TY - JOUR T1 - Yasa Dışı Kumarın Sosyal Medyada Sunumu: Instagram Reels Üzerinden Tematik Bir Araştırma TT - Presentation of Illegal Gambling on Social Media: A Thematic Research on Instagram Reels AU - Taşkıran, İlkay Burak AU - Batu, Mikail PY - 2026 DA - June Y2 - 2026 DO - 10.55609/yenimedya.1868114 JF - Yeni Medya PB - Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2587-1285 SP - 272 EP - 291 IS - 20 LA - tr AB - Kumar, insanlığın ilk devirlerinden günümüze kadar varlığını sürdüren ve sosyal bilimler bağlamında psikoloji, sosyoloji ve hukuk gibi disiplinler tarafından çalışılan bir olgudur. İnternetin gelişimi ve günlük hayata dahil olmasıyla kumar faaliyetleri de çevrimiçi bir niteliğe bürünmüş, mekân ve zaman gereksinimini ortadan kaldırmıştır. Sosyal medya platformlarının yükselişi ise kumar endüstrisinin hizmetlerini farklı teknolojiler aracılığıyla genişletmesine olanak tanımış, yasa dışı kumar faaliyetlerinin sunumunda önemli bir role sahip olmuştur. Bu araştırma, Instagram’ın Reels özelliği üzerinden yasa dışı kumar faaliyetlerinin sunumunu incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda araştırmanın veri toplama sürecinde Instagram’ın algoritması tarafından önerilen yasa dışı kumar içerikli hesaplardan 19 adet hesap tesadüfi olarak seçilmiştir. Seçilen her hesabın en güncel üç videosu belirlenmiş ve toplam 57 adet Instagram Reels videosu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Elde edilen veriler MAXQDA 2024 nitel veri analiz programına aktarılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda teşvik edici unsurlar, normalleştirme stratejileri ve içerik sunumu olmak üzere üç ana tema belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre psikolojik motivasyonlar ve çekicilik ögeleriyle tatmin duygusu, kazanma hırsı, kolay para kazanma vaadi ve ödeme gösterimi gibi unsurlarla bireylerin kumar oynamaya teşvik edildiği görülmüştür. Aynı zamanda meşrulaştırma teknikleri ve toplumsal kabul stratejileriyle kumar oynama davranışının dijital oyun algısıyla gündelik hayatın parçası gibi gösterilerek normalleştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca anlatım biçimi, etkileşim unsurları ve görsel-işitsel ögeler aracılığıyla dikkat çekici ve etkileşimli bir sunum tarzının benimsendiği öne çıkmıştır. Bununla birlikte içeriklerin hiçbirinde kumar kaynaklı risk ve zararlara ilişkin herhangi bilgi, uyarı veya açıklamaya yer verilmediği tespit edilmiştir. KW - Kumar KW - Yasa Dışı Kumar KW - Çevrimiçi Kumar KW - İnternet KW - Sosyal Medya KW - Instagram Reels N2 - Gambling is a phenomenon that has persisted throughout human history and has been studied by various disciplines in social sciences, including psychology, sociology, and law. With the development and integration of the internet into daily life, gambling activities have taken on an online nature, eliminating the requirements for physical space and time. The rise of social media platforms has enabled the gambling industry to expand its services through various technological devices and has played a significant role in the presentation of illegal gambling activities. This research examines the presentation of illegal gambling activities through Instagram’s Reels feature⁠. In the data collection process, 19 accounts featuring illegal gambling content were randomly selected from those recommended by Instagram’s algorithm. The three most recent videos from each selected account were identified, forming a sample of 57 Instagram Reels videos in total. The collected data were analyzed using thematic analysis through the MAXQDA 2024 qualitative data analysis program⁠. The research identified three main themes: incentive elements, normalization strategies, and content presentation. According to the findings, individuals were encouraged to gamble through psychological motivations and attractive elements such as feelings of satisfaction, desire to win, promises of easy money, and payment demonstrations. Additionally, gambling behavior was normalized by being presented as part of daily life with a digital game perception through legitimization techniques and social acceptance strategies. Furthermore, it was observed that an attention-grabbing and interactive presentation style was adopted through narrative forms, interaction elements, and audiovisual components. Moreover, it was determined that none of the examined content included any information, warnings, or explanations regarding gambling-related risks and harms⁠. CR - Ashley, C., & Tuten, T. (2015). Creative strategies in social media marketing: An exploratory study of branded social content and consumer engagement. Psychology & Marketing, 32(1), 15-27. https://doi.org/10.1002/mar.20761 CR - Aziz, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık. CR - Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299 CR - Batu, M., & Taşkıran, İ. B. (2023). Sosyal ağlar ve toplum. N. Acar (Ed.), Disiplinlerarası sosyal ağ çalışmaları içinde (ss. 29-58). Nobel Akademik Yayıncılık. CR - Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033- 2909.117.3.497 CR - Bell, E., Bryman, A., & Harley, B. (2022). Business research methods. Oxford University Press. CR - Boyatzis, R. E. (1998). Transforming qualitative information: Thematic analysis and code development. Sage Publications. CR - Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer- Mediated Communication, 13(1), 210-230. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x CR - Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa CR - Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L., & Arslan, Ö. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127-140. https://doi.org/10.5281/zenodo.10509707 CR - Derevensky, J. L., & Gainsbury, S. M. (2016). Social casino gaming and adolescents: Should we be concerned and is regulation in sight? International Journal of Law and Psychiatry, 44, 1-6. https://doi.org/10.1016/j.ijlp.2015.08.025 CR - Ely, M., Vinz, R., Downing, M., & Anzul, M. (1997). On writing qualitative research: Living by words. Routledge/Falmer. CR - Erdal, E., & Papuşcuoğlu, T. (2021). Yeni çağın hammaddesi veri madenciliğinin sosyolojik açıdan değerlendirilmesi. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 5(1), 66-75. CR - Ergin, D. Y. (1994). Örnekleme türleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(6), 91-102. CR - Gainsbury, S. M., Hing, N., Delfabbro, P. H., & King, D. L. (2014). A taxonomy of gambling and casino games via social media and online technologies. International Gambling Studies, 14(2), 196-213. https://doi.org/10.1080/14459795.2014.890634 CR - Gainsbury, S. M., Delfabbro, P., King, D. L., & Hing, N. (2015a). An exploratory study of gambling operators’ use of social media and the latent messages conveyed. Journal of Gambling Studies, 32(1), 125-141. https://doi.org/10.1007/s10899-015-9525-2 CR - Gainsbury, S. M., King, D., Delfabbro, P., Hing, N., Russell, A., Blaszczynski, A., & Derevensky, J. (2015b). The use of social media in gambling. Gambling Research Australia. CR - Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Ed.), CR - Handbook of qualitative research içinde (ss. 105-117). Sage Publications. CR - Holtgraves, T. (2009). Gambling, gambling activities, and problem gambling. Psychology of Addictive Behaviors, 23(2), 295-302. https://doi.org/10.1037/a0014181  CR - Hörnle, J., Schmidt-Kessen, M., Littler, A., & Padumadasa, E. (2019). Regulating online advertising for gambling - once the genie is out of the bottle…. Information & Communications Technology Law, 28(3), 311-334. https://doi.org/10.1080/13600834.2019.1664001 CR - Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20130325011730 CR - Kim, H. S., Wohl, M. J. A., Salmon, M. M., Gupta, R., & Derevensky, J. (2014). Do social casino gamers migrate to online gambling? An assessment of migration rate and potential predictors. Journal of Gambling Studies, 31(4), 1819-1831. https://doi.org/10.1007/s10899-014-9511-0 CR - Kim, H. S., Wohl, M. J. A., Gupta, R., & Derevensky, J. (2016). From the mouths of social media users: A focus group study exploring the social casino gaming–online gambling link. Journal of Behavioral Addictions, 5(1), 115-121. https://doi.org/10.1556/2006.5.2016.014 CR - Kuş, Ö. A., & Akbaş, Ö. U. (2022). The impact of sharing accounts on electronic chance/bet gaming platforms in CR - social media on gambling behavior: A research in the city of Istanbul. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 8, 229-247. CR - Küçükcivil, B. (2024). Halkla ilişkilerde farkındalık aracı olarak sosyal medya: Kadın Sivil Toplum Derneği üzerine bir araştırma. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 8(2), 425-446. CR - Lindeman, M., Männistö-Inkinen, V., Hellman, M., Kankainen, V., Kauppila, E., Svensson, J., & Nilsson, R. (2023). Gambling operators’ social media image creation in Finland and Sweden 2017–2020. Nordic Studies on Alcohol and Drugs, 40(1), 40-60. https://doi.org/10.1177/14550725221111317 CR - Malterud, K. (2001). Qualitative research: Standards, challenges, and guidelines. The Lancet, 358(9280), 483- 488. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(01)05627-6 CR - McGee, D. (2020). On the normalisation of online sports gambling among young adult men in the UK: a public CR - health perspective. Public Health, 184, 89-94. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.04.018 McPherson, M., Smith-Lovin, L., & Cook, J. M. (2001). Birds of a feather: Homophily in social networks. Annual CR - Review of Sociology, 27(1), 415-444. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.27.1.415 CR - Miller, C., Krasodomski-Jones, A., & Smith, J. (2016). Gambling & social media. Demos. CR - Nicholls, J. (2012). Everyday, everywhere: Alcohol marketing and social media—current trends. Alcohol and Alcoholism, 47(4), 486-493. https://doi.org/10.1093/alcalc/ags043 CR - Russell, A. M. T., Langham, E., & Hing, N. (2018). Social influences normalize gambling-related harm among higher risk gamblers. Journal of Behavioral Addictions, 7(4), 1100-1111. https://doi.org/10.1556/2006.7.2018.139 CR - Rossi, R., & Nairn, A. (2024). Clearly (not) identifiable – The recognisability of gambling content marketing. International Journal of Market Research, 67(1), 33-52. https://doi.org/10.1177/14707853241292953 CR - Savolainen, I., Kaakinen, M., Sirola, A., Koivula, A., Hagfors, H., Zych, I., … Oksanen, A. (2020). Online relationships and social media interaction in youth problem gambling: A four-country study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(21), 8133. https://doi.org/10.3390/ijerph17218133 CR - Sili Kalem, A. (2022). Gündelik hayatın dijitalleşmesi karşısında sosyoloji. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 6(2), 95- 102. CR - Singer, J., Wöhr, A., & Otterbach, S. (2024). Gambling operators’ use of advertising strategies on social media and their effects: A systematic review. Current Addiction Reports, 11, 437-446. https://doi.org/10.1007/s40429- 024-00560-4 CR - Sirola, A., Savela, N., Savolainen, I., Kaakinen, M., & Oksanen, A. (2020). The role of virtual communities in gambling and gaming behaviors: A systematic review. Journal of Gambling Studies, 37(1), 165-187. https://doi.org/10.1007/s10899-020-09946-1 CR - Sirola, A., Kaakinen, M., Savolainen, I., Paek, H.-J., Zych, I., & Oksanen, A. (2021). Online identities and social influence in social media gambling exposure: A four-country study on young people. Telematics and Informatics, 60, 101582. https://doi.org/10.1016/j.tele.2021.101582 CR - Tuckett, A. G. (2005). Applying thematic analysis theory to practice: A researcher’s experience. Contemporary Nurse, 19(1-2), 75-87. https://doi.org/10.5172/conu.19.1-2.75 Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. UR - https://doi.org/10.55609/yenimedya.1868114 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5625010 ER -