TY  - JOUR
T1  - Anılar Işığında Sason Olayı (1935-1938)
TT  - Di Ronahîya Bîranînan de Bûyera Sasonê (1935-1938)
AU  - Yorulmaz, Adem
PY  - 2022
DA  - December
Y2  - 2022
DO  - 10.55118/kurdiyat.1184346
JF  - Kurdiyat
JO  - Kurdiyat
PB  - Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2717-8315
SP  - 9
EP  - 36
IS  - 6
LA  - tr
AB  - Dersim Olayı kadar gündeme gelmese de 1935 tarihli Sason Olayı, süreç ve sonuçları itibarı ile onunla birçok benzerlik taşımaktadır. Bu süreçte gün yüzüne çıkmayan nice dramlar, parçalanan, sürgünde birbirini kaybeden aileler olmuştur. Binden fazla olduğu tahmin edilen ölümler yaşanmıştır. Bu nedenle araştırmalar yapılırken görüşüne başvurulan birçok tanık o kara yılları hatırlamak istemediğini söylemiştir. Bu çalışmada 21 Mayıs 1935 tarihli Sason Olayı anılar ışığında ele alınmıştır. Çalışma esnasında sözlü ve yazılı kaynaklara başvurulmuştur. 3 yıl süren Sason Olayı’nın ayrıntılı bir incelemesi yapılmıştır. Sözlü tarih kaynakları olarak Sason Olayı’nın şahitleri ve şahitlerin birinci dereceden akrabaları dinlenilerek araştırma tamamlanmıştır. Yazılı tarih olarak ise resmi ve özel kaynaklar taranmış, hatıralar, Cumhuriyet Arşivi ve devlet adamlarının notları gözden geçirilmiştir.
KW  - Sason Olayı
KW  - Garzan Arapları
KW  - Beleki–Sarmi-Musi Aşireti
N2  - Her çiqas bi qasî Bûyera Dêrsimê nehatibe rojevê jî Bûyera Sasonê ya sala 1935’an ji aliyê pêvajo û encamên wê ve gelek dişibin bûyera Dêrsimê. Di vê pêvajoyê de gelek dramayên ku derneketine holê, malbatên ku ji hev qetiyan û di sirgûnê de hevûdu winda kirin hebûn. Tê texmînkirin ku ji hezarî zêdetir kuştî hene. Ji ber vê yekê gelek şahidên ku di lêpirsînên me de bi wan re hatî şêwirîn gotin ku ew naxwazin wan salên reş bi bîr bînin.Di vê xebatê de Bûyera Sasonê ya 21ê Gulana 1935an di bin ronahiya bîranînan de tê nîqaşkirin. Di dema lêkolînê de, li ser Bûyera Sasonê ya ku 3 sal li pey hev dom kir, bi çavkanîyên devkî û nivîskî lêkolînek berfireh hat kirin. Lêkolîn bi guhdarkirina şahidên Bûyera Sasonê û xizmên şahidên pileya yekem ên wekî çavkaniyên dîroka devkî bi dawî bû. Di warê dîroka nivîskî de, çavkaniyên fermî û taybet hatin kontrolkirin, bîranîn, Arşîva Komarê û notên peywirdarên dewletê hatin nirxandin.
CR  - Referans1 Akın, V. (2009). “Batman. Dönemin Muş Valisi Ali Sakıp Beygo’nun Hatıralarına Göre Cumhuriyet’in Kuruluş Yıllarında Sason ve Sason’da Sosyo-Ekonomik Hayat”. I. Uluslararası Batman ve Çevresi Tarihi ve Kültürü Sempozyumu.   Batman.
CR  - Referans2 Anonim (1968).1967 Siirt Yıllığı. Ankara. Ajans-Türk Matbaacılık.
CR  - Referans3 Cırık, B. Selvi, H. Milli Mücadelede Bitlis ve Çevresi. Akademik İncelemeler Dergisi Cilt/Volume 9, Sayı 1, Yıl 2014.205.
CR  - Referans4 Ayn Ali Efendi. İstanbul. Osmanlı Kanunları ve Devlet Teşkilatı. Yeditepe Yayınevi. İstanbul. 1.Baskı
CR  - Referans5 Kahraman, A. (2003).  Kürt İsyanları (Tedip ve Tenkil). İstanbul. Evrensel Basın Yayın.
CR  - Referans6 Macdonald Kinneir, J. (2017). A Geographical Memorial of the Persian Empire Accompanied by a Map. London, Andesite Press.
CR  - Referans7 Moltke, H.V. (2010). Kürdistan Dağlarında. İstanbul. Örgün Yayınevi.
CR  - Referans8 Taylor, J. (1865). Travels in Kurdistan, with Notices of the Sources of the Eastern and Western Tigris, and Ancient Ruins in Their Neighbourhood. London. Wiley 
                   on behalf of The Royal Geographical Society (with the Institute of British Geographers. Elde edilme tarihi: 17 Temmuz 2022, 
                    ttps://www.jstor.org/stable/pdf/3698077.pdf).
CR  - Referans9 Yorulmaz, A. ve Er, Y. (2019). Garzan Aşiretinin Tarihi, Dili ve Kültürü (Baleki-Sarmi-Musi). Batman. Sebe Yayınları.
CR  - Referans10 C.D.A.B. 030.10.115.804.4.
CR  - Referans11 C.D.A.B. 30.10.115.804.16.
CR  - Referans12 C.D.A.B. 030.10.116. 805.5.
CR  - Referans13 C.D.A.B. 030.10.135.969. 1.
CR  - Referans14 19 Eylül 1936 tarihli ve 3438 sayılı Resmi Gazete
CR  - Referans15 16 Mayıs 1990 tarihli ve 20522 Sayılı Resmi Gazete.
CR  - Referans16 M. Ç.
CR  - Referans17 M. R. A.
CR  - Referans18 N. G.
CR  - Referans19 R. B.
CR  - Referans20 M. S.
CR  - Referans21 A. Ç.
UR  - https://doi.org/10.55118/kurdiyat.1184346
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2688747
ER  -