@article{article_1812056, title={Türkiye’de Bazı Büyükşehir İtfaiye Hizmetlerinin 2015–2024 Dönemindeki Gelişimi: Çoklu Afet Yönetimi Perspektifinden Bir Değerlendirme}, journal={Afet ve Risk Dergisi}, volume={8}, pages={925–944}, year={2025}, DOI={10.35341/afet.1812056}, author={Akyazı, Habib and Göroğlu, Murat}, keywords={Afet Yönetimi, Çoklu Risk Yaklaşımı, Eğilim Analizi, İklim Değişikliği, İtfaiye Hizmetleri, Küresel Isınma}, abstract={Bu çalışma, Türkiye’deki altı büyükşehir belediyesinin (İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Mersin ve Ordu) 2015–2024 dönemine ait itfaiye müdahale verilerini analiz ederek kentsel afet ve acil durum hizmetlerindeki zamansal eğilimleri ortaya koymaktadır. Veriler, yangın, sel ve su baskını, kurtarma ve diğer olay türlerine göre sınıflandırılmış; bileşik yıllık büyüme oranı (CAGR), varyasyon katsayısı (CV) ve eğim katsayısı (slope) gibi göstergelerle değerlendirilmiştir. Bulgular, tüm şehirlerde artış eğilimi bulunduğunu, ancak büyüme hızlarının ve olay bileşimlerinin şehirlerin coğrafi ve sosyo-ekonomik özelliklerine göre farklılaştığını göstermektedir. İzmir, %12,78 CAGR değeriyle en hızlı büyüme oranına sahip şehir olarak öne çıkmakta, bu artış sanayi yoğunluğu ve yaz aylarında artan yangın olaylarıyla ilişkilendirilmektedir. Ankara, %5,97 CAGR ve %39,1 kurtarma oranıyla çok bileşenli metropol risk yapısını temsil etmektedir. Kocaeli (%6,54 CAGR), sanayi ve liman kaynaklı olay yoğunluğuyla istikrarlı bir artış göstermiştir. Mersin’de (%6,33 CAGR) yangınlar (%57,2) baskın olup, kıyı ikliminin etkisiyle olay çeşitliliği artmıştır. Ordu (%1,41 CAGR), düşük hacimli ancak yüksek çeşitlilik gösteren bir profil sergilemiştir. İstanbul ise %6,99 CAGR değeriyle en yüksek toplam müdahale hacmine (82.666 olay) sahip olup, çoklu olay tiplerine dağılmış dengeli bir yapı göstermektedir. Genel olarak, yangın olayları hâlâ en yüksek paya sahip olmakla birlikte (%39), kurtarma (%33) ve sel/su baskını (%8) olaylarının payı artmaktadır. Bu sonuçlar, Türkiye’de büyükşehir itfaiye hizmetlerinin yangın merkezli yapıdan çoklu afet yönetimi tabanlı bir sisteme evrildiğini ve iklim değişikliği, kentleşme ile altyapı baskılarına karşı risk temelli planlama gereksinimini ortaya koymaktadır.}, number={3}, publisher={Ankara Üniversitesi}