@article{article_1756203, title={N-11 ÜLKELERİNDE EKOLOJİK AYAK İZİ VE BİLEŞENLERİNDE ŞOKLARIN KALICILIĞININ İNCELENMESİ}, journal={Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, pages={400–414}, year={2026}, DOI={10.30794/pausbed.1756203}, url={https://izlik.org/JA39YJ52PF}, author={İmre Bıyıklı, Süreyya}, keywords={Ekolojik ayak izi, N-11 ülkeleri, KSS (2003) testi, Schmidt ve Phillips (1992) LM Testi}, abstract={Bu çalışmada, N-11 ülkelerinde ekolojik ayak izi ve alt bileşenleri olan yerleşim alanları ayak izi, karbon ayak izi, tarım alanı ayak izi, balıkçılık alanları ayak izi, orman alanları ayak izi, otlak alan ayak izi serilerinin durağanlık yapıları 1971–2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak araştırılmıştır. Öncelikle Harvey ve Leybourne (2007) ile Harvey, Leybourne ve Xiao (2008) testleri ile serilerin doğrusal olup olmadıkları tespit edilmiştir. Doğrusal seriler için Schmidt ve Phillips (1992) geleneksel LM testi, doğrusal olmayan seriler için ise Kapetanios, Shin ve Snell (KSS) (2003) doğrusal olmayan birim kök testi kullanılarak şokların kalıcılığı araştırılmıştır. Schmidt ve Phillips (1992) LM birim kök testi sonuçlarına göre Endonezya için balıkçılık alanları ayak izi, Nijerya için otlak alan ayak izi, Filipinler ve Güney Kore için yerleşim alanları ayak izi, Türkiye için ise ekolojik ayak izi ve balıkçılık alanları ayak izi serilerinin durağan olduğu belirlenmiştir. KSS (2003) tarafından geliştirilen doğrusal olmayan birim kök testi sonuçlarına göre ise Pakistan, Filipinler ve Endonezya’da karbon ayak izi, Meksika’da ekolojik ayak izi ve yerleşim alanları ayak izi, karbon ayak izi, tarım alanı ayak izi serisi, Nijerya’da tarım alanı ayak izi, Güney Kore’de tarım alanı ayak izi ve otlak alan ayak izi, Vietnam’da ise ekolojik ayak izi ve balıkçılık alanları ayak izi, orman alanları ayak izi, otlak alan ayak izi serilerinin durağan bir süreç sergilediği saptanmıştır. Serilerin büyük kısmının birim köklü olması, çevresel bozulmaların kendiliğinden düzelmeyeceğini ve bu süreçlerin zaman içinde ortalamaya dönme eğiliminde olmayacağını işaret etmektedir.}, number={73}