Year 2016, Volume 8, Issue 14, Pages 404 - 414 2016-04-05

XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century

Gülnar KARA [1]

267 381

19. Yüzyıldaki Rusya İmparatorluğu’nun dış politikasının önemli ölçüde Doğu meselesine yönelik olmuştur. 19. Yüzyılın ortalarından itibaren bu politika Orta Asya ve Kafkasya’daki yayılmacılık politikasıyla birlikte yürütüldü, fakat asrın sonlarında Osmanlı Devleti’nin zayıflamasını da fırsat bilen yüzyıllardır düşlediği sıcak denizlere inmek, Balkan Yarımadası’na sahip olmak arzusuyla İstanbul ve Çanakkale Boğazları’na sahip olma fırsatını elde etmiş ve bu amaç doğrultusunda çaba sarfetmiştir. Bu projenin gerçekleşmesi için Rusya’nın İstanbul’daki diplomatları ve diğer temsilcilerinin gösterdiği yoğun çalışmalar da dikkate şayandır. Bu bilimsel çalışmada  1883-1897 yılları arasında Rusya’nın İstanbul’daki büyükelçisi A. İ. Nelidov’un hazırladığı ve gerçekleşmesi için uzun uğraşlar verdiği  “Boğazların İşgali Hakkındaki Projesi” ele alınacaktır. Çalışmada, Büyükelçi Nelidov’un Rus Çarı için hazırladığı projenin çevirisi ve proje etrafında oluşan tartışmalar, bunun için yapılan askeri hazırlıklar ve projenin neden gerçekleşmediği Rus kaynakları ışığında incelenecektir.

Rusya, Osmanlı Devleti, Boğazlar meselesi, Nelidov, Batı Devletleri
  • “Zapiska Aleksandra III. v 1885 gg” (1931), Krasny Arhiv, No. 3 sayı 46, (180-181).
  • “Zapiski Velikogo Vizira Kamil Paşi” (1915), İzvestiya MİD, Kn. 1, (186).
  • Ahtamzyan. A. A (2008), “Verny Syn Oteçestva” // Etnosfera, No. 8 (119), (48-50).
  • Çomak, İhsan (2015), “19.Yy. Sonunda Rusya’nın Osmanlı Devleti Politikası ve Rusya Karadeniz Donanması Kaptanı Lev Brusilov’un gözüyle Rusya’nın İstanbul Büyükelçisi A. İ. Nelidov”, Karadeniz Araştırmaları, Güz, Sayı:47, (39-52).
  • Dışişleri Bakanının A. İ. Nelidov’a mektubu (24 Şubat, 1897).
  • Dışişleri Bakanının A. N. Nelidov’a gizli telgrafı (3/15 Şubat 1897).
  • Dışişleri Bakanının İstanbul’daki Rusya Büyükelçisi A. N. Nelidov’a mektubu (25 Ocak, 31 Ocak 1897).
  • Dillon. E. J (1918), The Eclipse of Russia. General Vannovskiy’nin M. N. Muravyev’e mektubu (20 Nisan 1897).
  • Hvostov (1931), “Zapiska A. İ. Nelidova v 1882 g. O Zanyatii Prolivov”, Krasny Arhiv, No. 3.
  • Hvostov. V. M (1929), “Blijnevostoçny Krizis 1895-1897 gg”, İstorik-Marksist, No. 13.
  • Hvostov.V. M (1931), “Proekt Zahvata Bosfora v 1896 g.”, Krasny Arhiv, No. 4-5 (47-48), (50-70).
  • Hvostov.V. M (1977), Problema İstorii Vneşney Politiki Rossii i Mejdunarodnyh Otnoşenii v Kontse XIXnaçale XX. Veka, Moskva.
  • Hvostov.V. M (1930), “Problema Zahvata Prolivov v 90-h gg. XIX Veka”, İstorik-Marksist, No. 20. İ. L. Goremykin’in M. N. Muravyev’e mektubu (22 Şubat 1897).
  • Lamzdorf.V. N, Dnevnik za 1895 God, Tetrad: 3, (37).
  • Nelidov’un Bakanlar Kurulu üyesi V. S. Obolenskiy’ye mektubu (24 Şubat 1897).
  • Pokrovskiy. M (1922), “Germano-Russkiye Otnoşeniya. Proekt Zahvata Bosfora v 1897 g.” // Krasny Arhiv, no. 1, (152-162). http://istmat.info/files/uploads/31111/krasnyy_arhiv_1-1922.pdf
  • Rossiyskiy Gosudarstvenny İstoriçeskiy Arhiv (RGİA), fond, 1626, opis. 1, dosya. 213.
  • Rusya Dışişleri Bakanı’nın İşişleri Bakanı İ. L. Goremykin’e (kopyası Büyükelçi A. İ. Nelidov’a) mektubu (21 Şubat, 1897).
  • Rusya Savunma Bakanı P. S. Vannovskiy’nin Dışişleri Bakanı M. N. Muravyev’e (14 Ocak, 24 Ocak 1897) mektupları.
  • Semanov. S. N (1972), Makarov, Moskva.
  • Şirokorad. A. B (2009), Turtsiya. Pyat’ Vekov Protivostoyaniya, Moskva.
  • Tellioğlu Ömer (2015), “Karadeniz’de Osmanlı Hâkimiyeti ve Rusya’nın Sıcak Denizlere İnme Mücadelesi”,
  • Tarih Okulu Dergizi (TOD), Mart, Yıl 8, Sayı XXI, (195-212).
  • Timoşçuk.V (1914), “Zapiski Grafa N. P. İgnatyeva o Ego Prebyvanii v Konstantinopole v 1864-1876 g.”, Russkaya Starina, No. 4.
  • Vyşinskiy. A.Ya, Lozovskiy. S. A (1948), Diplomatiçeskiy Slovar, Moskva.
Primary Language tr
Journal Section Research Articles
Authors

Author: Gülnar KARA

Bibtex @ { makusobed206938, journal = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-1387}, eissn = {1309-1387}, address = {Mehmet Akif Ersoy University}, year = {2016}, volume = {8}, pages = {404 - 414}, doi = {10.20875/sb.70866}, title = {XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century}, key = {cite}, author = {KARA, Gülnar} }
APA KARA, G . (2016). XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (14), 404-414. Retrieved from http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19446/206938
MLA KARA, G . "XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (2016): 404-414 <http://dergipark.org.tr/makusobed/issue/19446/206938>
Chicago KARA, G . "XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (2016): 404-414
RIS TY - JOUR T1 - XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century AU - Gülnar KARA Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - DO - T2 - Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 404 EP - 414 VL - 8 IS - 14 SN - 1309-1387-1309-1387 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century %A Gülnar KARA %T XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century %D 2016 %J Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-1387-1309-1387 %V 8 %N 14 %R %U
ISNAD KARA, Gülnar . "XIX. Yüzyılın Sonunda Rus Büyükelçisi A. N. Nelidov’un Boğazları İşgal Projesi-The Straits Occupation Project Of Russian Ambassador A. N. Nelidov At The End XIX. Century". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 / 14 (April 2016): 404-414.