TY - JOUR T1 - 1348 Veba Salgını ve İbn Haldun Üzerindeki Etkileri TT - 1348 Plague and Its Effects on Ibn Khaldun AU - Öz, Eyüp PY - 2022 DA - December JF - FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi PB - Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2147-3153 SP - 181 EP - 208 IS - 20 LA - tr AB - İbn Haldun’un hayat hikayesi sıra dışıdır. Bu sıra dışılık onun sadece bulunduğugörevlerle değil, veba salgınından çıkardığı derslerle de ilgilidir. Bu nedenle 1348 VebaSalgını’nın onun hayatında yarattığı etkilerden yola çıkarak ileri sürdüğü tarih modelinikavrayabilme amacını taşıyan bu çalışma, uzun bir araştırmanın ürünü olarak ortaya çıktı.İbn Haldun’un neden yerleşik toplumları küçümsediği sorusu dikkat çekiciydi. Bu sorunsaldoğrultusunda yapılan araştırma sürecinde, Gabriel Martinez-Gros ve Allen JamesFromherz’in kaynakçada belirtilen eserlerinde veba ile İbn Haldun’un düşüncesi arasındakurduğu sağlam bağlar ilham kaynağı oldu. Bu bağlamda konunun daha iyi anlaşılabilmesiiçin İbn Haldun’un biyografisi çerçevesinde konuyu sorunsallaştırmak bir zorunluluktu.Bunun yanında başta Covid-19 olmak üzere yakın zamanda yaşadığımız önemlidoğal ve siyasal gelişmeleri ve olayları onun perspektifinden değerlendirmek veya anlamayaçalışmak da, bir tarihçi için beklentileri aşan okuma anahtarları sunmaktadır. İbnHaldun’un işaret ettiği bozuluş sürecindeki medeniyetlerde; salgın hastalıklar, savaşlar vedüşman istilalarının oynadıkları hayati roller üzerinde durularak, 1348 Veba Salgını’nın,Covid-19 süreci ile benzerlik veya farklılıkları üzerinde birkaç önermede bulunulacaktır. KW - Veba KW - lüks KW - israf KW - oluş ve bozuluş KW - medeniyet N2 - Ibn Khaldun’s life story is extraordinary. This extraordinariness is not only relatedto his duties, but also to the lessons he learned from the plague epidemic. For this reason,this study, which emerged as the product of long research, aims to comprehend thehistorical model put forward by him based on the effects of the 1348 Plague Epidemicin his life. The author of these lines has long sought answers to the question of why IbnKhaldun despised settled societies. In the research process carried out in this context, thestrong links that Gabriel Martinez-Gros and Allen James Fromherz established betweenthe plague and Ibn Khaldun’s thoughts in the works cited in the bibliography were a sourceof inspiration. In this context, it was a necessity to start the article with Ibn Khaldun’sbiography in order to better understand the main problematic. In addition, evaluating theimportant natural and political developments that we have recently experienced, especiallyCovid-19, from his perspective or trying to understand him from the perspective ofthese events also offers keys that exceed expectations for a historian. For the civilizationsin the decaying process pointed out by Ibn Khaldun; Emphasizing the vital roles playedby epidemics, wars, and enemy invasions, a few suggestions will be made on the similaritiesor differences of the 1348 Plague Outbreak with the Covid-19 process. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/fsmia/article/1225607 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2858210 ER -