@article{article_1879310, title={İbn Ebî Zeyd’in Hukuk Metodolojisinde Külli Kaideler}, journal={Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi}, pages={198–216}, year={2026}, DOI={10.53336/rumeli.1879310}, url={https://izlik.org/JA43TY22HR}, author={Savadogo, Abdourahamane}, keywords={İbn Ebî Zeyd el-Kayrevânî, Mâlikî Mezhebi, Fıkıh, Fıkıh Usulü, Küllî Kaideler, Hukuk Metodolojisi}, abstract={İslam hukuk düşüncesinde fıkıh hükümlerin değerlendirilmesi, hukuk metodolojisinin anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu değerlendirme yalnızca fer‘î meseleler çerçevesinde yapılmamakta, aynı zamanda bu meseleleri yönlendiren küllî kaideleri ışığında gerçekleştirilmektedir. Erken dönem Mâlikî fakihlerinden İbn Ebî Zeyd el-Kayrevânî (ö. 386/996), küllî kaidelere dair müstakil bir eser kaleme almamış olmakla birlikte, eserlerinde küllî kaidelerini sistematik biçimde kullanarak Mâlikî mezhebinin hukuk metodolojisinin şekillenmesine önemli katkılar sağlamıştır. Bu çalışma İbn Ebî Zeyd’in hukuk metodolojisinde benimsediği küllî kaideleri incelemeyi, bunların hüküm istinbatındaki işlevini ortaya koymayı ve bunların Mâlikî mezhebinin usul düşüncesindeki yerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yaklaşım benimsenmiş; müellifin başta er-Risâle, en-Nevâdir ve’z-Ziyâdât ve ez-Zeb ‘an Mezhebi’l-İmâm Mâlik olmak üzere temel eserleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, İbn Ebî Zeyd’in küllî kaideleri uygularken kullandığı yöntemin, bu kaidelerin hükmün gerekçesi olarak sarih bir şekilde zikredildiği doğrudan kullanım yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca müellifin bu kaideleri yalnızca hüküm istinbatında değil; mezhep içi tercihlerin temellendirilmesinde, muhalif görüşlerin eleştirilmesinde ve yeni ortaya çıkan meselelerin çözümünde de etkin biçimde kullandığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, İbn Ebî Zeyd’in yalnızca rivayetleri nakleden bir fakih olmadığını; erken dönem Mâlikî hukuk düşüncesinde fıkıh metodolojisini sistemli ve tutarlı bir şekilde uygulayan önemli bir hukuk alimi olduğunu ortaya koymaktadır.}, number={18}