@article{article_1755262, title={EKOLOJİK DEĞİŞİMLERDE MOLEKÜLER FOSİLLERİN KULLANIMI: MESSİNİYEN TUZLULUK KRİZİ ÖRNEĞİ}, journal={Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi}, volume={29}, pages={499–514}, year={2026}, DOI={10.17780/ksujes.1755262}, url={https://izlik.org/JA23TG86DK}, author={Doğrul Selver, Ayça and Darbaş, Güldemin}, keywords={Messiniyen Tuzluluk Krizi, moleküler fosil, arkea, GDT, GDGT}, abstract={Messiniyen Tuzluluk krizi (MTK), jeoloji tarihinde son 20 milyon yılda meydana gelmiş en şiddetli ekolojik krizlerinden birisi olarak tanımlanır. İklimsel ve tektonik olayların tetiklediği bu olayın ana sebebi, Atlantik Okyanusu ile Akdeniz’in izolasyonudur. Bağlantının kesilmesi ile su bütçesi kısıtlanmış ve Akdeniz’in su seviyesinde büyük bir düşüş meydana gelmiştir. Aynı zamanda güçlü buharlaşma sebebiyle, Akdeniz’in tabanında karbonat mineralleri ile jips, anhidrit ve halit gibi evaporitik minerallerden oluşan oldukça kalın bir istif çökelmiştir. Sonrasında büyük bir erozyon meydana gelmiş ve ardından acı su (Lago Mare) ile dolmuştur. 1970 yılında, Akdeniz havzasında yürütülen derin deniz sondaj projesi sırasında, deniz tabanının altında evaporitlerin bulunmasıyla birlikte MTK daha ayrıntılı olarak ele alınmaya başlanmıştır. İlgili araştırmalar, son 50 yılda özellikle stratigrafi, manyetostratigrafi, jeofizik, tektonik, sedimantoloji ve paleontoloji çalışmalarıyla yürütülmüştür. Son yıllarda özellikle bu çökellerde, izoprenoidal dialkil gliserol dieterler (DGD’ler) ve izoprenoidal gliserol dialkil gliserol tetraeterler (GDGT’ler) tarafından temsil edilen arkeal moleküler fosillerin bolluğunda keskin bir artışın olduğu ortaya konmuştur. Bu nedenle, ekstremofil (ekstrem çevresel koşullarda yaşayabilen) arkeaların moleküler fosilleri kullanılarak yapılan paleoiklimsel ve paleortamsal çalışmalar MTK ile ilgili önceki çalışmalara eklenmiştir. Bu incelemede de Messiniyen Tuzluluk Krizinin iklimsel ve tuzluluk değişimlerinin araştırılmasında kullanılan biyobelirteçler ele alınmakta ve paleoiklim çalışmalarında kullanımları metodolojik olarak tanıtılmaktadır.}, number={1}, organization={Herhangi bir kurum desteklememektedir}