Year 2018, Volume 3, Issue 2, Pages 272 - 283 2018-12-30

A Few Points About the Pronoun ka and Its Derivatives
ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler

Mehdi Rezaei [1]

41 143

In addition to the first written texts of Turkish, we also see various derivatives of pronoun ka in today's Turkish dialects. Researchers have stated different views about the derivatives of the pronoun. The derivatives of the pronoun ka which attracts a large number of linguists’ attention in Turkology have not been fully clarified so far in some cases. In this paper, new morphological analyses related to words deriving from the root ka have been made and a new classification of these derivatives has been presented. The different derivatives of the pronoun ka have been also demonstrated in the modern Turkic dialects with the historical periods of the Turkic language. Furthermore, subdialect studies has also been utilized in some cases in the analysis of the derivatives of the pronoun ka.

Türkçenin ilk yazılı metinlerinin yanı sıra günümüz Türk lehçelerinde de a zamirinin çeşitli türevlerini görmekteyiz. Bu zamirin türevleri hakkında araştırmacılar farklı görüşler öne sürmüşlerdir. Türkoloji'de birçok dilcinin ilgisini çeken a türevleri bazı durumlarda tamamen aydınlığa kavuşturulmamıştır. Bu yazıda, a köküne dayalı sözcüklerle ilgili yeni morfolojik tahlillere başvurulmuş, bu türevlerin yeni bir tasnifi yapılmıştır. a zamirinin çeşitli türevleri, Türk dilinin tarihî dönemleriyle birlikte çağdaş Türk lehçelerinde de gösterilmiştir. Ayrıca, a türevlerini incelerken bazen ağız çalışmalarından da yararlanılmıştır.

  • Arat, Reşit Rahmeti (2006). Atebetü'l-Hakayık. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Arat, Reşit Rahmeti (2008). Kutadgu Bilig. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.Arıkoğlu, Ekrem ve Kuular Klara (2003). Tuva Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Ata, Aysu (1998). Nehcü'l-Ferādįs III Dizin-Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Atalay, Besim (2006). Divanü Lûgat-it-Türk (Dizin). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Azәrbaycan Dilinin İzahli Lüğәti (2006). Bakı: Azәrbaycan Elmlәr Akademiyası Nәşriyyatı.Caferoğlu, Ahmet (1968). Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.Clauson, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. Oxford: Clarendon Press.Çetin, Engin (2008). On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.Doerfer, Gerhard (1988). Grammatik des Chaladsch. Wiesbaden: Otto Harrassowitz.Eckmann, János (2004). Nehcü'l-Ferādįs (Haz.: Semih Tezcan ve Hamza Zülfikar). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Eraslan, Kemal (2012). Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Erdal, Marcel (2004). A Grammar of Old Turkic. Leiden-Boston: Brill.Ergin, Muharrem (1997). Dede Korkut Kitabı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Ergin, Muharrem (2006). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.Gaydarci, G. A. vd. (1991). Gagauz Türkçesinin Sözlüğü (Redaktör: N. A. Baskakov- Çev.: İsmail Kaynak, A. Mecit Doğru). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.Gülensoy, Tuncer (2007). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Gülensoy, Tuncer (2000). "Türkçede *ka Sözcüğü Üzerine", IV. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I. s. 705-725.Gürsoy Naskali, Emine ve Muvaffak Duranlı (1999). Altayca-Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Güzeldir, Muharrem (2002). Abuşḳa Lüġâti. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.Hacıeminoğlu, Necmettin (1992). Türk Dilinde Edatlar. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.Hacıeminoğlu, Necmettin (1992). Kutb'un Husrev ü Şirin'i ve Dil Hususiyetleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Hamilton, James Russell (1998). İyi ve Kötü Prens Öyküsü (Çev.: Vedat Köken). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Karamanlıoğlu, Ali Fehmi (1989). Gülistan Tercümesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Kenesbayoğlu, İ. K. vd. (1984). Kazak Türkçesi Sözlüğü (Çev.: Hasan Oraltay, Nuri Yüce, Saadet Pınar). İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Yayınları.Kirişçioğlu, Fatih (1999). Saha (Yakut) Türkçesi Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Necip, Emir Necipoviç (2008). Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü (Çev.: İklil Kurban). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Orel, Vladimir (2003). A Handbook of Germanic Etymology. Leiden-Boston: Brill.Öner, Mustafa (2009). Kazan-Tatar Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Özkan, Nevzat vd. (2007). Türk Lehçeleri Grameri (Editör: Ahmet Bican Ercilasun). Ankara: Akçağ Yayınları.Partridge, Eric (2006). Origins A Short Etymological Dictionary of Modern English. London-New York: Routledge.Rezaei, Mehdi (2015). İran-Zencan Bölgesi, Kaydar ve Yöresi Ağızları. İran: Avay-e Khavar Yayınları.Rezaei, Mehdi ve Ghazaleh Esmaeilabadi (2018). "Horasan Türkçesinin Cüveyn Ağzı Üzerine". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 13. s. 13-27.Ryumina-Sırkaşeva, L.T. ve N. A. Kuçigaşeva (2000). Teleüt Ağzı Sözlüğü (Çev. Şükrü Haluk Akalın-Çaştegin Turgunbayev). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Tarama Sözlüğü (1996). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Tavkul, Ufuk (2000). Karaçay-Malkar Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Tekin, Talat (2003). Orhun Türkçesi Grameri, İstanbul: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi.Tekin, Talat vd. (1995). Türkmence-Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi.Temir, Ahmet (1945). "Uygurca kaltı ve Altay dillerindeki ka- zamiri hakkında". Beşinci Türk Dili Kurultayı. s. 280-291.Tietze, Andreas (2002). Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati. İstanbul: Simurg Yayınları.Toparlı, Recep vd. (2007). Kıpçak Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Yeter, Torun (2012). "Türkiye Türkçesi ve Balkan Ağızlarında "kaçan" Soru Sözcüğü". Ağız Araştırmaları Dergisi 5. s. 47-53.Ünlü, Suat (2013). Çağatay Türkçesi Sözlüğü. Konya: Eğitim Yayınları.Vasiliev, Yuriy (1995). Türkçe - Sahaca (Yakutça) Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Yaghoobi, Valiollah (2011). Bir Kaşkay Türk Şiiri Antolojisi: Ḳaşḳā'i ŞiʻRi yā Āsār-i ŞuʻArā-yi Ḳaşḳā'î. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.Yarkın, Muhammed Halim ve Şefika Yarkın (2007). Ferheng-i Ozbekî be Fârsî. Tahran: Suhan Yayınları.Yavuzarslan, Paşa (1993). "Anadolu Ağızlarında *ha (*ka) Zamirinin Türevleri". Türkoloji Dergisi XI/1. s. 309-320.Yudahin, Konstantin Kuzmiç (1998). Kırgız Sözlüğü (Çev. Abdullah Battal Taymas). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.http://www.vajehyab.com (Erişim Tarihi: 05/04/2018)
Primary Language tr
Subjects Linguistics
Published Date 2018/2
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Mehdi Rezaei (Primary Author)
Country: Iran


Dates

Publication Date: December 30, 2018

Bibtex @research article { soylemdergi439192, journal = {Söylem Filoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2548-0502}, address = {Yusuf ÇETİN}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {272 - 283}, doi = {10.29110/soylemdergi.439192}, title = {ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler}, key = {cite}, author = {Rezaei, Mehdi} }
APA Rezaei, M . (2018). ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler. Söylem Filoloji Dergisi, 3 (2), 272-283. DOI: 10.29110/soylemdergi.439192
MLA Rezaei, M . "ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler". Söylem Filoloji Dergisi 3 (2018): 272-283 <http://dergipark.org.tr/soylemdergi/issue/41928/439192>
Chicago Rezaei, M . "ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler". Söylem Filoloji Dergisi 3 (2018): 272-283
RIS TY - JOUR T1 - ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler AU - Mehdi Rezaei Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.29110/soylemdergi.439192 DO - 10.29110/soylemdergi.439192 T2 - Söylem Filoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 272 EP - 283 VL - 3 IS - 2 SN - -2548-0502 M3 - doi: 10.29110/soylemdergi.439192 UR - https://doi.org/10.29110/soylemdergi.439192 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Söylem Journal of Philology ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler %A Mehdi Rezaei %T ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler %D 2018 %J Söylem Filoloji Dergisi %P -2548-0502 %V 3 %N 2 %R doi: 10.29110/soylemdergi.439192 %U 10.29110/soylemdergi.439192
ISNAD Rezaei, Mehdi . "ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler". Söylem Filoloji Dergisi 3 / 2 (December 2019): 272-283. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.439192
AMA Rezaei M . ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler. SJF. 2018; 3(2): 272-283.
Vancouver Rezaei M . ḳa Zamiri ve Onun Türevleri Hakkında Bazı Tespitler. Söylem Filoloji Dergisi. 2018; 3(2): 283-272.