Year 2015, Volume 1, Issue 1, Pages 1 - 28 2015-06-17

Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi

Mustafa Aksu [1]

198 286

The distribution right includes not only the sale or distribution of the original or copies of works but also the distribution of works in different ways. As a result of the use of this right, the inability to prevent works from re-distribution after the first sale of the work or the distribution by alienating the original work or its copies is generally considered as the principle of exhaustion. However, it is debatable whether the exhaustion principle also precisely applies to copies of the work published on the Internet. Dominant opinion regards this issue within the transmission to public. Having dealt with this issue in its decision, the ECJ agrees with the minority opinion over the fact that the principle of exhaustion applies to the programs downloaded from the Internet. Although the computer programme has been obtained by being downloaded directly from the Internet, the principle of exhaustion will still be valid provided the right to use is continuously and certainly granted over the programme. In this decision, in order for the exhaustion principle to apply, two restrictions have been accepted: First is that the alienator destroys his own programme or make it unusable, the other one is that collective licencing has to be alienated collectively. Regarding the computer programmes, it seems appropriate that the principle of exhaustion applies
Yayma hakkı eserin aslı veya çoğaltılmış nüshalarının satışa çıkarılması ve diğer yollarla dağıtılmasını da içerir. Bu hakkın kullanılması sonucunda eserin, aslı ya da örneğinin mülkiyeti devredilerek ilk satışı veya dağıtımı yapıldıktan sonra, bunların yeniden yayımının engellenememesi genellikle yayma hakkının tükenmesi olarak ifade edilir. Bu ilkenin internet üzerinden yayılan eser örnekleri için de aynen geçerli olup olmadığı tartışmalıdır. Baskın anlayış bu durumu umuma iletim çerçevesinde değerlendirmektedir. Tam da bu sorunu kararında ele alan AAD, tükenme ilkesinin internet üzerinden indirilen programlar açısından da geçerli olduğunu benimseyerek, azınlık görüşüne katılmıştır. Bilgisayar programı doğrudan İnternetten indirilerek edinilmiş olsa bile, program üzerinde sürekli ve tam (kesin) şekilde kullanım hakkı tanınmışsa tükenme ilkesi geçerli olacaktır. Ancak kararda tükenme ilkesinin uygulanabilmesi için iki sınırlama getirilmiştir: Bunlardan ilki, lisansı devredenin kendi programını yok etmesi ya da kullanılamaz hale getirmesi, diğeri ise toplu lisansın yine toplu olarak devri zorunluluğudur. Bilgisayar programları bağlamında tükenme ilkesinin internet üzerinden gerçekleşen yaymalarda da uygulanması yerinde bir yaklaşımdır. AAD’nın getirdiği sınırlamalardan ilki yerindedir. AAD’nın tükenme ilkesinin uygulanması açısından benimsediği diğer sınırlandırma ancak somut olaydaki programın özellikleri ile bağlantılı şekilde değerlendirilir ise yerindedir. Aksi halde gereksiz bir kısıtlama niteliğindedir. Karar internet üzerinden sürümü yapılan diğer dijital ürünlerde de tükenme ilkesinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışmasını daha canlı hale getirmiştir. Ancak karar doğrudan bu hususu ele almayıp salt bilgisayar programları ile ilgilidir. Kararda belirtilen temel önermeler Türk hukuku açısından kanaatimce aynen benimsenebilir. Bu şekilde internetten eserin izinli ve sürekli tam kullanımına izin verir şekilde indirilmesine imkan veren durumlar, yayma hakkı; kullanıcının seçtikleri yer ve zamanda esere erişime imkan sağlayacak şekilde internette hazır tutulmasını ise umuma iletim kapsamında değerlendirilebilecektir. Anahtar Kelimeler: Yayma hakkı; umuma iletim; tükenme ilkesi; Avrupa Adalet Divanı; bilgisayar programı; İnternetten indirilen programlarda tükenme ilkesi; lisans sözleşmesi; toplu lisans; toplu lisansın parçalanarak devri yasağı; diğer dijital ürünlerde tükenme ilkesinin uygulanması.
  • HaklarınYönetimi ve Etkisizleştirmeye Karşı Yasal Düzenlemeler, in: Prof. Dr. Hüseyin Ülgen’e Armağan, Birinci Cilt, İstanbul 2007, s. 1041 vd. 135 LG Hamburg Urteil vom 25.10.2013, 315 O 449/12, JurPC Web
  • Dok., 77/2014, Abs.1-59. Bu karara konu olan sözleşme koşulunun
  • Software (http://store.steampowered.com/) verilebilir, bu konu- da Weisser/Färber, MMR 2014, 364, 366; bu tür teknik önlemler açısından bkz. ayrıca Bozgeyik, in: Ülgen’e Armağan, s. 1041., 1051 vd. ması ihtimal dâhilindedir137. Gerçi Alman Federal
  • MMR 2014, 401 kn. 40 vd. ile Oehler’in orada hemen takip eden karar değerlendirmesi; karar Karl, Harald tarafından da EuZW 2014, 306’da da bu karar değerlendirilmiştir. 141 Bu konuda muhtemel teknik önlemler ve bunların ayrıntılı değer- lendirilmesi açısından bkz. Böttcher, s. 227 vd. Türk hukuku açısın- dan bkz. Bozgeyik, Ülgen’e Armağan, s. 1041 vd.
  • BeckRS 2014, 1174 ve bu kararın değerlendirilmesi açısından bkz.
  • Hauck, Ronny, Keine Anwendung des Erschöpfungsgrundsatzes beim Download von Hörbüchern, GRUR-Prax 2014, 309. riyle yapılmışlardır. Şu halde aşağıda sadece Türk hukukundaki ilgili düzenlemenin anlaşılması bağ- lamında bazı kısa değerlendirmeler yapmak yeterli olacaktır.
  • EG in der Türkei –Zugleich ein Beitrag zum Stand des Verbraucherschutzes in der Türkei, ZfEuPRecht, Heft 3, 2005.
  • Ayiter, Nûşin, Hukukda Fikir ve Sanat Ürünle- ri, (En Son Değişikliklerle) Sevinç Matbaası, Ankara 19 Bäcker, Kerstin, Anmerkung zu BGH, Urteil vom 17 Juli 2013 – I ZR 129/08- UsedSoft II, ZUM 2014, 333 vd.
  • Başpınar, Veysel/Kocabey, Doğan, İnternette Fikri Hakların Korunması, Ankara, Yetkin, 2007.
  • Bozbel, Savaş, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku, İstanbul 2012.
  • Bozgeyik, Hayri, Dijital HaklarınYönetimi ve Etkisizleştirmeye Karşı Yasal Düzenlemeler, in: Prof. Dr. Hüseyin Ülgen’e Armağan, Birinci Cilt, İstanbul 2007, s. 1041 vd.
  • Böttcher, Horst, Die urheberrechtliche Ers- chöpfung und ihre Bedetung im digitalen Umfeld, Bern 2013.
  • Czychowski, in: Urheberrecht Kommentar zum Urheberrechtsgesetz, Herausgegeben von Nor- (2013), s. 263 vd. demann/Nordemann/Nordemann, 10, überarbei- a Comparative Law Perspective, ICC, Vol. 44, No. 3 tet und ergänzende Auflage, Stuttgart 2008. ok –Lessons from the UsedSoft v. Oracle Case from
  • Hirsch, Ernst E., Hukuki Bakımdan Fikrî Sây, II. Cilt, Fikrî Haklar Telif Hukuku, İstanbul 1943.
  • Hoeren, Thomas/Försterling, Matthias, On- linevertrieb “gebrauchter” Software Hintergründe und Konsequenzen der EuGH-Entscheidung “Use- dSoft”, MMR 2012, 642 vd.
  • Jickeli, Joachim/ Stieper, Malte, in: Staudinger BGB, §§ 90-124, 130-133, Allgemeiner Teil 3, Berlin 20 Lettl, Tobias, Urheberrecht, München 2008.
  • Karahan, Sami/Suluk, Cahit/Saraç, Tahir/Nal, Temel, Fikri Mülkiyet Hukuku, 3. baskı, Ankara 20 Kotthoff, in HK-UrhG (=Heidelberger Kom- mentar Urheberrecht, 2. neu bearbeitete Auflage, Heidelberg, München, Landberg, Frechen, Hamburg 2009) § 87a kn. 4;
  • Kreutzer, Till, “Was das EuGH-Urteil zu Ge- brauchtsoftware bedeutet”, İnternet erişimi: http:// www.golem.de/news/analyse-was-das-eugh-urteil- zu-gebrauchtsoftware-bedeutet-1207-92960-4.html
  • Ohly, Ansgar, Urheberrecht in der digitalen Welt – Brauchen wir neue Regelungen zum Urhe- berrecht und zu dessen Durchsetzung? NJW-Beil. 2014, 47 vd.
  • Öztan, Fırat, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku, Ankara 2008.
  • Memiş, Tekin, Fikri Hukuk Bakımından In- ternet Ortamında Müzik Sunumu, Ankara, Seçkin, 200 Nal, Temel, Probleme des türkischen Urheber- rechts aus der Sicht des deutschen und europäischen Rechts, München 2000.
  • Rehbinder, Manfred, Urheberrecht, 15. Aufla- ge, München 2008.
  • Rey, Matthias, Der Gutglaubenserwerb im Im- materialgüterrecht, Bern 2009. , s. 57.
  • Schack, Haimo, Urheberrecht, 6. Auflage, Tü- bingen 2013
  • Seemann, Matthias, Übertragbarkeit von Ur- heberpersönlichkeitsrechten, Bern 2008.
  • Semadeni, Thomas, Erschöpfungsgrundsatz im Urheberrecht, Diss. Zürich, Bern 2004
  • Stieper, Malte, Anmerkung zu EuGH, Ur- teil vom 3. Juli 2012 – C-128/11 – UsedSoft, ZUM 8/9/2012, 668 vd.
  • Stieper, Malte, Anmerkung zu BGB USedSoft II-Entscheidung (GRUR 2014, 264 vd.), GRUR 2014, 270 vd.
  • Stollwerk, in: Beck’scher Onlinekommentar Ur- heberrecht, Hrsg: Ahlberg/Götting, Stand 1.2.2014, Edition: 4.
  • Şahin, Ayşenur, Fikri Hukukta Eser Sahibinin Mali Haklarının Korunması, İstanbul 2010.
  • Tekinalp, Ünal, Fikri Mülkiyet Hukuku, Gün- celleştirilmiş ve Genişletilmiş Beşinci Bası, İstanbul 20 Ulmer, Eugen, Urheber und Verlagsrecht, 3. Auflage, Berlin 1980.
  • Wandtke/Bullinger/Grützmacher, Praxis- kommentar zum Urheberrecht, Herausgegeben von Wandtke/Bullinger, 3. yenilenmiş Bası, München 200 Weisser, Ralf/Färber, Claus, Weiterverkauf gebrauchter Software – UsedSoft – Rechtsprechung und ihre Folgen Erschöpfungsgrundsatz und Schutz der Softwarehersteller, MMR 2014, 364 vd.
  • Witzel, Anm. EuGH, Urt. v. 3.7.2012- Rs.
  • C-128/11- UsedSoft GmbH vs. Oracle International Corp., CR 2012, 498 = Cri 2012, 116, 121.
  • Yavuz, Levent/Alıca, Türkay/Merdivan Fethi, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu, Cilt I, An- kara 2013.
  • Yıldırım, Mustafa Fadıl, Bilgisayar Program- larında Akdi ve Teknik Kullanım Sınırlamaları ve Kullanıcının Hukuki Konumu, AÜEHFD 2003, Cilt VII, S. 1-2, s. 563 vd.
  • Yıldırım, Mustafa Fadıl, Bilgisayar Programla- rında İkinci El İşlemler, FMHY 2010, s. 573 vd.
Primary Language tr
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Mustafa Aksu

Bibtex @ { tfm228802, journal = {Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi}, issn = {2149-4576}, address = {Ankara Yildirim Beyazit University}, year = {2015}, volume = {1}, pages = {1 - 28}, doi = {}, title = {Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {Aksu, Mustafa} }
APA Aksu, M . (2015). Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 1 (1), 1-28. Retrieved from http://dergipark.org.tr/tfm/issue/21329/228802
MLA Aksu, M . "Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi". Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 1 (2015): 1-28 <http://dergipark.org.tr/tfm/issue/21329/228802>
Chicago Aksu, M . "Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi". Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 1 (2015): 1-28
RIS TY - JOUR T1 - Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi AU - Mustafa Aksu Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 28 VL - 1 IS - 1 SN - 2149-4576- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi %A Mustafa Aksu %T Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi %D 2015 %J Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi %P 2149-4576- %V 1 %N 1 %R %U
ISNAD Aksu, Mustafa . "Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Yayma Hakkının Tükenmesi ve Avrupa Adalet Divanının 3 Temmuz 2012 Tarihli Usedsoft/Oracle Kararının Hukukumuza Bu Açıdan Etkisi Bağlamında Değerlendirilmesi". Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 1 / 1 (June 2015): 1-28.