@article{article_1752029, title={Nietzsche ve Dostoyevski: Tanrı, ahlâk, toplum, acı ve insan doğası üzerine felsefi ve edebi ortaklıklar}, journal={Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi}, volume={3}, pages={243–268}, year={2025}, author={Erikci, Felya Yaren and Dombaycı, Mehmet Ali}, keywords={Felsefe ve edebiyat ilişkisi, Nietzsche, Dostoyevski, Tanrı, Ahlâk, İnsan doğası}, abstract={Bu makale, Friedrich Nietzsche ile Fyodor Mihailoviç Dostoyevski’nin Tanrı, ahlâk, toplum, acı ve insan doğası üzerine düşüncelerini karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele almaktadır. Her iki düşünür de 19. yüzyılın çalkantılı siyasi, toplumsal ve entelektüel bağlamında ortaya çıkan krizleri kendi eserlerine yansıtmış ve bu krizler üzerinden özgün felsefi ve edebî yorumlar geliştirmiştir. Nietzsche’nin “Tanrı öldü” söylemi, geleneksel değerlerin çöküşüne ve yeni değerlerin yaratılması gerekliliğine işaret ederken; Dostoyevski, Tanrı inancının kaybını insanın ahlaki ve ruhsal çöküşü olarak değerlendirmektedir. Makalede, iki düşünürün ahlâk anlayışları köle ve efendi ahlâkı ile günah, vicdan ve bağışlanma gibi kavramlar üzerinden tartışılmış; birey-toplum ilişkisi bağlamında Nietzsche’nin bireysel özgürlük ve üstün insan ideali ile Dostoyevski’nin toplumsal dayanışma ve inanç merkezli yaklaşımı karşılaştırılmıştır. Ayrıca acı ve ıstırap kavramlarına yükledikleri anlamlar irdelenmiş, Nietzsche’nin yaratıcı güce ulaşmada acıyı bir araç olarak görmesine karşın, Dostoyevski’nin acıyı ruhsal arınma ve Tanrı’ya yönelme yolu olarak yorumladığı ortaya konmuştur. İnsan doğasına dair tasavvurları da felsefi tipolojiler üzerinden değerlendirilmiş; her iki düşünürün insanın içsel çatışmalarını ve varoluşsal arayışlarını derinlikli biçimde işlediği vurgulanmıştır. Sonuç olarak makale, Nietzsche ve Dostoyevski’nin farklı yönelimlerine rağmen insan varoluşunun temel meseleleri konusunda zenginleştirici ve birbirini tamamlayan katkılar sunduğunu ileri sürmektedir.}, number={6}, publisher={Kastamonu Üniversitesi}, organization={Destekleyen kuruluş yoktur.}