@article{article_1753791, title={Bronfenbrenner’ın Sosyo-Ekolojik Sistemi Bağlamında Çanakkale Altın Madenciliği: Nitel Bir Çalışma}, journal={International Journal of Management and Administration}, volume={9}, pages={342–375}, year={2025}, DOI={10.29064/ijma.1753791}, url={https://izlik.org/JA68TL98YM}, author={Elver, İdil and Türgay, Timur}, keywords={Sosyo-Ekolojik Sistem, Altın Madenciliği, Dışsallıklar, Tematik Analiz, Paydaş Algıları}, abstract={Altın, hem ekonomik değeri hem de kültürel ve finansal işlevleri bakımından insanlık tarihi boyunca stratejik önemini koruyan bir madendir. Günümüzde altın yalnızca bir değer saklama aracı değil, aynı zamanda üretici ülkeler açısından dış ticaret dengesi, kamu gelirlerinin artırılması, istihdamın desteklenmesi ve bölgesel kalkınmanın teşviki gibi çok boyutlu etkiler üreten stratejik bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu bağlamda, altın madenciliği faaliyetleri ekonomik çıktılar üretmekle birlikte, çok katmanlı dışsallıkların ortaya çıkmasına da neden olmaktadır. Araştırmanın amacı, Çanakkale ili ve çevresinde yürütülen altın madenciliği faaliyetlerini Bronfenbrenner’ın (1979) sosyo-ekolojik sistem yaklaşımı çerçevesinde, yerel halk, kamu yöneticileri ve özel sektör temsilcilerinin deneyimleri doğrultusunda çok düzeyli olarak analiz etmektir. Nitel araştırma desenine sahip bu çalışmada, veri toplama süreci Eylül–Kasım 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş, ölçüt-temelli örnekleme yöntemiyle seçilen 24 katılımcı ile yarı yapılandırılmış bire bir görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler ortalama 45–70 dakika sürmüş, ses kaydıyla belgelenmiş, yazılıya çevrilmiş ve anonimleştirilmiştir. Çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurulu’ndan alınan onayla yürütülmüştür. Veri analizi, Braun ve Clarke’ın tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda altı aşamada gerçekleştirilmiştir: (1) veriye aşinalık, (2) kodların oluşturulması, (3) temaların geliştirilmesi, (4) temaların gözden geçirilmesi, (5) temaların adlandırılması, (6) bulguların raporlanması. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir: karşılıklı bağımlılık, geri bildirim mekanizmaları, tepki/direnç, etkilerin ölçeği ve uyarlanabilir yönetim. Bu temalar bütünsel olarak değerlendirildiğinde, incelenen sosyo-ekolojik sistemde geri bildirimlerin yeterince algılanamadığı, toplumsal direncin bastırıldığı ya da yönlendirildiği, etkilerin yerel düzeyde yoğunlaştığı, karar alma süreçlerinin merkezî otoriteye bağlı olduğu ve öğrenme/uyarlanabilirlik kapasitelerinin sınırlı kaldığı görülmektedir. Elde edilen bulgular, dışsallıkların yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal ilişkiler, kültürel normlar ve yönetsel pratiklerle iç içe geçmiş çok boyutlu yapılar olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, dışsallıkların yalnızca “çevresel zarar” olarak değil, “yaşamsal sistemler üzerindeki çok düzeyli tahribatlar” şeklinde değerlendirilmesi önerilmektedir.}, number={18}