TY  - JOUR
T1  - Çağdaş Nedensellik Anlayışında İki Model: Yeni Humecu Görüş ve Yeni Aristotelesci Görüş
TT  - Two Models in The Contemporary Causality Approach: The Neo-Humean View and The Neo-Aristotelian View
AU  - Palavan, Sercan
PY  - 2022
DA  - September
DO  - 10.36484/liberal.1135521
JF  - Liberal Düşünce Dergisi
PB  - Liberte Yayınları
WT  - DergiPark
SN  - 1300-8781
SP  - 19
EP  - 34
IS  - 107
LA  - tr
AB  - Bilim felsefesinde (özellikle çağdaş analitik bilim felsefesinde) kabaca iki farklı nedensellikmodeli vardır: Yeni Humecu görüş ve Yeni Aristotelesci görüş. Böyle birayrımın arka planında şüphesiz David Hume’un nedensellik ilişkisine yönelik yapmışolduğu çığır açıcı açıklamalar yer almaktadır. Öyle ki, değinilen görüşlerden ilki, Hume’unnedensellik ilişkisine yönelik düşüncelerine dayanır. İkincisi ise Hume’un düşüncelerininkarşısında konumlanır. Ve çoğunlukla Aristoteles’in nedensellik ilişkisihakkındaki düşüncelerine dayanır. İster savunulsun ister eleştirilsin Hume’un nedensellikanalizi çağdaş nedensellik analizi için önemli bir yol haritasıdır. Çalışmamızıbu yol haritası üzerinden inşa edeceğiz. Daha sonra her iki görüşün argümanlarınıinceleyeceğiz. Ayrıca Yeni Aristotelesci görüşün içerdiği argümanların daha tutarlıve işlevsel olduğunu savunacağız.
KW  - Hume
KW  - düzenlilikler
KW  - karşı olgusallık
KW  - nedensel güç
KW  - eğilimsel nedensellik
KW  - Regularities
KW  - Counterfactualty
KW  - Causal Power
KW  - Dispositional
Causation
N2  - There are roughly two different models of causality in the philosophy of science(especially in the contemporary analytical philosophy of science): the Neo-Humeanview and the Neo-Aristotelian view. There is no doubt that the background of sucha distinction is David Hume's groundbreaking statements about the relationshipof causality. So much so that the first of the views mentioned is based on Hume'sthoughts on the relationship of causality. The second is positioned oppositeHume's thoughts. And mostly it is based on Aristotle's ideas about the relationshipof causality. Whether defended or criticized, Hume's causality analysis is animportant road map for contemporary causality analysis. We will construct ourwork on this road map. We will then examine the arguments of both views. We willalso argue that the arguments contained in the Neo-Aristotelian view are morecoherent and functional.
CR  - Aristoteles. (1985). Metafizik. (A. Arslan, Çev.) İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
CR  - Armstrong, D. (1983). What is A Law of Nature. Cambridge: Cambridge University Press.
CR  - Bird, A. J. (1998). Laws of Nature. Philosophy of Science, 25-54.
CR  - Bird, A. J. (2005). The Ultimate Argument Against Armstrong’s Contingent Necessitation View Of Laws. Analysis, 65(2), 147-155.
CR  - Bird, A. J. (2007). Nature`s Metaphysics. Oxford: Oxford University Press.
CR  - Bird, A. J. (2010). Causation and the Manifestation of Powers,The Metaphysics of Powers. (A. Marmodoro, Dü.) Routledge.
CR  - Bird, A. J. (2017). “A Dispositional Account of Causation” in Dispositionalism: Perspectives from Metaphysics and the Philosophy of Science. Springer, 151-170.
CR  - Dumsday, T. (2019). Dispositionalism and The Metaphysics of Science. Cambridge : Cambridge University Pres.
CR  - Hume, D. ([1739]2009). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme. (E. Baylan, Çev.) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
CR  - Hume, D. ([1748]2017). İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma. (O. Aruoba, Çev.) İstabul: Say Yayınları.
CR  - Lagerlund, H. (2021). Aristotelian Powers, Mechanism and Final Causes In The Late Middle Age. H. L. Benjamin Hill içinde, Reconsidering Causal Powers (s. 82-94). Oxford: Oxford University Press.
CR  - Lewis, D. (1983). New Work For A Theory of Universals. Australasian Journal of Philosophy, 343-377.
CR  - Lewis, D. (1986). On The Plurality of Worlds. Oxford: Blackwell, 117-125
CR  - Lewis, D. (1993). Causation. (Dü. E. Sosa, M. Tooley,) New York: Oxford University Press.
CR  - Psillos, S. (2002). Causation and Explanation. Stocksfield: Acumen Publishing Limited.
CR  - Rosenberg, A. (2014). Bilim Felsefesi: Çağdaş Bir Giriş. (İ. Yıldız, Çev.) Ankara: Dipnot.
CR  - Mumford S. & Anjum R. J. (2013). Causation A Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press.
CR  - Karademir A.& Sandıkçıoğlu P. A. (2009). David Lewis’in Modal Realizminde Dünya-Ötesi Karşıolgusal Önermeler, İkinci-Dereceden Dünyalar ve Dünyalar-Arası Nedensellik Sorunları. Felsefe Tartismalari, 1-15.
CR  - Tekin, Ö. F. (2021). Bilimsel Gerçekçilik Bağlamında Doğa Yasalarına Felsefi Bir Yaklaşım. Basılmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
UR  - https://doi.org/10.36484/liberal.1135521
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2506125
ER  -