TY  - JOUR
T1  - АКЫНДАР ЧЫГАРМАЧЫЛЫГЫНДА ЖОКТОО ЫРЛАРЫНЫН ПОЭТИКАЛЫК ӨЗГӨЧӨЛҮГҮ, САЛТТУУЛУК ЖАНА ЖАҢЫЧЫЛДЫК
TT  - The Poetic Feature of Laments in The Works of Poets: Tradition and Innovation
AU  - Ismaılov, Jeerenche Mederovich
PY  - 2023
DA  - June
JF  - Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi
JO  - ÇAKÜTAD
PB  - Çankırı Karatekin Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2792-0631
SP  - 13
EP  - 25
VL  - 3
IS  - 1
LA  - ky
AB  - Акындар чыгармачылыгында жоктоо, эскерүү ырлары акындар поэзиясында адам өлүмүнө байланышкан салттуу чыгармалардын ичинен негизгилеринен болуп саналат. Мындай салттык чыгармалар эл арасында кадырлуу, барктуу, оозунда кеби бар сөзгө чебер өнөрпоздордун чыгармачылыгына, адамдык сапатына, адамкерчилигине арналып, алардын коомдогу алган орду, бири-биринен өзгөчөлүгү, артыкчылыгы жана негизги жакшы жактары сыпатталып, эскерүүгө алынат. Жоктоо, эскерүү ырлары кээ бир учурларда бир гана акынга, өнөрпозго багытталып, ары кыска, сүрөттөөлөрү таамай, элестүү чыккандыгы менен айырмаланат. Мисалы кайсы бир акындын эскерүүлөрү беш, алты гана саптан туруп ал акындын чыгармачылык өнөрүн да, адамдык сапатын да көз алдыбызга элестүү кылып тартып коёт. Акындар поэзиясында жоктоо ырлары өзүнүн актуалдуулугун жоготпой бүгүнкү күнгө чейин жашап келе жатат.
KW  - акындар чыгармачылыгы
KW  - жоктоо ырлары
KW  - макалдар
KW  - лакаптар
KW  - фольклор
N2  - Günlük hayatta genellikle fark edilmeyen veya gerçek hayatta çok sık algılanmayan şeyler vasiyet, mesaj, yas gibi bir kişinin ölümüyle ilgili geleneksel eserlere dönüştüğü zaman hayatın kanunu gerçek olur. Nitekim insan bu tür şiirlerde hayatın tüm detaylarını, her açıdan niteliklerini, Evrenin yasalarını, bireysel ve sosyal ilişkileri, durumları ve çok daha fazlasını kavrayabilir. Ağıtlar ve anma şiirleri şairlerin eserlerinde bir kişinin ölümüyle ilişkilendirilen geleneksel ürünlerin başında gelir. Hüzünlü, akılda kalan şiirlerde tematik çeşitlilik karakteristiktir ve bu özelliği ile manzum şiir ayrı bir tür olarak değerlendirilir. Tür, her geçen gün daha fazla alaka kazanır ve insanlar arasında sonsuza dek ölümsüz ve söndürülemez bir şekilde yaşamaya devam eder. Geleneksel eserler, halk arasında saygı ve otorite sahibi usta konuşmacıların yaratıcılığına, insani vasıflarına, insanlığına ithaf edilmiş ve onların toplumdaki yeri, farklılıkları, erdemleri ve temel özellikleri anlatılmıştır. Bazı durumlarda hüzünlü, unutulmaz şiirler yalnızca bir şaire, bir ustaya hitap eder ve kısa olmaları, net tanımlamaları ve yaratıcı çıktıları olmasıyla ayırt edilirler.
CR  - Осмонкул. (1968). Чыгармалар. Фрунзе: Мектеп.
Комиссия. (1989). Токтогул II томдук. Фрунзе: Илим.
Садыков А. А. (2004). Осмоновдун өнөркана сыры. Бишкек: Турар.
Комиссия. (1946). Кыргыз эл акындары. Фрунзе: Кыргызмамбас.
Ысмайыл. (1990). Ырлар, эскерүүлөр. Фрунзе.
Комиссия. (2002). Кыргыз адабиятынын тарыхы. 5-том. Бишкек: Шам.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/cakutad/article/1253504
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2962312
ER  -