@article{article_1610313, title={Atatürk Barajı Gölü’ndeki sazanların (Cyprinus carpio L.) iyon homeostazisi ve ozmoregülasyonunda rol oynayan enzimler üzerine kirliliğin etkisi}, journal={Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences}, volume={42}, pages={183–190}, year={2025}, DOI={10.12714/egejfas.42.2.10}, url={https://izlik.org/JA28PF47MB}, author={Fırat, Özge and Temiz, Özge and Fırat, Özgür}, keywords={Atatürk Barajı Gölü, Cyprinus carpio, balık, ATPaz, su kirliliği}, abstract={Atatürk Barajı Gölü Türkiye’deki en büyük baraj olması (i); çevresindeki yerleşim bölgelerindeki yoğun faaliyetlerden kaynaklı kirleticilerden etkilenmesi (ii); ekonomik, ticari ve besin değeri yüksek su ürünleri içermesi (iii); su kalitesinde ve/veya balıklarda istenmeyen değişimlerin insanları da etkileme potansiyeli (iv) nedeniyle son yıllarda toksikolojik araştırmaların odağı halindedir. Sunulan çalışmada baraj gölünün Adıyaman il sınırlarındaki göreceli olarak temiz olan Samsat ve kentsel aktivitelerden etkilenen Sitilce bölgeleri ile Şanlıurfa il sınırlarındaki tarımsal aktivitelerden etkilenen Bozova bölgesinde 2021 yılının Eylül ayında yakalanan sazanların (Cyprinus carpio) dokularındaki Na+/K+-ATPaz (EC 3.6.3.9), Ca+2-ATPaz (EC 3.6.3.8) ve Mg+2-ATPaz (EC 3.6.3.2) aktivitelerindeki değişimler araştırılmıştır. Samsat bölgesi ile karşılaştırıldığında Sitilce ve Bozova bölgesi balıklarının solungaç, karaciğer, bağırsak ve böbrek dokularında incelenen tüm ATPaz enzim aktivitelerinde anlamlı azalışlar gözlemlenirken, kas dokusu enzim aktivitelerinde bir değişim gözlenmemiştir. Çalışmamız Atatürk Baraj Gölü’ndeki kirleticilerin balıklarda iyon dengesi, iyon homeostazisi ve ozmoregülasyon mekanizmaları üzerinde toksik etkilere sahip olduğunu ve ATPazların sucul ekosistemlerde kirliliğin belirlenmesinde yararlı biyobelirteçler olarak kullanılabileceğini açıkça ortaya koymuştur.}, number={2}, organization={Adıyaman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi}