@article{article_1739821, title={RIFAT ILGAZ’IN “OKUTMA ÜZERİNE” ŞİİRİNE YAPISÖKÜMCÜ BİR BAKIŞ}, journal={Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, year={2026}, DOI={10.15182/diclesosbed.1739821}, url={https://izlik.org/JA24PP55FB}, author={Eroğlu, Osman}, keywords={Rıfat Ilgaz, yapısöküm, toplumcu gerçekçilik, çocuk şiiri}, abstract={Pek çoğu toplumsal duyarlığa sahip manzumeleriyle 1940 kuşağının en üretken şairlerinden biri olan Rıfat Ilgaz, şiirlerinde bireysel ve toplumsal pek çok temayı işlerken çocuk eğitimi meselesine de özellikle eğilir. Düşünce yazıları ve çocuk romanlarının yanı sıra şiirlerinde de çocukların eğitilmesi gerektiğini salık verir. Bu hassasiyetle kaleme aldığı şiirlerden biri de “Okutma Üzerine” manzumesidir. Şiir gerek sanatçının öz yaşam öyküsel bilgilerini barındırması gerekse çocuklar ve eğitim hususunda çeşitli görüşlerini içermesi bakımından önemlidir. Rıfat Ilgaz, bu şiirinde gramatikal sapmalar ve göstergelerin izlerinden yararlanarak çeşitli anlam çeşitlemeleri oluşturur. Okura anlam çağrışımları noktasında önemli olanaklar sunan yapısökümcü okumaya elverişli bu eser, anlam dünyası bakımdan oldukça zengindir. Sanatçının kimliğini ve sanatçı yönünü takdimle başlayan şiir, göstergeler üzerinde özel bir anlam dünyası oluşturur. Çocuk sevgisi ve eğitimi meselesini merkeze alarak devrine ve çeşitli yöneticilere dair eleştirel düşünceleri dile getirir. Rıfat Ilgaz’ın “Okutma Üzerine” başlıklı şiirinin yapısökümcü eleştirinin ilkelerine bağlı olarak incelendiği bu çalışmada önce kurama dair genel bilgiler verilmiştir. Ardından sırasıyla şiirin yapısal özellikleri ve anlam çeşitlemeleri üzerinde durulmuştur. Özellikle dil sapmaları eşliğinde verilen biyografik bilgilerin ışığında sanatçının çeşitli toplumsal ve siyasi eleştirilerinin şiirde alt metin olarak önemli yer tuttuğu görülmüştür.}, number={42}