Year 2019, Volume 12, Issue 1, Pages 48 - 59 2019-04-28

Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi
Investigation of health literacy and some related factors of 4th grade students in a university

Serhat Özdenk [1] , Gülcan Demir Özdenk [2] , Lütfiye Hilal Özcebe [3] , Sarp Üner [4]

70 241

Amaç: Çalışmada bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte olan bu epidemiyolojik araştırmanın evrenini bir üniversitenin bazı bölümlerinde 2014-2015 bahar döneminde eğitim gören 353 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada 283 öğrenciye ulaşılmıştır (%80.1). Veri toplama aracı, katılımcıların çeşitli sosyo-demografik özelliklerini, “Yetişkinlerde İşlevsel Sağlık Okuryazarlığı Testi” ve sağlık okuryazarlığıyla ilişkili olduğu düşünülen bazı değişkenleri içermektedir. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 23.0 programı kullanılarak yapılmış, verilerin özetlenmesinde tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası karşılaştırmalarda Ki-kare testi ile Mann Whitney-U testi ve analizlerde lojistik regresyon modellemesi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaşları 21 ile 32 arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 23.1±1.6 yıldır ve %61.0’ı kadındır. Katılımcıların “Yetişkinlerde İşlevsel Sağlık Okuryazarlığı Testi” puan ortalaması 74.4±14.4’dür ve %60.4’ünün sağlık okuryazarlığı düzeyi yeterli olarak belirlenmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre sağlık okuryazarlığı puanları arasında farklılık saptanmamıştır. Lojistik regresyon modeline göre son altı ayda sağlık hizmeti kullananların sağlık okuryazarlığı puanları, kullanmayanlara göre 1.7 kat daha yüksektir (%95 GA=1.1-2.9). Sonuç: Her beş katılımcıdan ikisinin sağlık okuryazarlığı düzeyi yetersizdir ve çalışma grubunun üniversite öğrencileri olduğu düşünüldüğünde bu sonuç dikkat çekicidir. Sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseltilmesinde özellikle gençlere odaklanarak, sağlık okuryazarlığı düzeylerini değerlendirme kapsamında temel sağlık bilgilerini ve hizmetlerini edinebilme, yorumlayabilme ve anlayabilmeleri açısından sağlıklı yaşam biçimi kazandırmaya, sağlık sorumluluklarını ve bilinçlerini artırmaya yönelik eğitici programlar sunulması büyük önem taşımaktadır. 

Aim: The aim of the study was to examine the health literacy level and some related factors of the 4th grade students of a university. Methods: The universe of this cross-sectional type was consisted of 353 students who were educated in the departments of a university during spring semester of 2014-2015 academic years. 283 students were reached in the survey (80.1%). The data collection tool includes several socio-demographic characteristics of the participants, “Test of Functional Health Literacy in Adults” and some variables that were thought to be related to the health literacy. Data was evaluated using SPSS 23.0 statistical software. Descriptive statistics was used in the summary of the data, Chi-square and Mann Whitney-U tests were used in the intergroup comparisons and logistic regression model was used in the analyzes. Results: The ages of the participants ranged from 21 to 32 years with an average age of 23.1± 1.6 years and 61.0% were females. It has been identified as the average score of “Test of Functional Health Literacy in Adults” of the participants’ were 74.4±14.4 and 60.4% of them had sufficient health literacy level. There was no difference in health literacy scores based on the socio-demographic characteristics of the participants. According to the logistic regression model, the health literacy scores of health services users’ in the last six months were 1.7 times higher than those who did not use (95% CI=1.1-2.9). Conclusion: Health literacy levels of two out of every five participants were insufficient. This result was noteworthy when it’s thought that the working group was composed of university students. It is of great importance for providing educational programs to raise health awareness, health responsibilities and awareness in order to acquire, interpret and understand basic health information and services in the context of increasing the level of health literacy, especially focusing on youth, in the context of assessing health literacy levels.

  • 1. Bilir N. Erbaydar Paksoy N. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Kontrolü. In: Güler Ç, Akın L,editors.Halk Sağlığı Temel Bilgiler 3. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları;2015.p.15422. Bas Bueno-de-Mesquita HB. Noncommunicable Diseases of Major Public Health Interest and Prevention. Asia Pac J Public Health 2015; 27(8S):110S-111S. 3. Riley L, Guthold R, Cowan M, Savin S, Bhatti L, Armstrong T, et al. The World Health Organization STEPwise Approach to Noncommunicable Disease Risk-Factor Surveillance: Methods, Challenges, and Opportunities. Am J Public Health 2016;106(1):74-78. 4. Bilir N. Sağlık okur-yazarlığı/Health Literacy. Turk J Public Health 2014;12(1):61-68. 5. WHO. Track 2: Health Literacy and Health Behaviour. 7th Global Conference on Health Promotion: track themes. Health Promotion (serial online) 2016 Apr-May (cited:2016 Nisan 12):(24 screens).Available from:URL: http://www.who.int/healthpromotion/conferences/7gchp/track2/en/6. Carbone ET, Gibbs HD. Measuring Nutrition Literacy: Problems and Potential Solutions. J Nutr Disorders Ther 2013;3(1): 1000e105. 7. Fransen MP, Leenaars KE, Rowlands G, Weiss BD, Maat HP, Essink-Bot ML. International Application of Health Literacy Measures: Adaptation and Validation of the Newest Vital Sign in The Netherlands. Patient Educ Couns. 2014; 97(3):403-409.8. Eyüboğlu E, Schulz PJ. Validation of Turkish Health Literacy Measures. Health Promot Int. 2015;31(2):1-2. 9. Dodson S, Good S, Osborne RH. Optimizing health literacy: improving health and reducing health inequities: a selection of information sheets from the health literacy toolkit for lowand middle-income countries. New Delhi: World Health Organization, Regional Office for South-East Asia: 2015.ISBN: 978-92 9022-474-7.Available from:15 Nisan 2015.URL: http://apps.searo.who.int/PDS_DOCS/B5147.pdf.10. Couture ÉM, Chouinard M-C, Fortin M, Hudon C. The relationship between health literacy and quality of life among frequent users of health care services: a cross-sectional study. Health Qual Life Outcomes 2017 Jul. doi:10.1186/s12955-017-0716-7.11. Cajita MI, Cajita TR, Han H-R. Health Literacy and Heart Failure: A Systematic Review. J Cardiovasc Nurs. 2016;31(2):121-130. 12. De Castro SH, Brito GNO, Gomes MB. Health literacy skills in type 2 diabetes mellitus outpatients from an university-affiliated hospital in Rio de Janeiro, Brazil. Diabetol Metab Syndr 2014 Nov 22. doi:10.1186/1758-5996-6-126.13. Souza JG, Apolinario D, Magaldi RM, Busse AL, Campora F, Jacob-Filho W. Functional health literacy and glycaemic control in older adults with type 2 diabetes: a cross-sectional study. BMJ Open 2014 Jan 21. doi: 10.1136/bmjopen-2013-00418014. Liechty JM, Saltzman JA, Musaad SM, STRONG Kids Team. Health literacy and parent attitudes about weight control for children. Appetite 2015; 91:200–8. 15. Sansom-Daly UM, Lin M, Robertson EG, Wakefield CE, McGill BC, Girgis A, et al. Health Literacy in Adolescents and Young Adults: An Updated Review. J Adolesc Young Adult Oncol. 2016;5(2):106-118. 16. Sørensen K, Pelikan JM, Röthlin F, Ganahl K, Slonska Z, Doyle G, et al. Health literacy in Europe: comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). Eur J Public Health. 2015;25(6):1053-1058. 17. Durusu-Tanrıöver M. Yıldırım HH. Demiray-Ready FN. Çakır B. Akalın HE. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması. Bilimsel Rapor. Sağlık-Sen Yayınları – 25. 1. Baskı: 2014 Aralık.18. Üçpunar E. Yetişkinlerde İşlevsel Sağlık Okuryazarlığı Testinin Uyarlama Çalışması (tez). Ankara:Ankara Üniversitesi.2014 19. Parker RM, Baker DW, Williams MV, Nurss JR. The test of functional health literacy in adults: a new instrument for measuring patients' literacy skills. J Gen Intern Med. 1995;10(10):537-41.20. Ozdemir H, Alper Z, Uncu Y, Bilgel N. Health literacy among adults: a study from Turkey. Health Educ Res. 2010;25(3):464-77. 21. Poorman E, Gazmararian J, Elon L, Parker R. Is health literacy related to health behaviors and cell phone usage patterns among the text4baby target population? Arch Public Health 2014;72(1):13. 22. Kutner M. Greenberg E. Jin Y. Paulsen C. The Health Literacy of America’s Adults: Results From the 2003 National Assessment of Adult Literacy (NCES 2006–483). U.S. Department of Education. Washington, DC: National Center for Education Statistics: 2006 Sept. Report No: NCES 2006–483.23. Eichler K, Wieser S, Brügger U. The costs of limited health literacy: a systematic review. Int J Public Health 2009;54(5):313-324. 24. Lee SYD, Tsai, TI, Tsai, YW, Kuo KN. Health literacy, health status, and healthcare utilization of Taiwanese adults: results from a national survey. BMC Public Health 2010 Oct 16. doi:10.1186/1471-2458-10-61425. Zhang Y, Zhang F, Hu P, Huang W, Lu L, Bai R, et al. Exploring Health Literacy in Medical University Students of Chongqing, China: A Cross-Sectional Study. PLoS One 2016 Apr 6. doi:10.1371/journal.pone.0152547.26. Rocha PC, Rocha DC, Lemos SMA. Functional health literacy and quality of life of high-school adolescents in state schools in Belo Horizonte. Codas 2017 Aug 10. doi: 10.1590/2317 1782/2017201620827. Vozikis A, Drivas K, Milioris K. Health literacy among university students in Greece: determinants and association with self-perceived health, health behaviours and health risks. Arch Public Health 2014 May 23. doi:10.1186/2049-3258-72-15.28. Barber ML, Staples M, Osborne RH, Clerehan R, Elder C, Buchbinder R. Up to a quarter of the Australian population may have suboptimal health literacy depending upon the measurement tool: results from a population-based survey. Health Promot Int. 2009; 24(3):252-61. 29. Berkman ND. Sheridan SL. Donahue KE. Halpern DJ. Viera A. Crotty K. Holland A. Brasure M. Lohr KN. Harden E. Tant E. Wallace I. Viswanathan M. Health Literacy. Interventions and Outcomes: An Updated Systematic Review. Evidence Report/Technology Assesment No. 199. RTI International–University of North Carolina Evidencebased Practice Center. Agency for Healthcare Research and Quality 2011 March. Report No: 290-2007-10056-I
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4376-7434
Author: Serhat Özdenk
Institution: Ahi Evran University, Kirsehir, Turkey
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-4639-399X
Author: Gülcan Demir Özdenk (Primary Author)
Institution: Ahi Evran University, Kirsehir, Turkey
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-0918-8519
Author: Lütfiye Hilal Özcebe
Institution: HACETTEPE UNIVERSITY, FACULTY OF MEDICINE
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-9880-8811
Author: Sarp Üner
Institution: Hacettepe University, Ankara, Turkey
Country: Turkey


Dates

Publication Date: April 28, 2019

Bibtex @research article { mersinsbd412666, journal = {Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {1308-0830}, address = {Mersin University}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {48 - 59}, doi = {10.26559/mersinsbd.412666}, title = {Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi}, key = {cite}, author = {Özdenk, Serhat and Demir Özdenk, Gülcan and Özcebe, Lütfiye Hilal and Üner, Sarp} }
APA Özdenk, S , Demir Özdenk, G , Özcebe, L , Üner, S . (2019). Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12 (1), 48-59. DOI: 10.26559/mersinsbd.412666
MLA Özdenk, S , Demir Özdenk, G , Özcebe, L , Üner, S . "Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2019): 48-59 <http://dergipark.org.tr/mersinsbd/issue/41500/412666>
Chicago Özdenk, S , Demir Özdenk, G , Özcebe, L , Üner, S . "Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2019): 48-59
RIS TY - JOUR T1 - Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi AU - Serhat Özdenk , Gülcan Demir Özdenk , Lütfiye Hilal Özcebe , Sarp Üner Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26559/mersinsbd.412666 DO - 10.26559/mersinsbd.412666 T2 - Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 48 EP - 59 VL - 12 IS - 1 SN - -1308-0830 M3 - doi: 10.26559/mersinsbd.412666 UR - https://doi.org/10.26559/mersinsbd.412666 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi %A Serhat Özdenk , Gülcan Demir Özdenk , Lütfiye Hilal Özcebe , Sarp Üner %T Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi %D 2019 %J Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -1308-0830 %V 12 %N 1 %R doi: 10.26559/mersinsbd.412666 %U 10.26559/mersinsbd.412666
ISNAD Özdenk, Serhat , Demir Özdenk, Gülcan , Özcebe, Lütfiye Hilal , Üner, Sarp . "Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 / 1 (April 2019): 48-59. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.412666
AMA Özdenk S , Demir Özdenk G , Özcebe L , Üner S . Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2019; 12(1): 48-59.
Vancouver Özdenk S , Demir Özdenk G , Özcebe L , Üner S . Bir üniversitenin 4. sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 12(1): 59-48.