Year 2019, Volume 17, Issue 1, Pages 121 - 139 2019-06-26

Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi

Kemal ÖZTEMEL [1] , Zeliha TRAŞ [2]

50 62

Bu çalışmada Facebook yoğunluğu ile beş faktör kişilik özellikleri, karanlık üçlü kişilik özellikleri ve öz saygı arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 408 (312 kadın, 94 erkek) üniversite öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Facebook Yoğunluğu Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, Karanlık Üçlü Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi teknikleriyle analiz edilmiştir. Korelasyon analizi sonucunda, Facebook yoğunluğu ile Facebook’ta online bağlı kalma süresi arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde narsistik kişilik özelliği ile Facebook kullanım yoğunluğu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Facebook yoğunluğunu birinci blokta Facebook’ta kalma süresi anlamlı düzeyde yordamıştır. İkinci blokta ise tüm değişkenler, araştırmaya katılan bireylerin Facebook yoğunluğu ölçeğinden aldıkları puanlardaki varyansın %18’ini anlamlı bir şekilde açıklamaktadır. İkinci adımda Facebook yoğunluğu puanlarının en güçlü yordayıcısının narsisizm olduğu bulunmuştur. İleri araştırmalarda bu sonucun dikkate alınmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Olası açıklamalar ile çalışmanın doğurguları ve sınırlılıkları tartışılmıştır.

Facebook yoğunluğu, sıfatlara dayalı kişilik testi, karanlık üçlü, narsizm, özsaygı
  • Acopio, J. R. B., & Bance, L. O. (2016). Personality traits as predictors of Facebook use. International Journal of Psychology and Counselling, 8(4), 45-52.Amichai-Hamburger, Y., & Vinitzky, G. (2010). Social network use and personality. Computers in Human Behavior, 26(6), 1289-1295.Andreassen, C. S., Pallesen, S., & Griffiths, M. D. (2017). The relationship between addictive use of social media, narcissism, and self-esteem: Findings from a large national survey. Addictive Behaviors, 64, 287-293.Bacanlı, H. İlhan, T. ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi:MSıfatlara dayalı kişilik testi (SDTK). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7, 261-279.Bachrach, Y., Kosinski, M., Graepel, T., Kohli, P., & Stillwell, D. (2012, June). Personality and patterns of Facebook usage. In Proceedings of the 4th annual ACM web science conference (pp. 24-32). ACM.Błachnio, A., & Przepiorka, A. (2016). Personality and positive orientation in Internet and Facebook addiction. An empirical report from Poland. Computers in Human Behavior, 59, 230-236.Błachnio, A., Przepiorka, A., & Rudnicka, P. (2016). Narcissism and self-esteem as predictors of dimensions of Facebook use. Personality and Individual Differences, 90, 296–301.Blachnio, A., Przepiorka, A., Senol-Durak, E., Durak, M. & Sherstyuk, L. (2017). The role ofpersonality traits in Facebook and Internet addictions: A study on Polish, Turkish, and Ukrainian samples. Computers in Human Behavior , 68, 269–275.Blackwell,D., Leaman,C., Tramposch, R., Osborne, C., & Liss, M. (2017). Extraversion, neuroticism, attachment sR.tyle and fear of missing out as predictors of social media use and addiction. Personality and Individual Differences, 116, 69–72.Boyd, D., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history and scholarship. Journal of Computer-mediated Communication, 13(1), 210–230.Buffardi, L. E., Campbell, W. K. (2008). Narcissism and social networking web sites Personality and Social Psychology Bulleting, 34, 1303-1314. Carpenter, C. J. (2012). Narcissism on Facebook: Self-promotional and anti-social behavior Personality and Individual Differences, 52. 482-486.Cheung, C. M. K., Chiu, P. Y., & Lee, M. K. O. (2010). Online social networks: Why do students use facebook? Computers in Human Behavior, 27, 1337–1343.Correa, T., Hinsley, A.W.& Zúñiga, H.G. (2010). Who interacts on the Web?: The intersection of users’ personality and social media use. Computers in Human Behavior26 (2), 247-253.Craker, N. & March, E. (2016). The dark side of Facebook®: The Dark Tetrad, negative social potency, and trolling behaviours. Personality and Individual Differences, 102, 79-84.Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı. Uzmanlık Tezi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara.Ellison, N. B. (2007) Social network sites: definition, history, and scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13, 210-230.Ellison, N. B., Steinfield, C., & Lampe, C. (2007). The benefits of Facebook ‘‘friends:’’ Social capital and college students’ use of online social network sites. Journal of Computer-Mediated Communication, 12(4), 1143–1168.Evans, D. C., Gosling, S. D., & Carroll. A. (2008). What elements of an online social networking profile predict target-rater agreement in personality impressions. In Proceedings of the International Conference on Weblogs and Social Media, pages 1-6.Finder, A. (2006, June 11). For some, online persona undermines a résumé. New York Times, 11.Gil de Zúñiga, H., Diehl, T., Huber, B., & Liu, J. (2017). Personality traits and social media use in 20 countries: How personality relates to frequency of social media use, social media news use, and social media use for social interaction. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 20(9), 540-552.Gonzales, A. L., & Hancock, J. T. (2011). Mirror, mirror on my Facebook wall: Effects of exposure to Facebook on self-esteem. CyberPsychology, Behavior, and Social Networking, 14, 79–83.Goodboy, A.K. & Martin, M.M.(2015). The personality profile of a cyberbully: Examining the Dark Triad. Computers in Human Behavior, 49, 1-4. Gosling, S.D. Augustine, A.A., Vazire, S., Holtzmann, N. & Gaddis, S. (2011). Manifestations of personality in online social networks: Self-reported Facebook-related behaviors and observable profile information. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 14, 483-488. Hawi, N. S., & Samaha, M. (2017). The relations among social media addiction, self-esteem, and life satisfaction in university students. Social Science Computer Review, 35(5), 576-586.Hetz, P. R., Dawson, C. L., & Cullen, T. A. (2015). Social media use and the Fear of MissingOut (FoMO) while studying abroad. Journal of Research on Technology in Education, 47(4), 259–272, http://dx.doi.org/10.1080/15391523.2015.1080585.Kokkinos, C. M., Baltzidis, E., & Xynogala, D. (2016). Prevalence and personality correlates of Facebook bullying among university undergraduates. Computers in Human Behavior, 55, 840-850.Lampe, C., Ellison, N. B., & Steinfield, C. (2008). Changes in use and perception of Facebook. In Proceedings of the 2008 ACM conference on Computer supported cooperative work (pp. 721-730). ACM. November 8-12, 2008, San Diego, California, USA.Lee, E., Ahn, J., & Kim, Y. J. (2014). Personality traits and self-presentation at Facebook. Personality and Individual Differences, 69, 162-167.Marshall, T. C., Lefringhausen, K., & Ferenczi, N. (2015). The Big Five, self-esteem, and narcissism as predictors of the topics people write about in Facebook status updates. Personality and Individual Differences, 85, 35-40.McCrae, R. R. & Costa, P. T. (2008). A five-factor theory of personality. In: O. P. John, R. W. Robins, & L. A. Pervin (Eds). Handbook of personality: Theory and research (pp. 159-181). New York, NY: The Guilford Press.Mehdizadeh, S. (2010). Self-presentation 2.0: Narcissism and self-esteem on Facebook. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 13, 357-364.Moorea, K.& McElroy, J.C. (2012). The influence of personality on Facebook usage, wall postings, and regret. Computers in Human Behavior, 28(1), 267-274. Muris, P., Merckelbach, H., Otgaar, H., & Meijer, E. (2017). The malevolent side of human nature: A meta-analysis and critical review of the literature on the dark triad (narcissism, machiavellianism, and psychopathy). Perspectives on Psychological Science, 12(2), 183-204.Nadkarni, A., & Hofmann, S. G. (2012). Why do people use Facebook? Personality and Individual Differences, 52(3), 243–249.Ong, E. Y., Ang, R. P., Ho, J. C., Lim, J. C., Goh, D. H., Lee, C. S., & Chua, A. Y. (2011). Narcissism, extraversion and adolescents’ self-presentation on Facebook. Personality and individual differences, 50(2), 180-185.Öztemel, K. & Traş, Z. (2017). Facebook Yoğunluğu Ölçeği’nin (FYÖ) Türkçe’ye uyarlanması:Faktör yapısı ve güvenirliğinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 91–101.Quintelier, E., & Theocharis, Y. (2012). Online political engagement, Facebook, and personality traits. Social Science Computer Review, 31(3), 280-290.Pabian, S. De Backer, C.J.S.& Vandebosch, H. (2015). Dark Triad personality traits and adolescent cyber-aggression. Personality and Individual Differences, 75, 41-46.Pettijohn II, T. F., LaPiene, K. E., Pettijohn, T. F., & Horting, A. L. (2012). Relationships between Facebook Intensity, Friendship Contingent Self-Esteem, and Personality in U.S. College Students. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 6(1), article 2. Raacke, J., & Bonds-Raacke, J. (2008). MySpace and Facebook: Applying the uses and gratifications theory to exploring friend-networking sites. Cyberpsychology & Behavior, 11(2), 169-174.Rauch, S. M., & Schanz, K. (2013). Advancing racism with Facebook: Frequency and purpose of Facebook use and the acceptance of prejudiced and egalitarian messages. Computers in Human Behavior, 29(3), 610–615.Ross, C., Orr, E. S., Sisic, M., Arseneault, J. M., Simmering, M. G., & Orr, R. R. (2009). Personality and motivations associated with Facebook use. Computers in Human Behaviour, 25, 578–586.Ryan, T., Chester, C., Reece, J., & Xenos, S. (2016). A qualitative exploration of Facebook addiction: Working toward construct validity. Addicta: The Turkish Journal On Addictions, 3(1), 55–76. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2016.3.0004.Rosenberg M (1965). Society and the adolescent: Self-image. Princeton: Princeton University Press.Seidman, G. (2013). Self-presentation and belonging on Facebook: How personality influences social media use and motivations. Personality and Individual Differences, 54(3), 402–407.Skierkowski, D., & Wood, R. M. (2012). To text or not to text? The importance of text messaging among college-aged youth. Computers in Human Behavior, 28(2), 744–756.Skues, J. L., Williams, B., & Wise, L. (2012). The effects of personality traits, self-esteem, loneliness, and narcissism on Facebook use among university students. Computers in Human Behavior, 28(6), 2414-2419.Smith, E. R., Mackie, D. M., & Claypool, H. M. (2014). Social psychology. New York, NY : Psychology Press pp. 144-147.Steinfield, C., Ellison, N. B., & Lampe, C. (2008). Social capital, self-esteem, and use of online social network sites: A longitudinal analysis. Journal of Applied Developmental Psychology, 29, 434–445.Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.).Boston: Allyn and Bacon.Yelpaze, İ., & Ceyhan, E. (2015). Facebook kullanıcılarının kişilik özellikleri ile Facebook kullanım örüntülerinin ilişkisi: Bir gözden geçirme çalışması. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 24-53.We Are Social (2018). Digital in 2018, essential insights into internet, social medıa, mobile, and ecommerce use around the World. Retrieved from https://www.slideshare.net/ wearesocial/digital-in-2018-in-western-asia-part-1-northwest-86865983?from_action =save Zhang, K. Z., Chen, C., & Lee, M. K. (2014). Understanding the role of motives in smartphone addiction. Proceedings of the PACIS, 131–148. Retrieved from http://aisel.aisnet.org/pacis2014/131Zhao, S. Grasmuck, S., & Martin, J. (2008). Identity construction on facebook: Digital empowerment in anchored relationships. Computers in Human Behavior, 24(5),1816-1836,
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-8068-3897
Author: Kemal ÖZTEMEL (Primary Author)
Institution: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-2670-0868
Author: Zeliha TRAŞ

Dates

Publication Date: June 26, 2019

Bibtex @research article { tebd544236, journal = {Türk Eğitim Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2459-1912}, address = {Gazi University}, year = {2019}, volume = {17}, pages = {121 - 139}, doi = {}, title = {Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi}, key = {cite}, author = {ÖZTEMEL, Kemal and TRAŞ, Zeliha} }
APA ÖZTEMEL, K , TRAŞ, Z . (2019). Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 17 (1), 121-139. Retrieved from http://dergipark.org.tr/tebd/issue/46309/544236
MLA ÖZTEMEL, K , TRAŞ, Z . "Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (2019): 121-139 <http://dergipark.org.tr/tebd/issue/46309/544236>
Chicago ÖZTEMEL, K , TRAŞ, Z . "Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (2019): 121-139
RIS TY - JOUR T1 - Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi AU - Kemal ÖZTEMEL , Zeliha TRAŞ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Türk Eğitim Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 121 EP - 139 VL - 17 IS - 1 SN - -2459-1912 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 The Journal of Turkish Educational Sciences Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi %A Kemal ÖZTEMEL , Zeliha TRAŞ %T Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi %D 2019 %J Türk Eğitim Bilimleri Dergisi %P -2459-1912 %V 17 %N 1 %R %U
ISNAD ÖZTEMEL, Kemal , TRAŞ, Zeliha . "Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 17 / 1 (June 2019): 121-139.
AMA ÖZTEMEL K , TRAŞ Z . Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi. TEBD. 2019; 17(1): 121-139.
Vancouver ÖZTEMEL K , TRAŞ Z . Facebook Yoğunluğunun Bazı Kişilik Özellikleri İle İlişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2019; 17(1): 139-121.