@article{article_1853521, title={SEKÜLER BİLİMİN MODERN PUTLARI BİLİMSEL KAVRAMLAR MI? BİLİM ALLAH’IN KUDRETİNİ GÖSTEREN GÖRKEMLİ DEV BİR AYNA DEĞİL Mİ? SORUSUNUN GENEL BİR ANALİZİ}, journal={International Journal of Social And Humanities Sciences}, volume={9}, pages={217–234}, year={2026}, url={https://izlik.org/JA22LZ47XJ}, author={Seyitoğulları, Mehmet Akif}, keywords={Bilimsel kavramlar, bilim felsefesi, natüralizm, determinizm, eleştirel düşünme}, abstract={Bu çalışma, modern bilim söyleminde kullanılan bazı temel bilimsel kavramların (doğa, enerji, kuvvet, organizasyon, fotosentez, atmosfer vb.) hangi ontolojik ve epistemolojik varsayımlar üzerine inşa edildiğini sorgulamaktadır. Çalışmanın temel amacı, özellikle Millî Eğitim Bakanlığı ders kitaplarında yer alan bilimsel kavramların büyük ölçüde natüralist, determinist ve materyalist bir çerçevede sunulduğunu ve bu sunum biçiminin metafizik, teleolojik ve teolojik yorumları sistematik olarak dışladığını ortaya koymaktır.
Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde, soru–cevap temelli eleştirel bir çözümleme yöntemi kullanılarak, farklı sınıf düzeylerindeki fen, biyoloji ve coğrafya ders kitaplarında yer alan seçilmiş kavramlar incelenmiştir. Kavramların tanımlanma biçimleri, içeriksel yapıları ve örtük felsefi kabulleri analiz edilmiştir.
Bulgular, bilimsel kavramların pedagojik sunumunda doğa yasalarının çoğu zaman fail konumuna yerleştirildiğini, böylece nedensellik ilişkilerinin yalnızca mekanik süreçler üzerinden açıklandığını göstermektedir. Bu yaklaşımın, öğrencilerin evreni anlamlandırma biçimlerini sınırlandırdığı, eleştirel sorgulamayı zayıflattığı ve alternatif ontolojik yorumları görünmez kıldığı ileri sürülmektedir.
Sonuç olarak çalışma, bilimsel bilginin kendisini reddetmeden, onun nasıl adlandırıldığı, öğretildiği ve anlamlandırıldığına dair eleştirel bir farkındalık geliştirilmesi gerektiğini savunmakta; bilim eğitiminin daha çoğulcu, sorgulayıcı ve felsefi olarak bilinçli bir temelde yeniden düşünülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.}, number={3}