@article{article_1709842, title={Çocuk Suçluluğu, Mağduriyeti ve Kayıp Olaylarının Analizi: Markov Zinciri Perspektifi}, journal={İstatistik Araştırma Dergisi}, volume={15}, pages={13–31}, year={2025}, author={Can, Onur and Atan, Sibel}, keywords={Çocuk Suçluluğu, Çocuk Mağduriyeti, Kayıp Çocuklar, Markov Zinciri}, abstract={Çocukların güven içinde mutlu bir yaşam sürme hakkı, toplumların en temel sorumluluklarındandır. Ancak tarihin her döneminde ve dünyanın her yerinde milyonlarca çocuk çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çocuklarla ilgili vakaların zaman içindeki seyrini anlamak, önleyici ve koruyucu politikalar geliştirmek için oldukça önemlidir. Bu çalışma, resmi düzeyde açıklanan çocuk mağduriyeti, suçluluğu ve kayıp olaylarını inceleyerek gelecekteki durumlarını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, söz konusu vakalara ait geçmiş veriler kullanılarak Markov zinciri analizi uygulanmıştır. Markov zincirleri, olayların belirli durumlar arasındaki geçiş olasılıklarını inceleyerek sistemin hem kısa hem de uzun vadeli davranışlarını tahmin etmeye olanak tanır. Ayrıca, sürecin herhangi bir durumdan başlayıp aynı duruma tekrar dönmesi için gereken ortalama süreyi, yani yineleme süresini hesaplar. Markov zincirlerini oluşturmak için Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk İstatistikleri (GBGGÇİ) verileri kullanılmıştır. GBGGÇİ, 1996 yılında 27 ilde uygulanmaya başlanmış, 2007 itibarıyla 81 ile genişletilmiştir. Bu nedenle modeldeki değişkenler 1996-2006 ve 2007-2023 dönemleri olarak ikiye ayrılmıştır. Çocukların güvenlik birimlerine geliş nedenlerindeki yıllık değişimler, Markov zincirinin durum uzayında artış ve azalış olmak üzere iki farklı geçiş durumu şeklinde modellenmiştir. İlk veri seti tüm Türkiye’yi kapsamadığından, yapılan analizler önsel bir tahmin sunmuş ve Markov zinciri analizinin tahmin gücünü test etme fırsatı yaratmıştır. İlk veri setinden elde edilen analiz sonuçları ikinci veri setindeki olayları başarılı şekilde öngördüğünü göstermiştir. İkinci analiz sonuçları, mağdur ve suça sürüklenen çocuklar için olay sayılarındaki artışın % 81,25 olasılıkla uzun vadede devam edeceğini ve artışların tekrar etme süresinin ortalama 1,23 yıl olduğunu göstermektedir. Aynı çocuk grupları için olay sayılarındaki azalma sürelerinin 5 yıldan uzun olması, artış durumunun sürekliliğini göstermektedir. Kayıp (Bulunan) çocuklarda ise durum nispeten daha olumlu olup, azalma süresi 3 yıl ve % 33,3 olasılıkla iyileşme görülmektedir. Bu çalışma, çocukların güvenlik birimleriyle etkileşimlerini analiz ederek, literatüre kanıta dayalı bir çerçeve sunmayı hedeflemektedir.}, number={2}, publisher={TÜİK}