TY  - JOUR
T1  - Kızılcık Şerbeti Televizyon Dizisinde Oksidentalizm Emareleri
TT  - Signs of Occidentalism in the Television Series Kızılcık Şerbeti
AU  - Köse, Hüseyin
AU  - Doğru, Sezer
PY  - 2026
DA  - June
Y2  - 2026
DO  - 10.16878/gsuilet.1736926
JF  - Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi
PB  - Galatasaray Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 1305-2411
SP  - 142
EP  - 172
IS  - 44
LA  - tr
AB  - Oksidentalizm, genellikle Doğu’nun Batı'ya yönelik geliştirdiği pejoratif bir algı ve düşünüş biçimi olarak tanımlanır. Bu yönüyle oryantalizmin karşıtıdır. Batı karşıtlığı ve Batı’nın öteki olarak işaretlendiği oksidentalist söylemin muhafazakâr siyasal ideoloji ve kültür politikalarıyla da doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir. Söz konusu ideolojik söylem ve motiflerin popüler nitelikli kültürel bir metin olan televizyon dizilerinde nasıl inşa edilip yansıtıldığını incelemek bize oksidentalist bakış hakkında önemli bazı ipuçları sunabilir. Bu çalışmada Kızılcık Şerbeti adlı televizyon dizisinde muhafazakâr-İslamcı ideolojinin Batılı düşünüş, duyuş ve yaşayış tarzını hangi simge veya motifler üzerinden konumlandırdığı konusunu analiz etmek amaçlanmıştır. Roland Barthes’ın göstergebilimsel yönteminin kullanıldığı çalışmada, dizinin 28 Ekim 2022-9 Haziran 2023 tarihleri arasında yayımlanmış olan birinci sezonundan ilk 10 bölüm dikkate alınmıştır. Analiz sonucunda söz konusu dizide Batı karşıtı bakış açısı ve söylem biçimlerinin nesneler (dekor, giyim-kuşam, mekân), zevkler (beğeni yargısı, alışkanlıklar), tutumlar (tercihler, kararlar) ve düşünceler/ kanaatler (itirazlar, eleştiriler, tavır alışlar) düzleminde bariz biçimde yeniden üretildiği; Hristiyan-Batı kimliğinin “istenmeyen, makbul olmayan, öteki” biçiminde konumlandırıldığı saptanmıştır.
KW  - Kızılcık Şerbeti
KW  - oksidentalizm
KW  - muhafazakar ideoloji
KW  - öteki
KW  - göstergebilim
N2  - Occidentalism is generally defined as a pejorative perception and way of thinking developed by the East towards the West. In this respect, it is the opposite of orientalism. It can be said that the occidentalist discourse, in which the West is labelled as the other, is directly related to conservative political ideology and cultural policies. Examining how these ideological discourses and motifs are constructed and reflected in television series, a popular cultural text, can provide us with some important clues the Western perspective. In this study, it is aimed to analyse through which symbols or motifs the conservative-Islamist ideology positions the Western way of thinking, feeling and living in the television series titled Kızılcık Şerbeti. In the study using the semiotic method of Roland Barthes, first 10 episodes from the first season of the series, which was broadcast between 28 October 2022 and 9 June 2023, were taken into consideration. As a result of the analysis, it was determined that anti-Western perspective and discourse forms were clearly reproduced on the level of objects (décor, clothing-dressing, space), tastes (judgement of taste, habits), attitudes (preferences, decisions) and thoughts/opinions (objections, criticisms, attitudes); Christian-Western identity was positioned as ‘undesirable, unacceptable, other’.
CR  - Ahıska, M. (2003). Occidentalism: The Historical Fantasy of the Modern, The South Atlantic Quarterly, 2/3(102), 351-379.
CR  - Ak, Ö. ve Görmüş, Ş. (2020). Muhafazakâr Kesimin Aşırı Tüketim Alışkanlıklarını Belirleyen Nedenler ve İsraf Boyutu: Türkiye-Malezya Karşılaştırması, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39, 1485-1500, DOI: https://doi.org/10.46928/iticusbe.754093
CR  - Aktaş, G. (2020). Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Televizyon Dizilerine Yansıması Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme, Sosyolojik Bağlam, 2020, 1 (1), 1-12.
CR  - Bertrand, D. (2000). Précis de sémiotique littéraire. Paris: Nathan.
CR  - Bilis, A. E. (2019). Tarihsel Eksende Oksidentalist Söylemi ve Din Yönelimli Medyanın Rolü. İstanbul: Kriter Yayınevi.
CR  - Bora, T. (2021). Cereyanlar Türkiye’de Siyasi İdeolojiler. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Daşdan, H. ve Şener, G. (2024). Medyada Görünmeyen: Muhafazakâr Kadının Medyada Temsili Üzerine Bir Araştırma, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 44, 223-243. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1472866
CR  - Değerli, A. S. (2021). Göstergebilimsel Çözümleme Yöntemi ile Sosyal Ağ Konulu Afişlerin İncelenmesi, Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 5, (18), 179-188.
CR  - Demirkanoğlu, Y. (2017). Muhafazakâr Düşüncede Kadının Toplumsal Konumu, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17, (34), 285-305.
CR  - Ertuğay, R. (2024). Hadislerle Oluşan Değerlerimiz Açısından Ömer Seyfettin Hikayelerine Eleştirel Bir Bakış: Pireler Hikayesi Örneği, Gifad: Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13, (26), 626-658.
CR  - Gürer, M. ve Saadet Z. V. G. (2020). Dizilerdeki Batılı Karakterlerin Anlatı Yapısındaki Sunumu Üzerine Bir Çözümleme, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 26(15), 4230-4264, DOI: 10.26466/opus.671798
CR  - Karaman, E. (2017). Roland Barthes ve Charles Sanders Peirce’ın Göstergebilimsel Yaklaşımlarının Karşılaştırılması, İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi 34, 25-36. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUD.13091352.2017.9/34.25-36
CR  - Kireççi, A. N. (2023). Peirce ve Barthes'ın Göstergebilim Modellerinin Reklam Araştırmalarında Kullanımı, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 11 (2), 1725-1747.
CR  - Koçyiğit, D. (2017). Batı’yı Kurgulamak-Doğu’yu Sunmak, Doğu’yu Kurgulamak-Batı’yı Sunmak: Oksidentalizm’de Ben ve Öteki, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 57(57), 133-160. https://doi.org/10.26561/iutded.369131
CR  - Köse, H., ve Bingöl, T. (2021). Neoliberal Düzende Panoptik Denetim Tahayyülü: The Platform Filmi ve Düşündürdükleri, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi (35), 5-31. https://doi.org/10.16878/gsuilet.957719
CR  - Kula, O. B. (2018). Batı Felsefesinde Oryantalizm ve Türk İmgesi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
CR  - Özçelik, T. G. (2015). Doğu ve Batı dikotomisinin yarattığı gerçeklik: Oryantalizm – oksidentalizm, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Kamu Yönetimi Bilim Dalı, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Bursa.
CR  - Özdemir, A. (2021). Hanefî Fıkıh Kitaplarında Bid’at Olarak Tanımlanan Başlıca Uygulamaların Tespiti ve Değerlendirilmesi, Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5, (1), 1-16.
CR  - Paker, İ. T. (2020). Yeni Muhafazakâr Gençliğin Tüketim Alışkanlıkları, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 39, 124-146.
CR  - Sacriste, V. (2002). Communication publicitaire et consommation d’objet dans la société moderne, Cahiers internationaux de sociologie, no : 112, 123-150.
CR  - Said, E. (2017). Şarkiyatçılık Batı’nın Şark Anlayışları. (Berna Yıldırım, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
CR  - Sekmen, M. (2022). Muhafazakârlık ve Lüks Tüketim Arasındaki İlişki: Muhafazakâr Instagram Takipçileri Üzerine Nitel Bir Araştırma, bilimname, 47, 69-103.
CR  - Şortlu Ayşegül Terzi'ye tekme atan Abdullah Çakıroğlu'nun tahliyesine itiraz (27 Ekim 2016). BBC News. Erişim 26 Kasım 2025, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-37785580
CR  - Tsukahara, F. (2006). Mai 68 et la société de consommation-Regards sur Baudrillard et Yoshimoto, Tokyo : Maison Franco-Japonaise.
CR  - Tunçtan, F. (2021). Muhafazakâr kadının gündelik yaşam pratikleri üzerine nitel bir araştırma, Sosyolojik Bağlam Dergisi, 2, (2), 18-33. Doi: 10.52108/2757-5942.2.2.2
CR  - Ünal, S. ve Kara, M. (2024). The Effect of Islamic Loyalty and Concept of Waste on Consumer Behavior: Yozgat Province Example, Turkish Research Journal of Academic Social Science, 7(2), 171-183, DOI: https://doi.org/10.59372/turajas.1535473
CR  - Ünlü, D. G. ve Aslan, P. (2016). Türk Televizyon Dizilerindeki Kadın Rollerine Kadınların Gözünden Bakmak, İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi,  1(2), 191-206.
CR  - Yanık, Aç (2016). 18. Yüzyıl Batı Felsefesiyle Yaratılan Oryantalist Türk(iye) İmajı ve Sinemaya Yansımaları: Imdb Üzerinde Bir Analiz, International Journal of Social Science, 43, 361-391, Doi number: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3228
CR  - Yıldırım, E. ve Hira, İ. (2016). Türk Televizyon Dizilerinde Oryantalist Yansımalar: Muhteşem Yüzyıl Örneği, PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2),43-53.
CR  - Yıldız, R. (2023). Başörtüsü Tartışmalarına Dair Bir Araştırma, İçtimaiyat, 7(2), 455-487.
UR  - https://doi.org/10.16878/gsuilet.1736926
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5032225
ER  -