Year 2019, Volume 12, Issue 2, Pages 1012 - 1043 2019-07-27

SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ

Selçuk Ulutaş [1]

21 27

Yabancılaşma; felsefe, sosyoloji ve psikolojinin kullandığı anahtar kavramlardan birisidir. Bu kavramın sanat alanında estetik öznenin sanat eserine katılımını kontrol etmek için yabancılaştırma etkisi (Verfremdung) kavramına dönüştüğü bilinmektedir. Sanatçılar ‘özdeşleşme’ olarak tanımlanan estetik katılımın yarattığı etkinin tam tersini yabancılaştırma ile yaratmak ve estetik özneye bir fenomenle ilgili kuvvet uygulamak istemektedirler. Sinemada ise bir fenomene izleyicinin yabancılaştırılması için anlatıların, öykü ve söylemlerinin, buna göre tasarlandığı gözlemlenmektedir. Eserin tasarım aşamasında yabancılaştırma etkisi ile ilgili bilinen pek çok stratejiden söz etmek mümkündür. Ancak bilinen ve özellikle biçimsel olarak ortaya koyulan stratejiler dışında da sinemada yönetmenlerin yabancılaştırma etkisi geliştirmek adına yeni stratejiler üretmeleri için potansiyel olarak sınırsız olanağı bulunmaktadır. Bu çalışma yabancılaşmanın olumsuz kabul edilen etkilerine karşı estetik öznenin yabancılaştırılmasını amaçlayan ‘Night Crawler’ isimli sinema filmini incelemektedir. Çalışmanın amacı sinemada da sıkça karşılaşılan estetik özdeşleşmenin dışında yabancılaştırma kuramı ile ilgili bilinen temel biçimsel unsurların ötesinde yeni yabancılaştırma stratejilerinin özellikle salt biçemin dışında oluşturulup oluşturulamayacağının ortaya konulmasıdır. Bu nedenle ele alınan ‘Night Crawler’ isimli film kendi ontolojik bağlamında karakter yaratımı, eylemler ve olaylar çerçevesinde incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda filmin biçimsel unsurların dışında tinsel bir varlık olarak yabancılaştırma etkisi ürettiği ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda çalışma ‘Night Crawler’ isimli filmi ontolojik analiz yöntemi  ile incelemektedir.


Yabancılaşma, Verfremdung Yabancılaştırma, Özdeşleşme, Karharsis, Gestus, Estetik özne, Estetik Katılım, Sinema
  • Aristoteles (2017) Poetika: Şiir Sanatı Üzerine, Furkan Akderin (çev), Say Yayınları, İstanbul. Barsam R ve Monahan D (2015) Looking at movies, WW Norton & Company, Newyork. Bozkurt N (1995) Sanat ve estetik kuramları, Sarmal Yayınevi, İstanbul. Brecht B (2005) Tiyatro İçin Küçük Organon, Ahmet Cemal (çev), Mitos Boyut Yayınları, İstanbul. Callinicos A (2013) Toplum Kuramı, Yasemin Tezgiden(çev), İletişim Yayınları, İstanbul. Can A ve Aytaş M (2017) Varoluşun Trajedyası: "Sen Aydınlatırsın Geceyi" Filminin Göstergebilimsel Analizi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 45, Mayıs 2017, 302-312. Davies S, Higgins K. M, Hopkins R, Stecker R ve Cooper D E (2009) A Companion To Aesthetics, John Wiley & Sons, Newyork. Dellaloğlu B F (2001) Frankfurt Okulu'nda Sanat ve Toplum, Bağlam Yayıncılık, İstanbul. Del Rio E (2008) Deleuze and the Cinemas of Performance: Powers of Affection, Edinburgh University Press. Falzon C (2001) Foucault ve Sosyal Diyalog:Parçalanmanın Ötesi, Hüsamettin Arslan (çev), Paradigma yayınları, İstanbul. Feuerbach L (2008) Hıristiyanlığın Özü, Oğuz Özügül (çev), Say Yayınları, İstanbul. Giddens A (2013) Sosyoloji, Hüseyin Özel ve Cemal Güzel (çev), Kırmızı Yayınları, İstanbul. Hartmann N (2010) Ontolojinin Işığında Bilgi, HarunTepe (çev), Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara. Harvey D (2012) Marx'ın Kapital'i İçin Kılavuz, Bülent O Doğan (çev), Metis yayınları, İstanbul. Harvey D (2015) On Yedi Çelişki ve Kapitalizmin Sonu, Esin Soğancılar (çev), Sel Yayıncılık, İstanbul. Hayward S (2012) Sinemanın Temel Kavramları, Uğur Kutay ve Metin Çavuş (çev), Es Yayınları, İstanbul. Hegel G W F (2003) Tarihte Akıl, Önay Sözer (çev), Kabalcı Yayınları, İstanbul. Honour H ve Fleming J (2016) Dünya Sanat Tarihi, Alfa, İstanbul. Jay M (2001) Adorno, Ünsal Oskay (çev), Der Yayınevi, İstanbul. Koca S (2018) Yeni Türk Sinemasında Biçem, Literatürk Yayınları, Konya. Mannheim K (2003) Essays On The Sociology of Culture, Routledge, London. Marcause H (1985) Eros ve Uygarlık: Freud Üzerine Felsefi Bir İnceleme, Idea Yayınları, İstanbul. Marx K (1976) El Yazmaları: Ekonomi, Politik ve Felsefe, K. Somer (çev), Sol Yayınları, İstanbul. Marx K (2013) Yabancılaşma, Kenan Somer vd. (çev), Sol Yayınları, İstanbul. Megill A (1998) Aşırılığın Peygamberleri-Nietzsche. Heidegger, Foucault, Derrida, Tuncay Birkan(çev), Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara. Mercado G (2013) The Filmmaker's Eye: Learning (And Breaking) The Rules Of Cinematic Composition, Focal Press. Nutku Ö (2001) Dram Sanatı: Tiyatroya Giriş, Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Ollman B (2012) Yabancılaşma Marx’ın Kapitalist Toplumdaki İnsan Anlayışı, Ayşegül Kars (çev), Yordam Kitap, İstanbul. Parkan M (1983) Brecht Estetiği ve Sinema, Dost Kitapevi Yayınları, Ankara. Şener S (2006) Dünden Bugüne Tiyatro Düşüncesi, Dost Kitabevi Yayınları, Ankara. Swain D (2013) Yabancılaşma: Marx’ın Teorisine Bir Giriş, Hande T. Ubarlı (çev), Durak İstanbul Dizisi, İstanbul. Swearingen J (2008) Risale-i Pank, Artemis Günebakanlı (çev), Altı kırkbeş Yayınevi, İstanbul. Timuçin A (2004) Düşünce Tarihi: Gerçekçi Düşüncenin Kaynakları, Bulut Yayınları, İstanbul. Tunalı İ (1998) Estetik, Remzi Kitap Evi, İstanbul. Tunalı İ (1983) Estetik Beğeni, Say Yayınları, İstanbul. Vattimo G (1999) Modernliğin Sonu: Postmodern Kültürde Nihilizm ve Hermenötik, Şehabettin Yalçın (çev), İz Yayıncılık, İstanbul. Wollen P (2004) Sinemada Göstergeler ve Anlam, Zafer Aracagök ve Bülent Doğan (çev), Metis Yayınları, İstanbul. Zizek S (2005) Yamuk Bakmak, Tuncay Birkan (çev), MetisYayınları, İstanbul.
Primary Language tr
Journal Section Araştırma Makaleleri
Authors

Orcid: 0000-0003-4804-0565
Author: Selçuk Ulutaş (Primary Author)

Dates

Publication Date: July 27, 2019

Bibtex @research article { josc596288, journal = {SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ}, issn = {}, eissn = {2148-2942}, address = {Selcuk University}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {1012 - 1043}, doi = {10.18094/josc.596288}, title = {SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ}, key = {cite}, author = {Ulutaş, Selçuk} }
APA Ulutaş, S . (2019). SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ, 12 (2), 1012-1043. DOI: 10.18094/josc.596288
MLA Ulutaş, S . "SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ". SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ 12 (2019): 1012-1043 <http://dergipark.org.tr/josc/issue/47244/596288>
Chicago Ulutaş, S . "SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ". SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ 12 (2019): 1012-1043
RIS TY - JOUR T1 - SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ AU - Selçuk Ulutaş Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18094/josc.596288 DO - 10.18094/josc.596288 T2 - SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ JF - Journal JO - JOR SP - 1012 EP - 1043 VL - 12 IS - 2 SN - -2148-2942 M3 - doi: 10.18094/josc.596288 UR - https://doi.org/10.18094/josc.596288 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Journal Of Selcuk Communication SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ %A Selçuk Ulutaş %T SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ %D 2019 %J SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ %P -2148-2942 %V 12 %N 2 %R doi: 10.18094/josc.596288 %U 10.18094/josc.596288
ISNAD Ulutaş, Selçuk . "SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ". SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ 12 / 2 (July 2019): 1012-1043. https://doi.org/10.18094/josc.596288
AMA Ulutaş S . SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ. 2019; 12(2): 1012-1043.
Vancouver Ulutaş S . SİNEMA FİLMLERİNDE ESTETİK ÖZNEYİ YABANCILAŞMAYA YABANCILAŞTIRMAK: NIGHT CRAWLER FİLMİNDE YABANCILAŞTIRMA ETKİSİ. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ. 2019; 12(2): 1043-1012.