@article{article_1840521, title={Hafızlık Konulu Lisansüstü Tezler Üzerine Bir Analiz}, journal={Amasya İlahiyat Dergisi}, pages={502–542}, year={2026}, DOI={10.18498/amailad.1840521}, url={https://izlik.org/JA46JD83JR}, author={Güneş, Adem and Velioğlu, Hasan Hüseyin}, keywords={Din Eğitimi, Hafızlık, Lisansüstü tezler, İçerik analizi, Betimsel analiz.}, abstract={<p>Hafızlık, İslam eğitim geleneğinin en eski ve en önemli Kur’an öğretim modellerinin başında gelmektedir. Asırlar boyunca klasik yöntem ve yaklaşımlarla sürdürülen bu gelenek ülkemizde örgün eğitimle birlikte yürütülen yeni bir modelle çeşitlendirilmiştir. Son yıllarda hafızlık eğitimindeki bu gelişme ve hareketlilik, lisansüstü düzeydeki akademik çalışmalara da yansıyarak bu konuda yapılan tezlerin sayıca artmasında etkili olmuştur. Bu araştırma, Türkiye’de hafızlık eğitimi konusunu merkeze alan lisansüstü tezlerin muhteva bakımından analizini gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmanın temel amacı; hafızlık eğitimine dair tezleri yıllara, türlerine, kullandıkları araştırma yöntemlerine göre ele almak; tezlerin elde ettiği bulgular ışığında hafızlık eğitiminde ortaya çıkan sorunları ortaya koymak ve bu doğrultuda önerilerde bulunmaktır. Çalışma kapsamında, nitel yaklaşım benimsenmiş ve veri toplama kısmında doküman analizi yöntemine müracaat edilmiştir. Bu bağlamda, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi arşivinde yer alan ve doğrudan hafızlık eğitimiyle alâkalı olduğu tespit edilen 45 yüksek lisans ve 3 doktora tezi incelenmeye tâbi tutulmuştur. Tezler; yayımlandıkları yıllar, kullandıkları yöntemler, işledikleri konu başlıkları ve yoğunlaştıkları program alanları çerçevesinde tasnif edilmiştir. Araştırma neticesinde, hafızlık eğitimi üzerine kaleme alınan tezlerin 2018 yılı sonrasında önemli bir artış gösterdiği müşahede edilmiştir. Tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans seviyesinde ve nitel yaklaşıma dayalı olarak hazırlandığı, doktora düzeyindeki çalışmaların ise oldukça sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, hafızlık eğitim sürecinde öğrenciler, motivasyonu sürdürme, sosyal ihtiyaçların ve oyun gereksiniminin yeterince karşılanması konusunda sorunlar yaşamaktadırlar. Bulgulara göre çocukluk döneminde hafızlığa başlamanın getirdiği bazı sorunlar bulunmakta ve öğrencilerin öğrenme stilleri konusundaki bireysel farklılıklar çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Aile-kurs-okul iş birliğinin sürekliliğinde sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca hafızlık süreci sonrası hafızlığın takibi yeterince yapılmamaktadır. Bu gibi sorunlar, hafızlık eğitiminin pedagojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlarıyla daha derinlikli olarak ele alınmasını ve uluslararası modellerin daha nitelikli olarak incelenerek uygulanabilir taraflarının modellenmesini gerektirmektedir. Ayrıca, Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı kurslar ile Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı örgün öğretim kurumları arasındaki uygulama farklılıklarının bertaraf edilmesi, bununla birlikte öğrenci merkezli, bireysel farklılıkları karşılayan öğretim modellerinin oluşturulması konusunda hem akademik bakımdan hem de uygulayıcılar düzeyinde çalışmaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. </p>}, number={Hafızlık Özel Sayısı}