Year 2010, Volume 7, Issue 3, Pages 163 - 172 2010-09-01

Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri Effect of Lambing Season, Lamb Genotype, Maternal and Birth Related Factors on Growth and Viability of Lambs
Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri

H. Ürüşan [1] , H. Emsen. [2]

223 2456

Bu araştırmada yaşları 2 ile 7 arasında değişen saf İvesi (n=44), Morkaraman (n=40) ve Tuj (n=68) ırkı koyunlar ile İvesi (n=31), Morkaraman (n=4), Tuj (n=71) kuzuları ve Romanov x İvesi (n=34), Romanov x Morkaraman (n=43), Romanov x Tuj (n=9) melezi kuzular kullanılmıştır. Farklı doğum mevsimlerinde (güz-kış ve bahar-yaz) doğan kuzularda doğuma yardım, doğumdan sonra kuzunun dizleri üzerine ve ayağa kalkma zamanı, emme teşebbüsü ve başarılı emme, kuzuyu yalayarak kurutma süresi ve analık kabiliyeti kaydedilmiştir. Doğumdan 24 saat sonra ana ve kuzular tartılmıştır. Kuzular 60. günde sütten kesilerek tartılmış ve sütten kesim ağırlıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonunda ilkine doğum yapan koyunların doğum sonrası ağırlıkları (49.3 kg), ikinci kez ve daha fazla sayıda doğum yapan koyunlar arasındaki farklılık (57.5 kg) çok önemli bulunmuştur (P < 0.01). Kuzu doğum ağırlığı üzerine, doğum mevsimi ve doğan kuzunun ırkının etkisi önemli bulunmuştur (P < 0.05). Yaşama gücü bakımından erkek ve dişi kuzular arasındaki fark istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (P > 0.05) fakat doğum tipi bakımından tekiz ve ikiz kuzuların yaşama gücü üçüz kuzulara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (P < 0.05). Ayrıca erkek kuzular dişi kuzulara göre, tek doğan kuzular ikiz ve üçüz doğan kuzulara göre daha yüksek sütten kesim ağırlığına sahip olmuşlardır ve aralarındaki fark önemli bulunmuştur (P < 0.05). Kuzu davranışları bakımından incelendiğinde, kuzunun dizlerinin üzerine kalkma süresi, ayağa kalkma süresi ve memeye temas faktörlerinin sütten kesim ve yaşama gücü üzerine etkisinin olmadığı tespit edilmiştir (P > 0.05).Kurutma süresi bakımından daha uzun zaman ayıran (30 dak ve üzeri) anaların yavruları daha yüksek sütten kesim ağırlığına (19.2 kg) sahip olmalarına rağmen istatistiki bir fark tespit edilmemiştir (P > 0.05). Araştırma sonucuna göre, doğuma ve kuzunun emmesine müdahalenin sütten kesim ve kuzu yaşama gücünde düşüşlere neden olduğu bu yüzden mümkün olduğunca doğuma ve doğum sonrası kuzuların bakımına müdahale edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır
Ana-yavru ilişkisi, davranış, kuzu yaşama gücü, doğum mevsimi
  • Alexander, G., D. Stevens and B. Mottershead, 1983. Problems in accurate recording of lambing data, Aust. J. Exp. Agric, 23, 361–368.
  • Alexander, G., 1986. Physiological and behavioural factors affecting lamb survival under pastoral conditions. In factors affecting the survival of new born lambs. (Ed. G. Alexander. J. D. Barker. J. Slee. 9914.) Commission of the European Communities Luxembourg.
  • Alexander, G., D. Stevens and L.R. Bradley, 1998. Maternal behaviour in ewes following caesarian section. Appl Anim Behav Sci, 19: 273- 277.
  • Anonim, 1985. Minitab, Student Handbook, Duxbury Press.
  • Burfening, P.S. and D.D. Kress, 1993. Direct and maternal effects on birth and weaning weight in sheep. Small Rumin Res,10: 153–163.
  • Casas, E., B.A. Freking and K.A. Leymaster, 2005. Evaluation of Dorset, Finnsheep, Romanov, Texel and Montadale breeds of sheep: V. Reproduction of F1 ewes in spring mating seasons. J. Anim Sci, 83: 2743–2751.
  • Çam, M. A., M. Kuran ve E. Selçuk , 1997. Koyun yetiştiriciliğinde ana- yavru ilişkileri ve önemi. T.r. J. of Veterinary and Animal Sciences 23. Ek sayı; 2: 335- 341.
  • Çam, M. A., M. Kuran ve E. Selçuk, 1999. Karayaka’larda kuzuların dogum sonrası anaları ile bulunma sürelerinin koyun ve kuzu davranısı ile kuzuların gelismesine etkisi. Tr. J. of Vet. and Anim. Sci., 23. Ek sayı; 2: 335–341
  • Demirören, E., E. Kızılay, M. Kaymakçı ve R. Sönmez, 1992. Mer’ a koşullarında kuzuların yaşama gücünü etkileyen fizyolojik ve davranışsal faktörler. 8-9 Ocak 1992. Trakya Bölgesi 1. Hayvancılık Sempozyumu. Tekirdağ.
  • Dwyer, C.M., S.W. Dıngwall and A.B. Lawrence, 1999. Physiological offspring behaviour in sheep: a factor analysis. Physiology & Behaviour Elsevier Science, 67: 443- 454. correlates of maternal
  • Dwyer, C.M. 2003. Behavioural development in the neonatal lamb: effect of maternal and birth- related factors. Science Direct, 59: 1027- 1050.
  • Dwyer, C.M., A.B. Lawrence, S.C. Bishop and M. Lewis, 2003. Ewe-lamb bonding behaviours at birth are affected by maternal undernutrition in pregnancy. Br J Nutr, 89:123–136.
  • Freking, B.A. and K.A. Leymaster, 2004. Evaluation of Dorset, Finnsheep, Romanov, Texel, and Montadale breeds of sheep: IV. Survival, growth, and carcass traits of F1 lambs. J. Anim Sci, 82: 3144–3153.
  • Hanrahan, J.P. 1976. Maternal effects and selection response with an application to shhep data. Anim Prod, 22: 359.
  • Manyuchi,B., H.P.R. Tawonezvi and R.M. Chiwara, 1991. Breed and environmental influences on weaner lamb production in Zimbabwe. Tropical Animal Health and Production. 23(2): 115-125.
  • Maria, G.A., K.G. Boldman, and L.D. Vanvleck, 1993. Estimates of variances due to direct and maternal effects for grovth traits of Romanov Sheep. J. Anim. Sci, 71: 845–849.
  • Morris, B.H., M.K. Philbin, and C. Bose 2000. Physiological effects of sound on newborn. J. Perinatol, 2: 55–60.
  • Notter, D.R., 2000. Effects of ewe age and season of lambing on prolificacy in US Targhee, Suffolk and Polypay sheep. Small Rumin. Res., 38:1-7. DOI: 10.1016/S0921-4488(00)00144-9. PMID:10924872.
  • Owens, J.L., B.M. Bindon, T.N. Edey and L.R. Piper, 1985. Behaviour at parturition and lamb survival of Booroola Merino Sheep. Livestock Production Science, 13: 359-372.
  • Owen, J.B. 1996. The Cambridge breed. In: M.H. Fahmy (Ed.), Prolific Sheep, CAB Int. Press, UK. pp:161-173.
  • Pfister, J., J. Astorga, K. Panter, B. Stegelmeier and R. Molyneux, 2006. Maternal ingestion of locoweedI. Effects behaviour. Small Rumin Res, 65: 51–63. bonding and
Primary Language tr
Journal Section Articles
Authors

Author: H. Ürüşan

Author: H. Emsen.

Bibtex @ { jotaf201430, journal = {Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi}, issn = {1302-7050}, eissn = {2146-5894}, address = {Namik Kemal University}, year = {2010}, volume = {7}, pages = {163 - 172}, doi = {}, title = {Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri}, key = {cite}, author = {Ürüşan, H. and Emsen., H.} }
APA Ürüşan, H , Emsen., H . (2010). Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 7 (3), 163-172. Retrieved from http://dergipark.org.tr/jotaf/issue/19044/201430
MLA Ürüşan, H , Emsen., H . "Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri". Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 7 (2010): 163-172 <http://dergipark.org.tr/jotaf/issue/19044/201430>
Chicago Ürüşan, H , Emsen., H . "Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri". Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 7 (2010): 163-172
RIS TY - JOUR T1 - Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri AU - H. Ürüşan , H. Emsen. Y1 - 2010 PY - 2010 N1 - DO - T2 - Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 163 EP - 172 VL - 7 IS - 3 SN - 1302-7050-2146-5894 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Journal of Tekirdag Agricultural Faculty Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri %A H. Ürüşan , H. Emsen. %T Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri %D 2010 %J Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi %P 1302-7050-2146-5894 %V 7 %N 3 %R %U
ISNAD Ürüşan, H. , Emsen., H. . "Kuzulama Mevsimi, Kuzu Genotipi, Anne ve Doğumla İlgili Faktörlerin Kuzuların Büyüme ve Yaşama Gücü Üzerine Etkileri". Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 7 / 3 (September 2010): 163-172.