TY - JOUR T1 - 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Ortaya Çıkan İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Geri Kazanımı ve Bertarafının Çevre ve Ekonomi Açısından Önemi AU - Çiftçioğlu, Hüseyin PY - 2024 DA - August Y2 - 2024 DO - 10.33437/ksusbd.1447961 JF - Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi PB - Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1304-8120 SP - 656 EP - 669 VL - 21 IS - 2 LA - tr AB - Türkiye yirminci yüzyılda başta 1939 Erzincan depremi ve 1999 Marmara Depremleri olmak üzere çok büyük yıkıcı depremler yaşamıştır. Ancak, ifade etmek gerekir ki 6 Şubat 2023 tarihinde saat 04:17’de ve 13:24’te yaşanan ve ilki Pazarcık, ikincisi Elbistan merkezli olan muazzam depremler, tarihsel süreçte Türk milleti olarak karşı karşıya kaldığımız en büyük deprem felaketleri olarak kayıtlara geçmiştir. Bu çalışmanın amacı, başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın Mart 2023'te yayınladığı "Deprem Sonrası Değerlendirme Raporu" ve Ocak 2024'te yayınlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Rapor'larındaki veriler başta olmak üzere konu hakkında depremden sonraki bu bir yıllık kısa süreçte yapılan akademik çalışmalar ve genel anlamda bir literatür taraması yapmak suretiyle, depremler sonrasında ortaya çıkan inşaat enkazlarının başta asbest gibi maddeler olmak üzere, çevreye verebileceği potansiyel zararlar ve enkazlardaki inşaat ve yıkıntı atıklarının geri dönüşümünün ülke ekonomisi açısından önemine dikkat çekmektir. Konu hakkında depremden sonraki kısa sürede çok fazla akademik çalışma yapılmamış olması da göz önünde bulundurulduğunda çalışmanın, konu ile ilgili akademik çevrelere, ilgili kurum ve kuruluşlara faydalı olacağı düşünülmektedir. KW - 6 Şubat KW - Deprem KW - Çevre KW - Geri Kazanım CR - Buzkan, C., & Erman, O. (2020). Yapısal atıkların geri dönüşüm sorunu ve Türkiye’deki durumun mevzuat bakımından değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(1), 76-89. https://doi.org/10.21324/dacd.570141 CR - Demirel, Y. & Türk, T. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri (Mw 7.7 ve Mw 7.6) sonrasında türkiye’de meydana gelen depremlerin (Mw≥4) Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Mekânsal Analizi. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 5(2), 60-69. https://doi.org/10.56130/tucbis.1311693 CR - Doğdu, G., & Alkan, S. N. (2023). Deprem sonrası oluşan inşaat ve yıkıntı atıklarının değerlendirilmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 1(1), 38-50. CR - Kaplan, E. & Soyluk, A. (2024). Deprem sonrası atık yönetimi: atık betonun geri dönüşümü ve mimaride kullanımı için öneriler. Journal of Architectural Sciences and Applications, 9 (Special Issue), 140-162. https://doi.org/10.30785/mbud.1317425 CR - Kuloğlu Genç, M. & Mercan, S. (2024). Deprem sebebiyle ortaya çıkan toksik atıkların sınıflandırması, etkileri ve bertaraf yönetmelikleri. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 399-413. https://doi.org/10.47495/okufbed.1294149 CR - Şenol, C. (2020). Türkiye’de Meydana gelen büyük depremlerin yerleşme ve demografik yapı üzerindeki etkileri (1927-2020). Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (4), 620-644. https://doi.org/10.47994/usbad.808881 CR - Özbey, Ö., & Bayraktar, B. (2023). 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremin Türkiye’deki makroekonomik etkisi. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 121-138., https://dergipark.org.tr/tr/pub/bauniibfd/issue/82295/1371372 CR - Temelli, U.E., Sezgin, N. ve Özdoğan Cumalı, B. (2023). Afet zamanlarında inşaat yıkıntı atıklarının belirlenmesi ve atıkların değerlendirilmesi: Kahramanmaraş depremi örneği. Anadolu Çevre ve Hayvancılık Bilimleri Dergisi, 8(2), 225-232. https://doi.org/10.35229/jaes.1286631 CR - Yolcu, M., & Bekler, T. (2020). Deprem kültürü ve farkındalık çalışmaları: Şili ve Elâzığ depremlerinin karşılaştırılması. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi,1(2), 71-82. CR - Güler A.Ü., (2018), Sürdürülebilir afet yönetiminde atık yönetimi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 236-246. CR - https://www.afad.gov.tr/turkiye-deprem-tehlike-haritasi Erişim Tarihi: 19.02.2024 CR - https://amasya.csb.gov.tr/atiklar-hakkinda-bilinmesi-gerekenler-haber-65188 Erişim Tarihi: 18.02.2024 CR - Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-vehatay-depremleri-raporu/. Erişim tarihi: 16.02.2024. CR - Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2024). Kahramanmaraş ve Hatay depremleri yeniden imar ve gelişme raporu. https://www.sbb.gov.tr/kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-yeniden-imar-ve gelisme-raporu/ . Erişim tarihi 16.02.2024. CR - 2872 Sayılı Çevre Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat? MevzuatNo=2872&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5, Erişim Tarihi: 01.03.2024 HİYAKY, (2004), Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolü yönetmeliği, Resmi Gazete Yayın Tarihi: 18.03.2004, Sayı: 25406, https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf? mevzuatNo=5401&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5. Erişim Tarihi: 01.03.2024 Atık Yönetimi Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 02.04.2015 Resmî Gazete Sayısı:29314https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20644&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5. Erişim Tarihi: 01.03.2024 UR - https://doi.org/10.33437/ksusbd.1447961 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3776426 ER -