@article{article_1757539, title={17. Yüzyıl Müelliflerinden Hakîm-i Dendânî Ünvanlı Muhammed bin Ahmed’in Hayatı ve Eserleri}, journal={Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi}, pages={183–202}, year={2026}, DOI={10.32600/huefd.1757539}, url={https://izlik.org/JA77CH46NW}, author={Akdağ, Ahmet}, keywords={Osmanlı, 17. yüzyıl, Hakîm-i Dendânî, Muhammed bin Ahmed, mütercim}, abstract={<p>17. yüzyıl müelllif ve mütercimlerinden Hakîm-i Dendânî ünvanlı Muhammed bin Ahmed’in hayatı ve eserleri hakkında şimdiye kadar detaylı bir çalışma yapılmamıştır. Ömrünün kırk elli yıllık kısmını Kuzey Afrika, Mısır, Şam, Yemen, Hindistan, Mekran, Irak, Budin, Umman vb. memleketlere yaptığı seyahatlerde geçiren ve bu seyahatleri esnasında birçok âlimden dersler alarak ilmini arttıran Muhammed bin Ahmed, çoğunluğu tercüme olmak üzere sekiz eser kaleme almıştır. Bu eserler; tıp, ilaç tarifleri, fıkıh, akâid, kelâm, ahlâk, ibadet, zühd vb. konulara dairdir. Bu eserlerden altısı başka müelliflerin eserlerinin tercümesi, biri Dendânî’nin kendisinin daha önce Arapça olarak yazdığı bir eserin yine kendisi tarafından yapılan Türkçe tercümesi ve biri de daha önce yazdığı tercümelerden birinin zeyli şeklindedir. Osmanlı dönemi tarihî ve biyografi kaynaklarında ismine rastlanmayan Muhammed bin Ahmed hakkında bilinenler, 20. yüzyılın başlarından itibaren kaleme alınan bazı eserlerdeki sınırlı bilgilerden ibarettir. Buna istinaden hayatı ve eserleri hakkında özellikle müellifin eserleri esas alınarak geniş malumat vermeyi amaçlayan bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmadığı için bu çalışmanın birinci bölümünde bizzat müellifin kendisi tarafından eserlerinde beyan edilen bilgiler veya ipuçlarından hareketle biyografisi oluşturulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Muhammed bin Ahmed’e aidiyeti kesin olan eserlerin tertipleri, muhtevaları ve nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. Bu kısımdaki eserlerin müellife aidiyetinin delilleri, müellifin kendi eserlerinde verdiği bazı bilgilerden hareketle elde edilmiştir. Özellikle hayatının son dönemlerinde yazdığı Terceme-i Kâmûsü’l-Etibbâ ve Nâmûsü’l-Elibbâ adlı eseri bu minvaldeki en önemli kaynaktır. Müellif, bu eserinin girişinde daha önce yazdığı bütün eserlerin adları, tercüme tarihleri, hangi eserlerin tercümeleri oldukları, kaynak eserlerin müellifleri ve telif tarihleri gibi hususları kaydetmiştir. Üçüncü bölümde ise Muhammed bin Ahmed’e ait olmadığı hâlde bazı kaynaklarda ona atfedilen eserler üzerinde durulmuştur. Böylece 17. yüzyıl Osmanlı âlimlerinden Muhammed bin Ahmed’in hayatı ve eserleri hakkında detaylı bilgi verilerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. </p>}, number={Advanced Online Publication}