@article{article_1673230, title={FIKIH İLMİNİN SINIRLARINDA FIKH-I BÂTIN: TANIMLAR ve İÇSEL ANLAMLAR ÜZERİNE BİR ANALİZ}, journal={Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi}, volume={9}, pages={430–453}, year={2025}, DOI={10.52115/apjir.1673230}, author={Uzunyol, Muhammed and Okudan, Rifat}, keywords={Tasavvuf, Fıkıh, Fıkh-ı Bâtın, Fıkh-ı Zâhir, Fıkh-ı Vicdânî}, abstract={Bu çalışma, İslam ilimleri arasında merkezi bir konuma sahip olan fıkıh disiplini ile tasavvuf arasındaki ilişkiyi, özellikle fıkhın tanımı, kapsamı ve tarihsel seyri bağlamında kavramsal bir çözümlemeyle ele almayı hedeflemektedir. Fıkhın sadece zâhirî hükümleri konu alan bir hukuk disiplini olarak değil, aynı zamanda bireyin inanç dünyasını, ahlâkî yönelişlerini ve kalbî sorumluluklarını da kapsayan bütüncül bir ilim olarak anlaşılabileceği fikri, bu çalışmanın temel varsayımını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda başta Ebû Hanîfe olmak üzere klasik dönem fakihlerinin fıkıh tanımlarına odaklanılarak, bu tanımların içerdiği anlam genişliği ve tasavvufla olan örtüşme noktaları analiz edilmektedir. Sadruşşerîa, Subkî, İbn Kayyim el-Cevziyye, Taşköprülüzâde gibi âlimlerin görüşleri merkeze alınarak, fıkıh ve tasavvufun zâhir ve bâtın, amel ve niyet, şeriat ve hakikat gibi ikili kavramlar üzerinden nasıl ilişkilendiği gösterilmektedir. Sonuç olarak, fıkhın sadece dışsal davranışları düzenleyen bir yapıdan ibaret olmadığı; içsel olgunlaşmayı ve kalbî tasfiyeyi de önceleyen çok yönlü bir bilgi disiplini olduğu savunulmakta, tasavvuf ile arasında derin bir epistemolojik süreklilik bulunduğu ortaya konulmaktadır.}, number={2}, publisher={Akademik Perspektif Derneği}