Year 2018, Volume , Issue 32, Pages 317 - 327 2018-12-28

İbn Bâcce, Batı İslam dünyasında yetişmiş ilk Müslüman filozoftur. Yirmiden fazla eseri günümüze ulaşmıştır ve bunların çoğunluğu felsefe ile ilgilidir. Endülüs mûsikî tarihi ile ilgili incelemelerimizde ismini sıkça duyduğumuz İbn Bâcce’nin, kaynaklarda özellikle mûsikî konusunda döneminin önemli bir siması olduğuna dair bilgilerden hareketle eserlerini incelemeye karar verdik. Elimize ulaşan eserlerinin sadece ikisinde mûsikîye dair bilgilere rastladık.  Bunlardan biri Kitâbü’n-Nefs isimli eseridir. Bu eserde bulunan “Ses (İşitme, Akustik) Hakkında” başlıklı bölümde ses fiziği ve udun akordu gibi konular işlenir. Bir diğer eseri ise mûsikî hakkında kaleme alınmış Fi’l-Elhân isimli çalışmasıdır. Bahsettiğimiz iki eseri birkaç sayfadan müteşekkildir ve tarih araştırmalarında iddia edildiği gibi İbn Bâcce’nin mûsikî anlayışının derinliğini gösterecek nitelikte de değildir. Tabii buradan yola çıkarak İbn Bâcce’nin mûsikî bilgisini ölçmek mümkün değilse de en azından eserlerinden yola çıkarak böyle bir iddiada bulunamayacağımız da ortadadır. Ayrıca İbn Bâcce’nin eserlerinde yer alan konuların bir kısmını dönemindeki diğer eserlerle karşılaştırıldığında bazı konularda eksik olduğu görülür. Tüm bu bilgiler ışığında İbn Bâcce’nin mûsikî anlayışını ele almak için bahsettiğimiz eserlerini inceleyerek makale içerisinde verdik ve bunları tahlil ederek kendisinden önceki mûsikî nazariyatçıları ile kıyasladık. 

Endülüs, İbn Bâcce, mûsikî tarihi, ses fiziği, ud
  • Adıvar, Abdülhak Adnan, “İbn Bâcce”, MEB İslam Ansiklopedisi, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1987, X, 704-707.Alevî, Cemâleddin, Resailu felsefiyye li-Ebî Bekr b. Bace Nusus Felsefiyye Gayri Menşura, Dârus’s-Sekâfe, Beyrut, 1983.Arslan, Fazlı, İslam Medeniyetinde Mûsikî, Beyan Yayınları, İstanbul, 2015.Aydınlı, Yaşar, "İbn Bâcce", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1999, XIX, 348-396_____________, “Bir İbn Bâcce Bibliyografyası”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Bursa, 4, (1992): 383-396._____________, “İbn Bâcce’nin Eserleri”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Bursa, 3 (1991): 203-213. Çubukçu, İbrahim Agâh, “İbn Bâcce ve Felsefesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara, 15 (1967): 151-154.Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, ed. Hakkı Dursun Yıldız, Çay Yayınları, İstanbul, 1988.Farabî, Kitabü’l-Mûsîka’l-Kebîr, tah. Gattas Abdülmelik el-Haşâbe, Dârü’l-Kitâbü’l-Arabî, Kahire, 1967.İbn Bâcce, Kitâbü’n-Nefs. tah. Muhammed Sagir Hasan Ma’sumî, Daru Sadır, Beyrut, 1992. İhvân-ı Safâ Risâleleri, çev. Ahmet Hakkı Turabi, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2012, s. 129-160.Karaelma, Barış, “Endülüste Müzik Hayatı Üzerine Bir İnceleme”, İstem. Konya, 15, (2010): 29-42.Mülayim, Selçuk, “Endülüs Sanatı”, Endülüs’ten İspanyaya, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara, 1996, 97-107.Özdemir, Mehmet, “Endülüs”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1995, XI, 211-225.Tıraşcı, Mehmet, Türk Mûsikîsi Nazariyatı Tarihi, Kayıhan Yayınları, İstanbul, 2017.Topuzoğlu, Tevfik Rüştü, “Halil b. Ahmed”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1997, XV: 309-312Turabi, Ahmet Hakkı, “el-Kindî’nin Mûsikî Risâleleri”, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstirüsü, 1996.__________________, “Medineli Efemine Şarkıcı Tuveys”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Adana, 10, (2010): 41-65.__________________, İbn Sînâ-Mûsikî, Litera Yayıncılık, İstanbul, 2004.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-7047-8136
Author: Mehmet Tıraşcı (Primary Author)
Institution: Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Country: Turkey


Bibtex @research article { istem402208, journal = {İSTEM}, issn = {1304-0618}, eissn = {2602-408X}, address = {Necmettin Erbakan University}, year = {2018}, volume = {}, pages = {317 - 327}, doi = {10.31591/istem.402208}, title = {İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ}, key = {cite}, author = {Tıraşcı, Mehmet} }
APA Tıraşcı, M . (2018). İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ. İSTEM, (32), 317-327. DOI: 10.31591/istem.402208
MLA Tıraşcı, M . "İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ". İSTEM (2018): 317-327 <http://dergipark.org.tr/istem/issue/41791/402208>
Chicago Tıraşcı, M . "İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ". İSTEM (2018): 317-327
RIS TY - JOUR T1 - İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ AU - Mehmet Tıraşcı Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.31591/istem.402208 DO - 10.31591/istem.402208 T2 - İSTEM JF - Journal JO - JOR SP - 317 EP - 327 VL - IS - 32 SN - 1304-0618-2602-408X M3 - doi: 10.31591/istem.402208 UR - https://doi.org/10.31591/istem.402208 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İSTEM İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ %A Mehmet Tıraşcı %T İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ %D 2018 %J İSTEM %P 1304-0618-2602-408X %V %N 32 %R doi: 10.31591/istem.402208 %U 10.31591/istem.402208
ISNAD Tıraşcı, Mehmet . "İBN BÂCCE VE MÛSİKÎ". İSTEM / 32 (December 2018): 317-327. https://doi.org/10.31591/istem.402208