Year 2016, Volume 32, Issue 32, Pages 245 - 274 2016-12-19

XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ

Iasha BEKADZE [1]

273 783

Makalemizde, XVI. yüzyıl sonlarında Ahıska, Hertvis, Ahılkelek ve Bedre sancaklarındaki küçük sanayi tesislerinden olan değirmen ve bezirhaneler detaylı olarak incelenmiş, onların sayıları, çalıştığı süreler, vergi miktarları tablolar halinde düzenlenmiştir. Ayrıca harap değirmen ve bezirhaneler hakkında da bilgiler verilmiş, onların bulunduğu yerler tespit olunarak tablolar şeklinde belirtilmiştir. Bu incelemede, bölgenin 1870 yılındaki küçük sanayi işletmelerine de yer verilmiş olup onların sayıları, bulunduğu köyler ve bu köylerin Ahıska merkezden uzaklığı tablolar halinde açıklığa kavuşturulmuştur. Ayrıca bu tesislerin faaliyet gösterdiği nehir ve suların isimleri de makalemizde yer almaktadır.

Ahıska, Hertvis, Ahılkelek, Bedre, Âsiyâb, Bezirhane
  • Tapu-Tahrir Defteri (TAPU): Defter No: 130 (Tarih: H. 1003). Ahısha Mufassal Defteri. Bu defter sancak, nahiye, köy, mezra, çayır, balık öşrü ve s. vergilerini içeren defter olup toplam 258 sayfadır. Defterde Tuğra, Kanun-nâme, Fihrist vardır.
  • AKGÜNDÜZ, Ahmet (1990). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri. 2. Kitap, II. Bâyezid Devri Kanunnâmeleri. Beşinci Bölüm. Rumeli Eyaleti Kanunnâmeleri, İstanbul ve Rumeli Eyâlet Merkezine Ait Kanunnâmeler, Kanunnâme-i İhtisâb-i İstanbul El-Mahrûse, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul.
  • AKGÜNDÜZ, Ahmet (1992). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri. 4. Kitap, Kanunî Devri Kanunnâmeleri, I. Kısım. Merkezî ve Umumî Kanunnâmeler, İkinci Bölüm. Kanunî’nin Umumî Osmanlı Kanunnâmeleri, Fey Vakfı Yayınları, İstanbul.
  • AKGÜNDÜZ, Ahmet (1994a). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri. 7//II. Kitap, II. Selim Devri Kanunnâmeleri. Dördüncü Bölüm. Diyârbekir Eyaleti Kanunnâmeleri (Harpurd Sancağı Kanunnâmesi); Altıncı Bölüm.Gürcistân Eyâleti Kanunnâmeleri, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul.
  • AKGÜNDÜZ, Ahmet (1994b). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri.8//I. Kitap, III. Murad Devri Kanunnâmeleri. III. Bölüm. Basra Eyâleti Kanunnâmeleri, Sadr-ı Suveyb Sancağı Kanunnâmesi, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul.
  • AKGÜNDÜZ, Ahmet (2006). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri. 1. Kitap, Osmanlı Hukukuna Giriş ve Fatih Devri Kanunnâmeleri, 2. Baskı, III. Bölüm, Anadolu Eyâleti Kanunnâmeleri, Gayri Sahih Tahsisât Kabilinden Vakıfların İptali Hakkında Ferman, Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul.
  • BAYRAKTAR, Hatice (2011). XIX. Yüzyılın Ortalarında Tekirdağ Kazası, T.C Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
  • BEKADZE, Iasha (2015a), “Gürcistân Vilâyeti Kanunnâmeleri’nin Değerlendirilmesi”, Karadeniz- Black Sea – Черное Море, Üç ayda Bir Yayınlanan Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, Yaz 2015, Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Dergisi, Yıl 6, Sayı 26, s. 71-87. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Ardahan / Türkiye.
  • BEKADZE, Iasha (2015b), “XVI. Yüzyılda Çıldır Eyâleti Ahılkelek Sancağı’nın Tümek Nahiyesi”, Akademik Bakiş Dergisi, Sayı: 50 Temmuz-Ağustos 2015. Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN: 1694-528X. İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız-Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabad-Kırgızistan. ss. 158-192.
  • BEKADZE, Iasha ve YİĞİT, Bekir Tarık (2016), “XVI. Yüzyıl Sonlarında Çıldır Nâm-ı Diğer Ahıska Eyâleti Vakıflarına Genel Bir Bakış”, Karadeniz- Black Sea – Черное Море, Üç ayda Bir Yayınlanan Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, Sonbahar 2016, Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Dergisi, Yıl 8, Sayı 31, s. 247-264. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Ardahan / Türkiye.
  • BİRİCİ, Sevim (2007). “Klasik Türk Edebiyatında Âsiyâ”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 17, Sayı: 1 Sayfa: 97-113, ELAZIĞ-2007.
  • CEYLAN, Salih (2014), “Kaybolmakta Olan Bir Kırsal Maddi Kültür Örneği: Su Değirmenleri” (Ağlasun Örneği)-An Example of Disappearing Rural Material Culture: Water Mills (Example of Ağlasun), Doğu Coğrafya Dergisi, Cilt 19, Sayı 31,ss. 65-82.
  • CİKİA, Sergey (1947), Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistan, I. Kitap, Gürcistan SSR Ulum Akademisi, Tbilisi.
  • ÇAĞATAY, Neş’et (1947). “Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi,Cilt 5, Sayı 5, ss. 483-511.
  • DOĞRU, Mecit (1985). Yukarı Kür Boylarının Yeradları Üzerinde Bir Araştırma, İstanbul. Türk Dünyası Vakfı Araştırmaları
  • EVLİYA ÇELEBİ (2008). Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyâhatnamesi: Bursa-Bolu-Trabzon-Erzurum-Azerbaycan-Kafkasya-Kırım-Girit, 2. Cilt- 2. Kitap, Hazırlayanlar: Seyit Ali Kahraman-Yücel Dağlı, 2. Baskı, İstanbul, YKY
  • FEDOSEEV İ.A. (1960). V razvitie gidrologii suşi v Rossii. Sorumlu Editör: ORLOV, B.P., Moskva, İzdatelöstvo Akademi Nauk SSSR.
  • GÜL, Mustafa Fırat (2013). “Aksaray Şehrinin İktisadî Tarihi Hakkında Bir Deneme”, Çanakkale Araştırmaları Turk Yıllığı Yıl: 11, Bahar 2013, Sayı: 14, ss. 131-158.
  • HAMMER (Baron Joseph Von Hammer Purgstall), Büyük Osmanlı Tarihi, Üçüncü Cilt, Haz. Mümin Çevik, İstanbul, 2010, MMP Baskı Tesisleri.
  • IŞIK, Sevgi, Kadıoğlu, Songül, Yıldırır, Mehmet (2012). T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı, Yayın No: 4. Kuyûd-ı Kadîme Arşiv Kataloğu, Ankara.
  • KAZICI, Ziya (2005). Osmanlı’da Vergi Sistemi, İstanbul, Bilge Yayıncılık
  • ÖZCAN, Doğukan (2014), “XVI. Yüzyılda Büyük Ardahan Sancağı’nda Su Değirmenleri ve Bezirhaneler”, Karadeniz-Black Sea-Çernoe More, Üç ayda Bir Yayınlanan Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, Yaz 2015, Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Dergisi, Yıl 6, Sayı 24. ss. 71-87.
  • PARLATIR, İsmail (2011). Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, 4. Baskı, Ankara, Yargı Yayınevi
  • ŞEMSEDDİN SAMİ (2011), Kâmûs-ı Türkî (Latın Harfleriyle), Haz. Gündoğdu Raşit, Adıgüzel Niyazi, Önal Faruk, İstanbul, İdeal Kültür Yayıncılık.
  • Türk Dil Kurumu [TDK], Türkçe Sözlük, I-II (1998), 9. Baskı, Haz. İsmail Parlatır, Nevzat Gözaydın, Hamza Zülfikar, Ankara: TDK Yayınları.
  • ÜNAL, Mehmet Ali (1989), XVI. Yüzyılda Harput Sancağı (1518-1566), Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • ÜNAL, Mehmet Ali(2002), Osmanlı Müesseseleri Tarihi, 5. Baskı, Isparta, Fakülte Kitabevi
  • YILMAZ, Fehmi (2010), Osmanlı Tarih Sözlüğü, İstanbul, Gökkube
  • YİĞİT Ahmet (2007), “XIV-XVI. Yüzyıllarda Menteşe Livasında Değirmenler”, Muğla Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi (İLKE), bahar 2007, Sayı 18, ss. 97-155.
  • YÖRÜK, Doğan (2014). “XVI. Yüzyılda Konya Kazasında Su Değirmenleri Ve Bezirhaneler”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/1 Winter 2014, p. 637-655, ANKARA-TURKEY, ss, 637-655.
  • ZİSSERMAN, K.L. (1870). Sbornik materialov dlya opisaniya Tiflisskoy gubernii. İzdavaemıy pri kanselyarii Tiflisskogo gubernatora pod redaksiyu pravitelya onoy, Tom 1, Vıpusk I. Tiflis, Tipografiya Dubelira.
Subjects
Journal Section Articles
Authors

Author: Iasha BEKADZE

Bibtex @research article { kdeniz279680, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2016}, volume = {32}, pages = {245 - 274}, doi = {10.17498/kdeniz.279680}, title = {XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ}, key = {cite}, author = {BEKADZE, Iasha} }
APA BEKADZE, I . (2016). XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 32 (32), 245-274. DOI: 10.17498/kdeniz.279680
MLA BEKADZE, I . "XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 245-274 <http://dergipark.org.tr/kdeniz/issue/26521/279680>
Chicago BEKADZE, I . "XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 245-274
RIS TY - JOUR T1 - XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ AU - Iasha BEKADZE Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17498/kdeniz.279680 DO - 10.17498/kdeniz.279680 T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 245 EP - 274 VL - 32 IS - 32 SN - 1308-6200- M3 - doi: 10.17498/kdeniz.279680 UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.279680 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Black Sea XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ %A Iasha BEKADZE %T XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ %D 2016 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 32 %N 32 %R doi: 10.17498/kdeniz.279680 %U 10.17498/kdeniz.279680
ISNAD BEKADZE, Iasha . "XVI. YÜZYILSONLARINDA AHISKA, HERTVİS, AHILKELEK VE BEDRE SANCAKLARINDA KÜÇÜK SANAYÎ İŞLETMELERİ". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 / 32 (December 2016): 245-274. https://doi.org/10.17498/kdeniz.279680