@article{article_1603913, title={TOPLU BESLENME HİZMETİNDE DİYETİSYEN FAKTÖRÜ: MENÜ KALİTESİ ÜZERİNE PİLOT BİR ÇALIŞMA}, journal={Niğde Tıp Dergisi}, pages={99–111}, year={2025}, DOI={10.70846/nigdetip.1603913}, url={https://izlik.org/JA56SK29GF}, author={Gürbüz, Murat and Karademir, Emine}, keywords={Toplu beslenme hizmeti, toplu beslenme sistemleri, diyetisyen, NRF 15.3, DIAAS, ORAC}, abstract={Amaç: Toplu beslenme hizmeti sunan kurumların menülerinin bireylerin günlük enerji ve besin ögesi ihtiyaçlarının önemli bir kısmını karşılaması beklenmektedir. Hizmet sunan kurumlarda meslek profesyonellerinin etkin bir şekilde rol alması, başarılı ve sürdürülebilir uygulamaların gerçekleştirilmesinde kilit bir öneme sahiptir. Bu çalışma, toplu beslenme hizmetinde diyetisyen istihdam edenlerle diğer meslek profesyonellerini istihdam eden kurumlar arasında, menü planlarının besin ögesi içeriği, besleyicilik değeri ve sağlığı geliştirici özelliklerinin karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya Niğde ilinde diyetisyen istihdam eden (n=3) ve farklı meslek profesyoneli istihdam eden (n=3) orta ve büyük ölçekli toplam altı adet toplu beslenme hizmeti veren kurum dahil edilmiştir. Çalışmada 2024 yılı Ekim ayına ait iki haftalık toplam 60 adet menü planı incelenmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda diyetisyen istihdam eden ve farklı meslek profesyoneli istihdam eden kurumların enerji ve makro besin ögeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ancak diyetisyen istihdam eden kurumların menü planlarında C vitamini, A vitamini, K vitamini, B12 vitamini, iyot ve demir içeriğinin belirgin düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu mikro besin ögeleri arasında A vitamini, K vitamini ve iyot düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p <0.05). Menü planlarının besleyicilik değeri ve sağlığı geliştirici özellikleri incelendiğinde, kurumlar arasında NRF 15.3 ve DIAAS puanlarında anlamlı bir fark görülmezken (p>0.05), ORAC değerlerinin diyetisyen istihdam eden kurumlarda belirgin şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p <0.05). Sonuç: Çalışmamız, kısıtlı veriye rağmen diyetisyen tarafından planlanan menülerin çeşitlilik ve besin ögesi bakımından daha zengin bir yapıda olduğunu ortaya koymuştur. Diyetisyenlerin toplu beslenme hizmetlerindeki etkin rolü, bireylerin günlük besin ögesi ihtiyaçlarının karşılanması ve toplum sağlığının korunup geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.}, number={3}