Year 2018, Volume , Issue 40, Pages 271 - 287 2018-12-20

CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK

Mirza Polat [1]

45 115

Halk edebiyatının önemli kaynaklarından biri olarak kabul edilen cönkler, sistemli bir şekilde yazılmamış ancak halkın içinden çıkan edebi şahsiyetlerin eserlerini günümüze ulaştırmada önemli bir kaynak görevi görmüştür. Cönkün ne olduğu ile ilgili pek çok tanım yapılmıştır. Bu tanımlamaların bazılarına aşağıdaki yazımızda yer verdik.

Okumaya çalıştığımız cönk Celali mahlasıyla yazılmıştır. Cönkün başında Raif Yelkenci Cönkü No: 8 yazmaktadır. Bir sonraki sayfada ise Latin rakamları ile 1622 tarihi yazılmaktadır.  Cönkte bulunan şiirler iki mısra şeklinde yazılarak toplam 23 sayfadır. Şiirlerden ilki bir satirik şiir özelliği göstermektedir. Cönkte birden çok şiir türü bulunmakla birlikte bir de gazel vardır. Cönkün okunması esnasında karşılaşılan sorunlar ve çözümlerine dair fikirleri aşağıda zikrettik.

Cönkteki şiirlerde şair genel bir güzellemeden sonra İstanbul ile ilgili bir güzelleme yazmıştır. Şiirde İstanbul semtlerinin isimlerini belirterek yazmış ve genel çerçevede Topkapı, Galata, Beyoğlu gibi İstanbul’un gözde yerlerini şiire konu etmiştir. Tahminimizce cönkte şiirleri bulunan şair saraya yakın biridir. Zira şiirlerinde devlet erkanına karşı bir övgü söz konusudur. Şair şiirlerinde ordudan ve ordu mensuplarından da bahsetmektedir.

Okuduğumuz cönkün yazarının İstanbul’da yaşayan bir asker olma ihtimali yüksektir. Zira yazmış olduğu şiirler içinde Yeniçeri ocağının geçmesi, Bektaşi ile ilgili kısımların yoğun olması ve Bektaşi’ye karşı bir övgünün olması bu tahminde bulunmamızı sağlamıştır. Cönkü yazan kişi imla ile ilgili herhangi bir çıkarımda bulunmadan serbest bir şekilde kalemini kullanmıştır. Aynı kelimeleri farklı şekilde yazmıştır. Bu da metni okumamızı biraz zorlaştırmıştır. Ancak buna rağmen cönkte okunamayan bir yer yoktur. Sadece cönkteki silinme ve kopmalardan dolayı eksiklik vardır. 

cönk, celali, istanbul, bektaşi, raif yelkenci
  • AÇA Mustafa (Ed: M. Öcal OĞUZ), Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Grafiker Yayınları, Ankara:2008
  • ARTUN Erman, Ansiklopedik, Halkbilimi/Halk Edebiyatı Sözlüğü Terimler-Motifler-Kavramlar, Karahan Kitabevi, Adana:2014
  • DUYMAZ Ali, Sözün Yazılaşması Yazının Sözleşmesi:Cönkler, Milli Folklor, Yıl28, Sayı:111, 2016
  • GÖKYAY Orhan Şaik, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:8, Türkiye Diyanet Vakfı Yayın Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi, Ankara: 1993
  • GÜZEL Abdurrahman, TORUN Ali, Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Akçağ Yayınları, Ankara:2008
  • KAYA Doğan, Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, Akçağ Yayınları, Ankara:2010
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Mirza Polat (Primary Author)
Institution: ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: December 20, 2018

Bibtex @research article { kdeniz483100, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2018}, volume = {}, pages = {271 - 287}, doi = {10.17498/kdeniz.483100}, title = {CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK}, key = {cite}, author = {Polat, Mirza} }
APA Polat, M . (2018). CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (40), 271-287. DOI: 10.17498/kdeniz.483100
MLA Polat, M . "CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (2018): 271-287 <http://dergipark.org.tr/kdeniz/issue/41142/483100>
Chicago Polat, M . "CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (2018): 271-287
RIS TY - JOUR T1 - CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK AU - Mirza Polat Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17498/kdeniz.483100 DO - 10.17498/kdeniz.483100 T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 271 EP - 287 VL - IS - 40 SN - 1308-6200- M3 - doi: 10.17498/kdeniz.483100 UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.483100 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Black Sea CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK %A Mirza Polat %T CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK %D 2018 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V %N 40 %R doi: 10.17498/kdeniz.483100 %U 10.17498/kdeniz.483100
ISNAD Polat, Mirza . "CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi / 40 (December 2018): 271-287. https://doi.org/10.17498/kdeniz.483100
AMA Polat M . CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 2018; (40): 271-287.
Vancouver Polat M . CÖNKLER VE “CELALİ” MAHLASIYLA YAZILMIŞ BİR CÖNK. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 2018; (40): 287-271.