TY - JOUR T1 - A structural assessment of fishery products processing facilities: The case of Isparta Province (Türkiye) TT - Su ürünleri işleme tesislerinin yapısal analizi: Isparta İli (Türkiye) örneği AU - Sürengil, Göknur AU - Bilgin, Şengül AU - İzci, Levent PY - 2026 DA - July Y2 - 2026 DO - 10.12714/egejfas.43.3.10 JF - Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences JO - EgeJFAS PB - Ege Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2148-3140 SP - 267 EP - 272 VL - 43 IS - 3 LA - en AB - This study examines the structural characteristics of four export‑oriented fishery processing facilities in Isparta Province using a complete enumeration method. All facilities employ permanent workers, with no seasonal labor observed, and all personnel receive hygiene and occupational safety training. Women constitute 83% of the workforce, mainly in sorting, grading, and packaging, while men account for 17%. The majority of employees are aged 36–45 (42%) and have primary (74%) or secondary (15%) education. Technical personnel remain limited, with staff consisting of 90% production workers, 4% engineers (3 fisheries engineering, 1 food engineering), and 6% administrative personnel. All facilities implement HACCP‑based food safety systems, and exports target both EU and non‑EU markets. Isparta’s location in the Lakes Region, strong production–processing linkages, and widespread female employment provide notable advantages. Enhancing R&D, diversifying products and export channels, expanding automation and traceability, and increasing qualified technical employment are essential for sectoral sustainability. The study offers an up‑to‑date, region‑specific contribution to the literature on inland fishery processing. KW - Fishery products processing facilities KW - socio-economic analysis KW - sustainability KW - Lakes District N2 - Bu çalışmada, Isparta ilinde faaliyet gösteren ve ihracat yapan dört su ürünleri işleme tesisinin yapısal özellikleri tam sayım yöntemiyle incelenmiştir. Tüm tesislerde daimi işçi istihdamı bulunduğu, sezonluk çalışanın olmadığı ve personelin hijyen ile iş sağlığı güvenliği eğitimlerini aldığı belirlenmiştir. Çalışanların %83’ü kadın, %17’si erkek olup kadınlar özellikle ayıklama, sınıflandırma ve paketleme aşamalarında yoğunlaşmaktadır. Personelin %42’si 36–45 yaş aralığındadır; eğitim düzeyi açısından %74’ü ilkokul, %15’i ortaokul mezunudur. Teknik personel sayısı sınırlı olup çalışanların %90’ı işçi, %4’ü mühendis (3 su ürünleri, 1 gıda), %6’sı idari personeldir. Tüm tesislerde HACCP temelli gıda güvenliği sistemleri uygulanmakta, ihracat ise AB ve AB dışı pazarlara yönelmektedir. Isparta’nın Göller Bölgesi’nde yer alması, iç su ürünlerine erişimin kolaylığı, üretim–işleme ilişkilerinin güçlü olması ve kadın istihdamının yaygınlığı sektöre önemli avantajlar sağlamaktadır. Ürün ve pazar çeşitliliğinin artırılması, Ar‑Ge ve üniversite‑sanayi iş birliklerinin desteklenmesi, otomasyon ve izlenebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılması ile nitelikli teknik personel istihdamının güçlendirilmesi sektörün sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Isparta’ya özgü güncel veriler kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma, su ürünleri işleme sektörünün yapısal özellikleri ve genel durumuna ilişkin literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. CR - Anderson, J.L., Asche, F., Garlock, T., & Chu, J. (2017). Aquaculture: Its role in the future of food. World Agricultural Resources and Food Security, 10, 564 579. https://doi.org/10.1108/s1574 871520170000017011 CR - Arısoy, H., Bayramoğlu, Z., Ağızan, K., & Ağızan, S. (2021). Global growth trend in fisheries and current situation in Turkey. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 38(4), 499 505. https://doi.org/10.12714/egejfas.38.4.11 CR - Bolat, Y., & Telli, Ö. (2019). Denizli ili su ürünleri tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Acta Aquatica Turcica, 15(1), 80 90. https://doi.org/10.22392/egirdir.446836 CR - Çağlak, S., Çağlak, E., & Karslı, B. (2012). Social-economic analysis of employees in fish processing plants: A case study of Balıkesir Province. Aquatic Sciences and Engineering, 27(2), 47 67. https://doi.org/10.35229/jaes.383122 CR - Çapkın, K., Korkut, S. O., Şevik, R., & Olgun, M. (2008). Beyşehir bölgesindeki su ürünleri işleme tesislerinin yapısı ve sorunlarının belirlenmesi. Journal of FisheriesSciences.com, 2(3), 466 474. https://doi.org/10.3153/jfscom.mug.200741 CR - Dewali, S., Sharma, N., Melkani, D., Arya, M., Kathayat, N., Panda, A.K., & Bisht, S.S. (2023). Aquaculture: contributions to global food security. In S. Ghosh, A. K. Panda, C. Jung, & S. S. Bisht (Eds.), Emerging solutions in sustainable food and nutrition security (pp. 123–139). Springer. CR - Doğan, K., & Yıldız, M. (2008). Marmara Bölgesi gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) işletmelerinde çalışanların sosyo-ekonomik analizi. İstanbul University Journal of Fisheries & Aquatic Sciences, 23, 17–27. CR - Erkeç, H., & Bilgin, Ş. (2020). Antalya, Isparta ve Afyonkarahisar illerinde bulunan su ürünleri işleme tesislerinin güncel durumu. Acta Aquatica Turcica, 16(1), 51–65. https://doi.org/10.22392/actaquatr.584098 CR - FAO. (2020). The state of world fisheries and aquaculture 2020: Sustainability in action. FAO. https://doi.org/10.4060/ca9229en CR - FAO. (2022). The State of World Fisheries and Aquaculture 2022: Towards Blue Transformation. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 266 s. https://doi.org/10.4060/cc0461en CR - GKGM (2025). Su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisleri istatistikleri. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. http://ggbs.tarim.gov.tr (Accessed 25 December 2025). CR - Gümüş, E., Şahin, N.M., İkiz, R., & Yılmaz, S. (2013). Antalya ilindeki gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) işletmelerinde çalışanların sosyo-ekonomik yapılarının incelenmesi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 30(4), 161 166. https://izlik.org/JA77TW44YM CR - Karakaya, E., Yıldırım, Ö., & Aydın, F. (2024). Determination of the socio-economic structures of employees working in aquaculture facilities in Bingöl Province. Uluslararası Gıda, Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 4(1), 10 21. https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/2460638 CR - Köse, S., Gökoğlu, N., Mol Tokay, S., Baygar, T., Özer, N.P., Çolakoğlu, F.A., & Alçiçek, Z. (2010). Türkiye’deki su ürünleri işleme sektörünün durumu, sorunları ve çözüm önerileri. In Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı (pp. 821–852). Ankara, Türkiye. CR - Kubilay, A., Yıldırım, P., Sürengil, G., & Kan, Ş. (2022). İş hayatında kadın su ürünleri mühendisleri. In N. Ş. Türeli & Ş. Ş. Demir (Eds.), Kadın akademisyenler gözüyle çalışma yaşamında kadın olmak II (pp. 17–44). Detay Yayıncılık. CR - Mol, S., & Ulusoy, Ş. (2010). Türkiye su ürünleri işleme sektörünün sorunları ve çözüm önerileri. Journal of FisheriesSciences.com, 4(2), 152–158. https://doi.org/10.3153/jfscom.2010015 CR - OECD. (2022). OECD Review of Fisheries 2022. Paris: OECD Publishing, 188 s. https://doi.org/10.1787/9c3ad238-en Şahinöz, E., Doğru, Z., & Aral, F. (2017). Türkiye ve Dünya’da su ürünlerinin mevcut durumu. Kent Akademisi, 10(32), 466–476. ISSN: 2146-9229 CR - Şen, B., & Canpolat, Ö. (2011). Elazığ İlinin Bazı İlçelerinde Balık Eti Tüketimi. Ecological Life Sciences, 6(2), 43-52. https://izlik.org/JA86WE74YU CR - TAGEM (2025). Su ürünleri sektör politika belgesi 2025–2029. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Ankara, 144 s. CR - Tezcan, M. (2005). Konya’daki su ürünleri işleme tesislerinin yapısal analizi ve verimliliklerinin değerlendirilmesi. Master’s thesis, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya, Türkiye. CR - Weeratunge, N., Snyder, K.A., & Sze, C.P. (2010). Gleaner, fisher, trader, processor: Understanding gendered employment in fisheries and aquaculture. Fish and Fisheries, 11(4), 405 420. https://doi.org/10.1111/j.1467-2979.2010.00368.x CR - Yıldırım, Ç., Türkten, H., & Ceyhan, V. (2022). Türkiye su ürünleri endüstrisinin rekabet gücünün değerlendirilmesi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 39(3), 243–252. https://doi.org/10.12714/egejfas.39.3.10 UR - https://doi.org/10.12714/egejfas.43.3.10 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5636074 ER -