Year 2018, Volume 9, Issue 16, Pages 1143 - 1166 2018-12-30

Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları
The Rainbow Names as A Token of Cultural Memory Metaphor Kept in The Derleme Sözlüğü

Şermin Kalafat [1]

66 178

This study seeks out to see how a metaphorical denomination and a term comes to acquire new names and by which means as well as to analyze if these new names are still in line with initial attributes and proprieties. The case of study is the rainbow. Needless to say, the sky has never been an ordinary theme in Turkish cultures. For that reason, celestial notions and terms in that culture have an extraordinary trajectory.The sky has never been an ordinary theme in Turkish cultures. For that reason, celestial notions and terms in that culture have an extraordinary trajectory and rainbow is among them. Various names were given to this occurence in vernacular speech. In this study, we focused on divers names given to the rainbow, evaluated them according to their metaphorical relationship and tried to put forward the links between the natural phenomenon and the vernacular culture. To do this, the names given to the rainbow in the Derleme Sözlüğü were scrutinized as well as those kept in the cultural memory, so as to determine the function of the metaphor. Socio-cultural aspects of the names attributed to the phenomenon and elements of common memory elements are thus revealed.

  • Aksoy, Ö. A. (1995). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. C. 1., İstanbul: İnkılap Yayınevi.
  • Arat, R. R. (2003). Kutadgu Bilig çeviri. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  • Arat, R. R. (2007). Kutadgu Bilig I- Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu.
  • Aristoteles (1987). Poetika. Çev. İsmail Tunalı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Aristoteles (2016). Retorik. Çev. M. H. Doğan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Assmann, J. (2015). Kültürel bellek eski yüksek kültürlerde yazı hatırlama ve politik kimlik. Çev. Ayşe Tekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
  • Çoruhlu, Y. (200). Türk mitolojisinin anahatları. İstanbul: Kabalcı Kitabevi.
  • Esin, E. (2004). Orta Asya’dan Osmanlıya Türk sanatında ikonografik motifler. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  • Genç, R. (1996). Türk Düşüncesi, davranışı ve hayatında renkler ve sarı, kırmızı, yeşil. nevruz ve renkler. Haz. Sadık Tural ve Elmas Kılıç. Ankara: AKM Yay. 41-48.
  • Genç, R. (1997). Türk İnanışları ile millî geleneklerinde renkler ve sarı-kırmızı- yeşil. Ankara: TDK Yay.
  • Gürsoy, Ü. (2012). Türk kültüründe ağaç kültü ve dut ağacı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaşi Veli Araştırma Dergisi, 61, 43-54.
  • Hazar, M. (2003). +DIRIK Eki üzerine bir deneme. E-SOSDER, S.2.
  • İmer, Z. (2005). Miladi dönem öncesi orta Asya’da ipek. Bilig, 32, 1-32.
  • İnan, A. (1987). Makaleler ve incelemeler. C. 1. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay.
  • Kafalı, M. (1996). Türk kültüründe renkler. nevruz ve renkler. Haz. Sadık Tural ve Elmas Kılıç. Ankara: AKM Yay. 49-54.
  • Kalafat, Ş. (2017). Bir toplumsal cinsiyet dili incelemesi: Yün örme motiflerinde kültürel bellek metaforları, Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatında Kadın Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 4-6 Mayıs 2017, Amasya, Ankara: Kıbatek (Kıbrıs, Balkanlar, Avrasya Türk Edebiyatları Kurumu Yayınları.
  • Korkmaz, E. (2008). Eski Türk inançları ve şamanizm terimleri sözlüğü. İstanbul: Anahtar Kitaplar.
  • Küçük, S. (2010). Eski Türk kültüründe renk kavramı. Bilig, 54, 185-210.
  • Lakoff, G. (1992). The contemporary theory of metaphor. To Appear in Ortony, Andrew (ed.) Metaphor and Thought (2nd edition), Cambridge University Press.
  • Lakoff, G. & Johnson M. (2015), Metaforlar, hayat, anlam ve dil, çev: Gökhan Yavuz Demir, İthaki, İstanbul.
  • Ögel, B. (2014). Türk mitolojisi. C. II. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  • Ögel, B. (2014). Türk mitolojisi. C. I. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
  • Öztürk, Ö. (2016). Dünya mitolojisi, Ankara: Nika Yayınevi.
  • Paşa, A.V. (1306). Lehçe-i Osmanî.
  • Sertkaya, O. F. (1995). Oğuz Kağan destanı üzerine bazı mülahazalar. TDAY Belleten 9-27.
  • Sözeri, T. (2000). Kültürlerde şahmeran. İstanbul: İm Yayınevi.
  • Tepebaşılı, F. (2013). Metafor yazıları, İstanbul: Çizgi Yayınevi.
  • Tokyürek, H. (2016). Eski Uygur Budist metinlerinde şeytan, Yılan, Kadın İlişkisi. Türkiyat Mecmuası, 26(1), 301-310.
  • Turan, F.A. (2011). Orta Asya’dan Anadolu’ya mitik yolculukta tabiat olaylari. Milli Folklor, 90, 49-59.
  • Türkmen, F. (2005). Er Töşük destanındaki stereotip motiflerin analizi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, IV, 235-241.
  • Yardımcı, M. (2011). Renk dünyamız ve Türk kültüründe renkler. Bilimsel Eksen,4, 106-122.
  • Akşehirli, S. (2005). Çağdaş metafor teorisi. http://www.nt.armstrong.edu/METAPHOR.htm Erişim tarihi 10.02.2018.
  • Giray, D. Gökkuşağı nedir? Erişim adresi. http://www.yelkenokulu.com/meteorolojibilgileri/gokkusagibilgisi.html Erişim tarihi 10. 02. 2018.
  • Kamal, Ş. (2013). Türk Mitolojisinde Umay Ana. Erişim adresi http://www.gercekedebiyat.com/haber-detay/turk-mitolojisinde-umay-ana-sahnaz-kemal/1281 Erşim tarihi 17.03.2017.
  • Yunan Mitolojisinde Tanrı ve Tanrıçalar. Erişim adresi. http://tr.antitwilight.wikia.com/wiki/Yunan_Mitolojisinde_Tanr%C4%B1_ve_Tanr%C4%B1%C3%A7alar Erişim tarihi 10.02.2018.
  • Canlı Kaynaklar: Tücel, H. A. (2018) Kastamonu Araç, yaş 87.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-1000-0402
Author: Şermin Kalafat
Institution: İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { opus460117, journal = {OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi}, issn = {2528-9527}, eissn = {2528-9535}, address = {ADAMOR Toplum Araştırmaları Merkezi}, year = {2018}, volume = {9}, pages = {1143 - 1166}, doi = {10.26466/opus.460117}, title = {Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları}, key = {cite}, author = {Kalafat, Şermin} }
APA Kalafat, Ş . (2018). Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9 (16), 1143-1166. DOI: 10.26466/opus.460117
MLA Kalafat, Ş . "Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 (2018): 1143-1166 <http://dergipark.org.tr/opus/issue/39179/460117>
Chicago Kalafat, Ş . "Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 (2018): 1143-1166
RIS TY - JOUR T1 - Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları AU - Şermin Kalafat Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.26466/opus.460117 DO - 10.26466/opus.460117 T2 - OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1143 EP - 1166 VL - 9 IS - 16 SN - 2528-9527-2528-9535 M3 - doi: 10.26466/opus.460117 UR - https://doi.org/10.26466/opus.460117 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 OPUS International Journal of Society Researches Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları %A Şermin Kalafat %T Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları %D 2018 %J OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi %P 2528-9527-2528-9535 %V 9 %N 16 %R doi: 10.26466/opus.460117 %U 10.26466/opus.460117
ISNAD Kalafat, Şermin . "Kültürel Bellek Metaforu Olarak Derleme Sözlüğü’ndeki Gökkuşağı Adları". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 / 16 (December 2019): 1143-1166. https://doi.org/10.26466/opus.460117