TY  - JOUR
T1  - 20. Yüzyılda Hakikat Savunucusu Olarak Adorno: Endüstrileşme ve Faşizm Diyalektiği
TT  - Adorno as a Defender of Truth in the 20th Century: The Dialectic of Industrialization and Fascism
AU  - Çağmar, Mehmet Şirin
PY  - 2025
DA  - December
Y2  - 2025
DO  - 10.26791/sarkiat.1716111
JF  - Şarkiyat
PB  - Şarkiyat Araştırmaları Derneği
WT  - DergiPark
SN  - 1308-9633
SP  - 311
EP  - 324
VL  - 17
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Farklı tanımlamalara sahip olsa da hakikat tarih boyunca ihtiyaç duyulan bir şeyolmuştur. Bizler bu ihtiyaç içerisinde daima bir şeylere özgü hakikatler üretmişiz.Ahlakın üretmiş olduğu bir hakikat olduğu gibi aynı zamanda siyasetin de üretmişolduğu bir hakikat var olmuştur. Hakikat kendi gerçekliği içerisinde bir yol çizer. Tümbu gerçekliğin sunmuş olduğu hakikat her şeyden önce hakikatler dünyamızı oluşturur.Hakikatler hiçbir zaman mutlak olmamıştır. Çünkü belli koşullar çerçevesinde kabulettiğimiz hakikat, geçerliliğini yitirip yerini farklı hakikatlere bırakabilmiştir. Bunarağmen Hakikat algısı 20. yüzyılda bir dönüşüme uğramıştır. Hakikat 20. Yüzyıla kadarulaşıp elde edilmesi gereken yüce bir şey olarak görülmüştür. Ancak gelinen yüzyıldafaşizm ve endüstrileşmenin yaratmış olduğu durum, kendisi ile birlikte yeni birgerçeklik yaratmıştır. Bu gerçeklik 20. Yüzyılda her şeyi değiştirip dönüştürdüğü gibiaynı zamanda parçalı ve belli şeylere dönemlere özgü hakikati bir tarafa bırakarakkendisini mutlak bir hakikat belirleyicisi olarak görmüştür. Hakikatin önemli birsavunucusu olarak Adorno bu belirleyiciliği esasında hakikatin yitirilmesi yani ortadankaldırılması olarak kabul etmiştir. Yalnız bu, bütünüyle hakikatin yok sayılması olmakyerine hakikatsizliği bir hakikat şeklinde göstermek şeklinde olmuştur. Bu makale iseAdorno bağlamında 20. Yüzyılda hakikatin hakikat olmayan bir şeye dönüşmesine yolaçan bu durumun esasında hakikatin çeşitli toplumsal koşullar altında ihtiyaç duyulanbir şey olmaktan çıkarılmasından kaynaklandığını göstermeyi amaçlamaktadır.
KW  - Adorno
KW  - Hakikat
KW  - Faşizm
KW  - Endüstrileşme
N2  - Although it has different definitions, truth has been something that has beenneeded throughout history. Within this need, we have always produced truths specific tosomething. Just as there is a truth produced by morality, there has also been a truthproduced by politics. Truth draws a path within its own reality. The truth offered by allthis reality first and foremost constitutes our world of truths. Truths have never beenabsolute. Because the truth we accept within the framework of certain conditions maylose its validity and be replaced by different truths. Nevertheless, the perception of truthunderwent a transformation in the 20th century. Until the 20th century, truth was seen assomething sublime that had to be reached and achieved. However, in the currentcentury, the situation created by fascism and industrialization has created a new realitywith itself. This reality not only changed and transformed everything in the 20thcentury, but also set aside the fragmented and period-specific truth and saw itself as anabsolute determinant of truth. As an important defender of truth, Adorno accepted this determinism as the loss of truth, that is, its elimination. However, this has been in theform of showing untruth as a truth rather than a total negation of truth. In the context ofAdorno, this article argues that this situation, which led to the transformation of truthinto something that is not truth in the 20th century, is in fact the transformation of truthby various social conditions.
CR  - Adorno, Theodor ve Horkheimer, Max. Aydınlanmanın Diyalektiği, Çev. Nihat Ülner, Elif Öztarhan Karadoğan, İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2014.
CR  - Adorno, Theodor. Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi, Çev. Nihat Ülner, Mustafa Tüzel, Elçin Gen, İstanbul: İletişim Yayınevi, 2011.
CR  - Adorno, Theodor. Minima Moralia, Çev. Orhan Koçak, Ahmet Doğukan, İstanbul: Metis Yayınevi, 2017.
CR  - Adorno, Theodor. Negative Dialectics, London: Routledge Press, 2004.
CR  - Adorno, Theodor. Sahicilik Jargonu, Çev. Şeyda Öztürk, İstanbul: Metis Yayınevi, 2012.
CR  - Adorno, Theodor. Toplum Üzerine Yazılar, Çev. M. Yılmaz Öner, İstanbul: Belge Yayınevi, 2011.
CR  - Adorno, Theodor. Yeni Sağ Radikalizmin Veçheleri ve Geçmişin İşlenmesi Ne Demektir?, Çev. Şeyda Öztürk ve Tarhan Onur, İstanbul: Metis Yayınevi, 2020.
CR  - Bauman, Zygmunt. “Culture and Management”, Parallax, vol. 10, No. 2, (2004), 63–72.
CR  - Benjamin, Walter. The Origin of the German Tragic Drama, Trans. John Osborne, London and New York: Verso Publish, 1998.
CR  - Bernstein, Jay. “Görünüşü Kurtarmak Niye? Metafizik Deneyim ve Etiğin Olabilirliği”, Cogito, Sayı: 63, (2003), 201-235.
CR  - Damme, Stephane van. Hakikate Yelken Açmak: Aydınlanma Dönemi Felsefesinin Öteki Tarihi, Çev. Adem Beyaz, İstanbul: Yapı Kredi Yayınevi, 2014.
CR  - Eda Çakmakkaya. “Epistemik Temelde Liberal Yönetimin Ahlaki Gerekliliği: Feyerabend Örneği”, Beytulhikme International Journal of Philosophy, 15 (3), (2025), ss. 1175-1189.
CR  - Erkek, Fatma. “Bir Direniş Biçimi Olarak Sanat: Adorno’da Sanatın Toplum ve Politikayla İlişkisi”, Kaygı, 23 (1), (2024), 191-224.
CR  - Hammer, Espen. Adorno and The Political, New York: Routledge Press, 2006.
CR  - Horkheimer, Max. Kritische Theorie: Eine Dokumentation, Frankfurt: Fischer Press, 1968.
CR  - Jasper, Karl. Was ist Philosophie?, München: Piper Verlag, 2013.
CR  - Kant, Immanuel. “Aydınlanma Nedir? Sorusunun Cevabı”, Aydınlanma Nedir?, Çev. Mehmet Barış Albayrak, İstanbul: Albaraka Yayınları, 2024, 27-37.
CR  - Karaca, Akın. “Fundamental Ontoloji İçin Bir Eleştiri: Adorno”, FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2021 Bahar, Sayı: 31, 479-496.
CR  - Kihtir, Arzu. “Theodor W. Adorno’s Culture Industry: As A Domineering of Cultural Sphere”, Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, Sayı: 10, (2010), 109-126.
CR  - Kulak, Önder. Theodor Adorno: Kültür Endüstrisinin Kıskacında Kültür, İstanbul: İthaki Yayınevi, 2017.
CR  - Lyotard, Jean François. “Şeytan Adorno”, Cogito, Sayı: 63, 110-123.
CR  - Marcuse, Herbert. Counterrevolution and Revolt, Londra: Allen Lane Press, 1972.
CR  - Marcuse, Herbert. Reason and Revolution: Hegel and the Rise of Social Theory, Londra: Routledge and Kegan Paul Press, 1967.
CR  - Marx, Karl. Capital: A Critique of Political Economy, Londra: Lawrence and Wishart Press, 1970.
CR  - Polat, Selvihan. “Theodor W. Adorno: Auschwitz’ten Sonra Ahlak Sorunsalı”, Mavi Atlas, 12(1), (2024), 102-110.
CR  - Polat, Selvihan. Seküler Metafiziğin İmkânı: Theodor W. Adorno, İstanbul: Çizgi Yayınevi, 2025.
CR  - Pollock, Friedrich. “Bemerkungen zur Wirtschaftskrise”, ZfS (Zeitschrift für Sozialforschung), 2, (1933).
CR  - Slater, Phil. Frankfurt Okulu, İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1998.
CR  - Soykan, Ömer Naci; Keskin, Ferda ve Dellaloğlu, Besim F. “Adorno ve Yapıtı”, Cogito, Sayı: 36, (2003), 37-64.
CR  - Wilson, Ross. Adorno’yu Anlamak: Yaşamın Diyalektiği, Çev. E. Erman Rutli, Ankara: Fol Yayınevi, 2023.
UR  - https://doi.org/10.26791/sarkiat.1716111
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4943686
ER  -