TY  - JOUR
T1  - Müziklerarasılık: Kuramsal ve Yöntemsel Çerçeve
AU  - Çiçek Tuğer, Fatma Gökçe
PY  - 2026
DA  - January
Y2  - 2025
JF  - Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi
JO  - Amader
PB  - Afyon Kocatepe Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2667-6001
SP  - 17
EP  - 35
VL  - 12
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Bu çalışma, müziklerarasılık (intermusicality) kavramını hem kuramsal çerçevesiyle hem de uygulama alanlarıyla kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Müziklerarasılık, bir müzik eserinin başka bir eserle ya da farklı müzik gelenekleriyle kurduğu çok katmanlı ilişkilere işaret eder. Bu ilişkiler yalnızca estetik tercihlerle sınırlı olmayıp, aynı zamanda kültürel, sosyolojik, tarihsel, ideolojik ve benzeri anlam üretim süreçlerini de içerir. Çalışma kapsamında, alıntı, gönderme, parodi, pastiş, çeşitleme, kontrafaktür, müzikal topoi, stil taklidi ve duygusal/anlamsal çağrışımlar gibi müziklerarasılığın temel teknikleri sistematik olarak analiz edilmiştir. Bu teknikler hem tarihsel örneklerle hem de analizlerle ele alınarak detaylandırılmıştır. 1980’lerden itibaren Batı müzikolojisinde gelişen müziklerarasılık literatürü, türler ve disiplinler arası bir bağlamda geniş yankı bulmuştur. Edebiyatta Julieva Kristeva’nın öncülüğünü yaptığı metinlerarası analiz yönteminin müzik/müzikoloji disiplinindeki izdüşümü olan müziklerarasılık, iki müzik metninin (notasyon) ayrınyılı ilişkisel analizine dayanır. Ancak Türkiye akademisinde bu kavram henüz yeterince ele alınmamış sadece kuramsal düzeyde araştırılmıştır. Bu yönüyle söz konusu çalışma, Türkiye’de müziklerarasılığın hem teorik hem de teknik boyutlarını içeren ilk kapsamlı araştırma olarak literatürde önemli bir boşluğu doldurmakta; müzikoloji ve etnomüzikoloji alanlarında gelecekte yapılacak çalışmalara da sağlam bir temel sunmaktadır.
KW  - metinlerarasılık
KW  - müziklerarasılık
KW  - müzikoloji
CR  - Aktulum, K. (2017). Müzik ve metinlerarasılık: Müziklerarası / göstergelerarası etkileşimler
ve aktarımlar. Konya: Çizgi Kitabevi.
CR  - Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. London, England: Routledge.
CR  - Burkholder, J. P. (1995). All made of tunes: Charles Ives and the uses of musical borrowing.
New Haven, CT: Yale University Press.
CR  - Burkholder, J. P. (2018). Musical borrowing or curious coincidence? Testing the evidence.
Journal of Musicology, 35(2), 223-266. https://doi.org/10.1525/jm.2018.35.2.223
CR  - Burkholder, J. P. (2001). Borrowing. In Grove Music Online / The New Grove Dictionary of
Music and Musicians (2nd ed.). Oxford University Press.
CR  - Çiçek Tuğer, F. G. (2025). I. Viyana Klasikleri’nin Müziğindeki Türk Etkisinin
Metinlerarasılık Kuramıyla İncelenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul
Üniversitesi SBE, İstanbul.
CR  - Ferraguto, M. (2019). Beethoven 1806. New York, NY: Oxford University Press.
CR  - Ferraguto, M. (2025). Mozart and/as AI. Eighteenth-Century Music.
https://doi.org/10.1017/S1478570624000344.
CR  - Genette, G. (1982). Palimpsestes: La littérature au second degré. Paris, France: Éditions du
Seuil.
CR  - Karbusický, V. (1983). Intertextualität in der Musik. In W. Schmid & W.-D. Stempel (Eds.).
Wien.
CR  - Kristeva, J. (1967). Bakhtine, le mot, le dialogue et le roman. Critique, 33(239), 438-465.
CR  - Monelle, R. (2000). The sense of music: Semiotic essays. Princeton, NJ: Princeton University
Press.
CR  - Monson, I. (1994). Doubleness and jazz improvisation: Irony, parody, and ethnomusicology.
Critical Inquiry, 20(2), 283-313.
CR  - Steinbeck, P. (2011). Intermusicality, humor, and cultural critique in the Art Ensemble of
Chicago’s “A Jackson in Your House.” Jazz Perspectives, 5(2), 135-154.
CR  - Hall, S. (1990). Cultural identity and diaspora. In J. Rutherford (Ed.), Identity: Community,
culture, difference. London: Lawrence & Wishart.
CR  - Tarasti, E. (2002). Signs of music: A guide to musical semiotics. Berlin, Germany: Mouton de
Gruyter.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/amader/article/1769576
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5174363
ER  -