846
AMA Hazıroğlu T . Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu. IJISEF. 2019; 5(1): 93-115.
Vancouver Hazıroğlu T . Modern Dünya Bağlamında İnsan Kaynakları Kavramının Eleştirisi ve İnsan Değerleri Fikrinin Doğuşu. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies. 2019; 5(1): 115-93.