@article{article_1602821, title={PERFORMANS TEORİ BAĞLAMINDA CEM RİTÜELLERİNDEKİ MİRAÇLAMA BÖLÜMÜNÜN İCRASI VE ZAKİRLİK İLİŞKİSİ (ERGENE CEMEVİ ÖRNEĞİ)}, journal={Akademi Sosyal Bilimler Dergisi}, volume={12}, pages={105–118}, year={2025}, url={https://izlik.org/JA62LK29LF}, author={Kaptan, Volkan}, keywords={Müzik, Alevilik, Zakir, Performans Teori, Cem Ritüelleri}, abstract={Halkbilimi perspektifinde performanslar, kimi zaman kimlikleri imler, vulgar bir ifadeyle zamanı bükerek çizgisel zaman algısından ziyade döngüsel zaman algısını ele alır, yeniden şekillendirir kimi zaman da icranın yanında bedeni imler ve hikayeler anlatır. Dolayısıyla performanslar herhangi bir sabit tanımlamayı reddeder. Performans Teori ise bu manada performans olayının yapısı çerçevesinde icracı, seyirci ve anlatı gibi dinamikler ile performans yani edim eylemine tesir eden unsurları ele alan bir yaklaşımdır. Türk kültür yapısı göz önünde bulundurulduğunda Alevi toplulukları özelinde performansın ortaya konulduğu temel bağlam cem ritüelleridir. Cem ritüelleri Alevi kolektivitesinin Bourdieu’ci bir ifadeyle kültürel sermayesinin inşa edilmesinde ve nesilden nesle aktarılmasında rol oynar. Cem ritüellerinin temel bileşenleri arasında yer alan müzik ise, Alevi kolektivitesinin oluşmasına aracı bir fenomendir. Cem ritüellerinde müzik performansını gerçekleştiren kişi zakirdir. Performans Teori bağlamında cem ritüellerinde zakir, bir anlatıcı konumunda ve kimliğindedir. Cem ritüellerine katılan topluluk üyeleri ise birer dinleyici konumundadır. Cem ritüllerinde zakirin icra ettiği türlerden biri miraçlamadır. Miraçlama özelinde zakirin genel anlatısı Hz. Peygamber’in Miraç dönüşü kırklar cemine uğraması üzerinedir. Bu çalışma, etnografik ve iteratür taramasına dayalı olarak 2022-2023 yılları arasında Tekirdağ Çorlu’da bulunan Ergene Cemevinde gerçekleştirilen cem ritüellerindeki miraçlamaları zakirlik geleneğini ekseninde Dan Ben Amos’un Performans Teori bağlamında kişisel boyut (anlatıcı/oynayıcı), sosyal boyut (dinleyici/izleyici) ve sözel boyut (anlatılan) olarak ortaya koyduğu model çerçevesinde ele alır.}, number={35}