Year 2018, Volume 3, Issue 3, Pages 145 - 151 2018-12-18

Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar

Elyar İBRAHİMOV [1] , Musa CABBAROV [2] , Fatmahanım NEBİYEVA [3] , Vagıf ATAMOV [4]

34 121

Bu araştırma ile Nahcivan arazisi flora ve vejetasyon özelliklerine göre detaylı  jeobotaniki-coğrafi bölgelere ayrılmıştır. Araştırma alanı; 7 vejetasyon kuşağı, 20 bölge, 24 altbölge ve 17 mikrobölge olmak üzere toplam 62 jeobotaniki birime ayrılmıştır.  

Vejetasyon tiplerinin bölgede dikey kuşaklanmasına göre; halofitik çol, yavşanlı yarı çöl, dağ-bozkır ve frigana kuşakları daha geniş, yüksek dağ çayır, subnival-nival ve dağ-tundra kuşakları ise daha dar alanları kapsamaktadır.

Bölgenin bitki örtüsünde karakter olan vejetasyon tiplerinden birisi de seyrek arid orman ve frigana birlikleridir. Astragalus ve Acantholimon cinsine ait olan türlerin yayğın olduğu birliklerde bazen Onobrychis cornuta türü de yayğın olarak Şerur ve Ordubad il sınırları içerisinde öne çıkmaktadır. Dağ-kserofit ve arid seyrek orman birliklerinin florasında; Pyrus salicifolia, P. oxyprion, Rosa sosnovskyana, R.subafreliana, R. brotherorum, R. buschiana, R. foetida, Crataegus pontica, C. sanguinea, Tamarix florida, T. oktandra, T. ramosissima, Betula pendula, Juniperus communis, J. sabina, J. excelsa, J. foetidissima, Pistacia mutica, Paliurus spina-christi, özellikle Celtis caucasica, C. tournefortii, C. glabrata, Amygdalus fenzliana, Rhus coriaria vb. yayğın olan karakter taksonlar olduğu belirlenmiştir.

Bu araştırma ile bölgenin düzlük kesimlerinde; Anabasis aphylla, Halocnemum strobilaceum, Halostachys belangeriana, Kalidium caspicum, Petrosimonia brachiata, Suaeda altissima, S. dendroides, Salsola dendroides, S. crassa, S. nodulosa, Seidlitzia florida gibi bitkilerinin iştirakı ile halofitik çöl birliklerinin alanının genişlediği yönünde suksesyon gerçekleştiğ ilk defa olarak belirlenmiştir. 

Flora, vejetasyon, kuşaklanma, jeobotaniki-cografik
  • 1. Azizbeyova Ş.A. Geomorfologiya Nahçıvanskoy ASSR. Gos.nauç.-tekn.izd.literaturı po geologii i okrane nedr., M., 1961, s.13-198.
  • 2. Atamov, V.V., Azerbaycan’ın bozkır vejetasyonunun fitocoğrafik bölgeleri. Ot sistematik Botanik Dergisi, 9, 2, İSSN 1300-2953, 2002 , s. 101-116.
  • 3. Atamov, V.V. (2008). Phytosociological Characteristics the Vegetation of the Caspian`s Shores inAzerbaijan. International Journal of Botany, 4(1),1-13.
  • 4. Beydeman I.N., Metodika fenologiçeskich nablyudenii prigeobotaniçeskich issledovaniyach. İzd. AN SSSR, M.-L.: 1954.
  • 5. Grossheym A.A., Sosnovskiy D.İ. Opıt botaniko-geografiçeskogo rayonirovaniya Kavkazskogo ktaya.// İzv. Tifl.inst., v III, Tiflis, 1927, s.160.
  • 6. Grossheym, A.A. (1936). Rastitelnıy resursı Kafkaza. M., MOİP, 435.
  • 7. Grossheym A.A. (1948). Rastitelnıy pokrov Kavkaza. Izd. MOIP, M.-L., 248.
  • 8. Good R. The Gegraphy of the Flowering Plants, 3-rdedition. White Plains, NY, London, Longman, 1964.
  • 9. Djabbarov T.M., Gurbanov E.M., İbragimov A.Ş. Friganoidı na territorii Nakhçıvanskoy AR. //Trudı Sentralnogo Botaniçeskogo sada. Tom X. Baku, “Elm”2012, s.295-300.
  • 10. Kuznetsov N.İ. Principı deleniya Kafkaza botaniko-geografiçeskogo provintsii.//S-Pb. Zap.İperatorskoy AN, 1909, ser.8, t.24, No1, s.164.
  • 11. .Karyagın, İ.İ. (1950-1961) Flora Azerbaydjana, 1-8 cilt) Izd.vo AN Azerb.SSR, Baku.
  • 12. İbragimov A.Ş. Rastitelnost Nakheçevanskoy Avtonomnoy Respubliki ee narodnokozyaystvennoe znaçenie. Baku: Elm, 2005, 230 s.
  • 13. İbrahimov A.Ş. Rastitelnost Nakhiçevanskoy Avtonomnoy Respubliki ee proizvoditelnost i botaniko-geografiçeskoe rayonirovanie. Avtoreferat doktora biologiçeskikh nauk. Baku: 2007, 44.s.
  • 14. Nabieva F.Kh. Flora i opustınovaniya aridnıkh territorii Kura-Araksinskoy nizmennosti, Priaraksinskie ravninı. Nakheçevan, Tusi, 2010, 240 s.
  • 15. Movsumova F.K., İbragimov A.Ş. İzmenenie florı pustın Nakheçenanskoy ASSR. Tezisı dokladov Respublikanskoy nauçnoy konferentsii “Materialno-dukhovnıe bogatstvo Nakheçevanskoy ASSR i nauçno-tekniçeskiy progress”. 22-23 aprel, Nakheçevan, 1986, s. 42.
  • 16. Metogika fenologiçeskikh nablyudeniya pri botaniçeskikh issledovaniyakh. M.: AN SSSR, 1966, 152 s.
  • 17. Palibin İ.V. Nijne-oligetsenovaya flora gorı Darrı-daq vı basseyne reki Araksa. İz florı i sistematiki vısşikh rasteniy. Baku: 1947, s.7-23.
  • 18. Palibin İ.V. Melovaya flora Daralageza. Tr.BİN AN SSSR. M.-L.: 1937. Ser.1, vıp.4.,s. 171-198.
  • 19. Prilipko L.İ. Rastitelnıe otnoşenie vı Nakheçevanskoy ASSR.//Trudı Botaniçeskogo İnstituta, T.VII,İzd.Az.FAN, 1939, 196 s.
  • 20. Prilipko L.İ. Rastitelnıy pokrov Azerbaidjsana. Baku: Elm, 1970, 169 s.
  • 21. Polevaya geobotanıka.M.-L.: İzd.AN SSSR, Vol.1-5, 1959-1976.
  • 22. Takhtajan, A.L. The Floristic Regions of the World. UC Pres, Berkeley. 1986.
  • 23. Talıbov T. G. Azerbaycan MR-ın Flora Biyoçeşitliliği ve Onun Nadir Növlerinin Korunması. Elm, Baku: 2001, 191 s.
  • 24. Talıbov T.G.Bioraznoobraziya florı Nakheçevanskoy Avtonomnoy Respubliki, ey ratsionalnoe ispolzovaniya i okhranı. Avtoref. Diss. Doktora biologiçeskihk nauk. Baku: 2003, 63 s.
  • 25. Talıbov T.G., İbrahimov A.Ş. Taksonomiçeskiy spektr (Vısşie sporovıe, golosemennıe i porıtosemennıe rasteniya) florı Nakheçevanskoy Avtonomnoy Respubliki. Nakhıçevan: Adjami, 2008, 364 s.
  • 26. Talıbov T.G., İbragimov A.Ş. Krasnaya knig Nakheçevanskoy Avtonomnoy Respubliki. Nakheçevan: Adjemi, 2010, 676 s.
  • 27. Soçava, V.B., Prinçipı fiziko-geografiçeskogo rayonirovanieya. Sb..”Voprosı geografii” (dlya 18-go Mejdunar. geogr. Kongressa) M.-L.: 1956.
  • 28. Soçava, V.B., Osnovnıe polojeniya geobotaniçeskogo rayonirovaniya. Bot. jurnal., t.37, 3, 1952.
Primary Language tr
Subjects Science
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Elyar İBRAHİMOV
Institution: Azerbaycan MBA Nahcivan Bölmesi, Bitki Resursları Enstitüsü, Nahcivan/Azerbaycan
Country: Azerbaijan


Author: Musa CABBAROV
Institution: Bakü Devlet Üniversitesi, Biyoloji Fakültesi, Botanik Kürsüsü, Bakü/Azerbaycan
Country: Azerbaijan


Author: Fatmahanım NEBİYEVA
Institution: Azerbaycan MBA Nahcivan Bölmesi, Bitki Resursları Enstitüsü, Nahcivan/Azerbaycan

Orcid: 0000-0002-6718-7979
Author: Vagıf ATAMOV (Primary Author)
Institution: RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ RİZE
Country: Turkey


Bibtex @research article { jaes468936, journal = {Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences}, issn = {}, eissn = {2548-0006}, address = {Anatolian Academic Sciences}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {145 - 151}, doi = {10.35229/jaes.468936}, title = {Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar}, key = {cite}, author = {İBRAHİMOV, Elyar and CABBAROV, Musa and NEBİYEVA, Fatmahanım and ATAMOV, Vagıf} }
APA İBRAHİMOV, E , CABBAROV, M , NEBİYEVA, F , ATAMOV, V . (2018). Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 3 (3), 145-151. DOI: 10.35229/jaes.468936
MLA İBRAHİMOV, E , CABBAROV, M , NEBİYEVA, F , ATAMOV, V . "Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar". Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 3 (2018): 145-151 <http://dergipark.org.tr/jaes/issue/40446/468936>
Chicago İBRAHİMOV, E , CABBAROV, M , NEBİYEVA, F , ATAMOV, V . "Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar". Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 3 (2018): 145-151
RIS TY - JOUR T1 - Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar AU - Elyar İBRAHİMOV , Musa CABBAROV , Fatmahanım NEBİYEVA , Vagıf ATAMOV Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.35229/jaes.468936 DO - 10.35229/jaes.468936 T2 - Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 145 EP - 151 VL - 3 IS - 3 SN - -2548-0006 M3 - doi: 10.35229/jaes.468936 UR - https://doi.org/10.35229/jaes.468936 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar %A Elyar İBRAHİMOV , Musa CABBAROV , Fatmahanım NEBİYEVA , Vagıf ATAMOV %T Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar %D 2018 %J Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences %P -2548-0006 %V 3 %N 3 %R doi: 10.35229/jaes.468936 %U 10.35229/jaes.468936
ISNAD İBRAHİMOV, Elyar , CABBAROV, Musa , NEBİYEVA, Fatmahanım , ATAMOV, Vagıf . "Nahcıvan’ın Jeobotaniki Bölgelendirilmesine Katkılar". Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 3 / 3 (December 2018): 145-151. https://doi.org/10.35229/jaes.468936