TY - JOUR T1 - M51 ULX-4 ve NGC 1316 ULX X7'nin X-ışın ve Optik Özellikleri TT - X-ray and Optical Properties of M51 ULX-4 and NGC 1316 ULX X7 AU - Allak, Sinan AU - Akyüz, Aysun AU - Soydugan, Faruk PY - 2023 DA - December Y2 - 2022 DO - 10.55064/tjaa.1203517 JF - Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics JO - TJAA PB - Türk Astronomi Derneği WT - DergiPark SN - 2757-7295 SP - 16 EP - 20 VL - 4 IS - 3 LA - tr AB - Bu çalışmada, gökada NGC 1316’da ULX X7 ve M51’de geçici ULX-4 kaynaklarının X-ışın tayfsal, zamansal ve optik özellikleri {\it Chandra}, {\it XMM-Newton}, {\it Swift-XRT} ve {\it HST} arşiv verileri kullanılarak kapsamlı bir şekilde araştırıldı. Bir X-ışın kaynağı olan X7’nin, ilk defa bu çalışmada 2019 {\it Chandra} gözlemleri kullanılarak bir ULX olduğu belirlendi. İncelenen diğer kaynak M51 ULX-4’ün, 20 yıllık dönemde X-ışın akısı ise $\sim$200 kat değişkenlik göstermektedir. Kaynağın bu uzun dönemde belirlenen çift modlu X-ışın akı dağılımı, pulsar içeren ULX’lerde gözlenen dağılıma benzerlik göstermektedir. ULX-4’ün belirlediğimiz bir optik karşılığında 264 günlük periyodik optik değişkenlik gözlenmiştir. Bu değişkenliğin nedeni olarak tıkız (compact) nesnenin doğası için iki önemli senaryo sunulmuştur. KW - X-rays: binaries KW - X-rays: galaxies KW - X-rays: star N2 - In this study, the results of temporal and spectral analyzes of transient ultra-luminous sources ULX-4 and X-7 in the galaxies M51 and NGC 1316 using {\it Chandra}, {\it XMM-Newton} and {\it Swift-XRT} observations are presented. In this study, for the first time X-7 was determined as ULX source using 2019 {\it Chandra} observations. Another important part of this study is M51 ULX-4 which showed long-term X-ray flux variability (factor of $\sim$200) over the 20-year. The bimodal X-ray flux distribution of the source determined in this long period is similar to the distribution observed in pulsar ULXs. One of ULX-4 counterparts exhibited a low-amplitude optical periodicity of 264 days. For this periodicity, two important scenarios are presented for the nature of the compact object. CR - Allak S., 2022, MNRAS, 517, 3495 CR - Bachetti M., ve diğ., 2014, Nature, 514, 202 CR - Beri A., ve diğ., 2021, MNRAS, 500, 565 CR - Brightman M., ve diğ., 2018, Nature Astronomy, 2, 312 CR - Carpano S., Haberl F., Maitra C., Vasilopoulos G., 2018, MNRAS, 476, L45 CR - Castelli F., Kurucz R. L., 2004, A&A, 419, 725 CR - Earnshaw H. P., Roberts T. P., Sathyaprakash R., 2018, MNRAS, 476, 4272 CR - Evans P. A., ve diğ., 2009, MNRAS, 397, 1177 CR - Fabrika S. N., Atapin K. E., Vinokurov A. S., Sholukhova O. N., 2021, Astrophysical Bulletin, 76, 6 CR - Fürst F., ve diğ., 2016, ApJ, 831, L14 CR - Gladstone J. C., Copperwheat C., Heinke C. O., Roberts T. P., Cartwright T. F., Levan A. J., Goad M. R., 2013, ApJS, 206, 14 CR - Heida M., ve diğ., 2015, MNRAS, 453, 3510 CR - Heida M., ve diğ., 2019, ApJ, 883, L34 CR - Israel G. L., ve diğ., 2017a, Science, 355, 817 CR - Israel G. L., ve diğ., 2017b, MNRAS, 466, L48 CR - Jensen J. B., Tonry J. L., Barris B. J., Thompson R. I., Liu M. C., CR - Rieke M. J., Ajhar E. A., Blakeslee J. P., 2003, ApJ, 583, 712 Kaaret P., Feng H., Roberts T. P., 2017, ARA&A, 55, 303 CR - Remillard R. A., McClintock J. E., 2006, in American Astronomical Society Meeting Abstracts. p. 07.05 CR - Rodríguez Castillo G. A., ve diğ., 2020, ApJ, 895, 60 Sathyaprakash R., ve diğ., 2019, MNRAS, 488, L35 CR - Song X., Walton D. J., Lansbury G. B., Evans P. A., Fabian A. C., Earnshaw H., Roberts T. P., 2020, MNRAS, 491, 1260 CR - Soria R., Cropper M., Pakull M., Mushotzky R., Wu K., 2005, MNRAS, 356, 12 CR - Sutton A. D., Roberts T. P., Middleton M. J., 2013, MNRAS, 435, 1758 CR - Tao L., Feng H., Grisé F., Kaaret P., 2011, ApJ, 737, 81 CR - Townsend L. J., Charles P. A., 2020, MNRAS, 495, 139 CR - Tsygankov S. S., Mushtukov A. A., Suleimanov V. F., Poutanen J., 2016, MNRAS, 457, 1101 CR - Vinokurov A., Fabrika S., Atapin K., 2018, ApJ, 854, 176 CR - Walton D. J., ve diğ., 2021, MNRAS, 501, 1002 CR - Zampieri L., Impiombato D., Falomo R., Grisé F., Soria R., 2012, MNRAS, 419, 1331 UR - https://doi.org/10.55064/tjaa.1203517 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2768247 ER -