@article{article_1862607, title={Bagirsak Mikrobiyomu ve Probiyotiklerin Nörotransmitterler üzerine etkileri}, journal={Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi}, volume={5}, pages={34–47}, year={2026}, url={https://izlik.org/JA95AA49TU}, author={Ural, Kerem and Özalp, Tahir and Erdoğan, Hasan and Paşa, Serdar and Erdoğan, Songül and Kizilkanat, Ayşe İdil}, keywords={bağırsak-beyin ekseni, Mikrobiyota, Nörotransmiterler, Kısa zincirli yağ asitleri}, abstract={Bağırsak–beyin ekseni, bağırsak mikrobiyotası ile merkezi sinir sistemi arasında sinirsel, immünolojik ve metabolik yolaklar üzerinden çift yönlü iletişimi sağlayan karmaşık bir ağdır ve bu eksende vagus siniri, enterik sinir sistemi ve mikrobiyal metabolitler temel rol oynar. Son yıllarda artan kanıtlar, bağırsak mikrobiyotasının yalnızca gastrointestinal fizyolojiyi değil; duygu durum, biliş ve davranış gibi merkezi sinir sistemi işlevlerini de düzenlediğini göstermektedir. Mikrobiyota tarafından üretilen veya metabolize edilen nörotransmitterler (glutamat, GABA, serotonin, dopamin ve norepinefrin), bunların öncülleri (triptofan, tirozin) ve kısa zincirli yağ asitleri, afferent vagal yolaklar, enteroendokrin hücreler ve immün sinyalizasyon aracılığıyla beyin fonksiyonlarını etkileyebilmektedir. Bu derleme, bağırsak mikrobiyotası ile nörotransmisyon arasındaki ilişkiyi ayrıntılı biçimde ele alarak, mikrobiyal kaynaklı metabolitlerin nörotransmitter sentezi, salınımı ve reseptör düzeyindeki etkilerini tartışmaktadır. Ayrıca, bağırsak–beyin eksenindeki bozulmaların depresyon, anksiyete, otizm spektrum bozukluğu, Parkinson ve Alzheimer hastalığı gibi nöropsikiyatrik ve nörodejeneratif hastalıkların patofizyolojisiyle ilişkisi değerlendirilmektedir. Mevcut veriler, mikrobiyota hedefli yaklaşımların nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde umut vadeden stratejiler sunabileceğini düşündürmektedir.}, number={1}