TY  - JOUR
T1  - Canlı Konser Sistemlerinde Ağ Altyapısı: Dijital Ses İletim Protokollerinin Karşılaştırmalı İncelemesi
AU  - Çolak, Serkan
PY  - 2026
DA  - January
Y2  - 2025
JF  - Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi
JO  - Amader
PB  - Afyon Kocatepe Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2667-6001
SP  - 157
EP  - 167
VL  - 12
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Profesyonel canlı ses endüstrisi, son yirmi yılda analog çoklu kablo sistemlerinden ağ tabanlı dijital ses iletim çözümlerine köklü bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu çalışma, konser salonları, festivaller ve yayın kuruluşlarında yaygın biçimde kullanılan beş temel dijital ses iletim protokolünü—MADI (AES10), AES50, Dante, AVB/MILAN ve AES67—performans kriterleri ve uygulama senaryoları açısından karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırma, sistematik literatür taraması yöntemiyle gerçekleştirilmiş; akademik veri tabanlarından (Web of Science, IEEE Xplore, Google Scholar) ve profesyonel yayınlardan elde edilen kaynaklar analiz edilmiştir. Protokoller; gecikme süreleri, kanal kapasitesi, saat uyumlama yöntemleri, fiziksel katman özellikleri, ağ mimarileri ve sistem genişletme kapasiteleri açılarından sistematik olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, her protokolün farklı uygulama senaryolarında belirgin avantajlar ortaya koyduğunu göstermektedir: MADI ve AES50, 60–62.5 µs mertebesindeki uçtan uca gecikmeleriyle ultra-düşük gecikme gerektiren canlı uygulamalarda; Dante, yüksek kanal kapasitesi ve esnek IP tabanlı yapısıyla büyük ölçekli prodüksiyonlarda; AVB/MILAN, öngörülebilir gecikme garantisi ve nanosaniye hassasiyetindeki saat uyumlamasıyla dağıtık hoparlör dizileri ve konumsal ses uygulamalarında; AES67 ise farklı IP tabanlı ses (Audio over IP, AoIP) protokolleri arasında birlikte çalışabilirliğin kritik olduğu karma sistemlerde öne çıkmaktadır. Tartışma bölümünde, her protokolün teknik ve operasyonel boyutları derinlemesine incelenmiş; gerçek dünya uygulama senaryoları ve vaka analizleriyle somutlaştırılmıştır. Sonuç olarak, protokol seçiminde tek bir 'en iyi' çözüm aramak yerine, uygulama bağlamına özgü gereksinimlerin sistematik biçimde analiz edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
KW  - Dijital ses iletimi
KW  - canlı konser ses sistemleri
KW  - ses protokolleri
KW  - ses ağı mimarisi
CR  - Caceres, J.-P., ve Chafe, C. (2010). JackTrip: Under the Hood of an Engine for Network
Audio. Journal of New Music Research, 39(3), 183-187.
https://doi.org/10.1080/09298215.2010.481361
CR  - Clair Global. (2022). Large-Scale Tour Production Case Study: Dante Implementation in
Arena Concerts. Technical Report Series, 2022-TR-08.
CR  - European Broadcasting Union. (2023). Eurovision Song Contest 2023: AES67
Interoperability Implementation Report. EBU Technical Review, 2023-Q2.
CR  - Ferguson, P. F. (2013). Using Low-Latency Net-Based Solutions to Extend the Audio and
Video Capabilities of a Studio Complex. Journal of the Audio Engineering Society,
61(5), 355-362.
CR  - Guo, Y., ve Li, Q. (2016). AoIP / AVB Technology and Application of Digital Audio
Network. International Journal of Multimedia and Ubiquitous Engineering, 11(5), 279-
288. https://doi.org/10.14257/IJMUE.2016.11.5.28
CR  - Gutiérrez Remondo, A. (2017). Integración protocolo AoIP Dante en el sistema de producción
de audio digital de una emisora de radio [Lisans tezi]. Universidad Politécnica de
Madrid.
CR  - HE, C. (2022). Audio Networking. Sound Design for Moving Image: From Theory to Practice
içinde (s. 167-185). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003220268-9
CR  - Heidinger, E., Geyer, F., Schneele, S., ve Hauptmann, S. (2012). A performance study of
Audio Video Bridging in aeronautic Ethernet networks. Proceedings of the 2012 IEEE
International Symposium on Industrial Electronics (SIES) (s. 1-6).
https://doi.org/10.1109/SIES.2012.6356571
CR  - Kuzmics, G., ve Ali, M. (2018). Audio Networking in the Music Industry. Applied E-learning
and E-teaching in Higher Education, 1(1), 67-82.
https://doi.org/10.33166/AETIC.2018.01.004
CR  - Li, X., ve George, L. (2017). Deterministic delay analysis of AVB switched Ethernet
networks using an extended Trajectory Approach. Real-Time Systems, 53(1), 121-
186. https://doi.org/10.1007/S11241-016-9260-5
CR  - Lim, H.-T., Herrscher, D., Waltl, M. J., ve Chaparadza, R. (2012). Performance analysis of
the IEEE 802.1 Ethernet Audio/Video Bridging standard. Proceedings of the 5th
International ICST Conference on Simulation Tools and Techniques (s. 27-36).
CR  - Meyer Sound. (2023). MILAN Implementation in Broadway Theatre: L-ISA Spatial Audio
System Technical Report. Meyer Sound White Paper Series, WP-2023-04.
CR  - Petticrew, M., & Roberts, H. (2006). Systematic reviews in the social sciences: A practical
guide. Blackwell Publishing. https://doi.org/10.1002/9780470754887
CR  - Tay, J. Y. C., Park, J., ve Rao, N. R. (2021). Cybersecurity considerations for audio-over-IP
networks in professional audio applications. Journal of the Audio Engineering Society,
69(10), 712-723. https://doi.org/10.17743/jaes.2021.0045
CR  - Wang, J., Cai, Y.-S., ve Zhang, C.-Y. (2009). The audio network technology and its
application in modern stadiums. Audio Engineering, 33(5), 34-37.
CR  - https://doi.org/10.3969/j.issn.1671-4229.2009.05.008
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/amader/article/1844283
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5516960
ER  -