TY  - JOUR
T1  - KATILIM BANKACILIĞINDA PAZAR PAYINI SINIRLAYAN FAKTÖRLER: TERCİH ETMEYEN MÜŞTERİLER ÜZERİNE NİTEL BİR ANALİZ
TT  - FACTORS LIMITING THE MARKET SHARE IN PARTICIPATION BANKING: A QUALITATIVE ANALYSIS OF NON-PREFERRING CUSTOMERS
AU  - Beybur, Mustafa
AU  - Yavuz, Hüseyin
PY  - 2026
DA  - March
Y2  - 2026
DO  - 10.51727/tbj.1904708
JF  - Turkish Business Journal
JO  - TBJ
PB  - İbrahim ÇEMBERLİTAŞ
WT  - DergiPark
SN  - 2717-848X
SP  - 16
EP  - 28
VL  - 7
IS  - 13
LA  - en
AB  - Despite having a history of approximately 41 years in the Turkish banking system, participation banks hold a market share of only 9.24% as of January 2026, falling short of their potential despite the country's predominantly Muslim population. While existing literature extensively examines the reasons for choosing participation banking, there is a notable scarcity of research focusing on the reasons for non-preference. This study aims to identify the underlying factors that lead individual and commercial customers to refrain from using participation banking services. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with 10 participants who do not prefer participation banks, and the data were evaluated through frequency analysis. The findings indicate that although participants associate participation banking with "interest-free finance," they perceive no structural difference between these institutions and conventional banks. Furthermore, significant gaps in knowledge regarding operational reliability, existing banking habits, and a general lack of institutional recognition were identified as primary barriers to preference. The results suggest that to increase their market share, participation banks must focus on transparent communication and strategic initiatives that clearly demonstrate their differentiation from conventional banking.
KW  - Participation Banking
KW  - Banking
KW  - Reasons for Non-Preference
KW  - Bank Selection
N2  - Türk bankacılık sistemi içerisinde yaklaşık 41 yıllık bir geçmişe sahip olan katılım bankaları, faizsizlik prensibiyle çalışmalarına rağmen Ocak 2026 verilerine göre sektörden aldıkları %9,24'lük pay ile potansiyelinin altında bir gelişim sergilemektedir. Literatürde bu kurumların tercih edilme nedenlerine odaklanan pek çok çalışma bulunmasına karşın, tercih edilmeme nedenlerini irdeleyen araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışma, katılım bankacılığını tercih etmeyen bireysel ve ticari müşterilerin bu yöndeki eğilimlerinin altında yatan temel faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, katılım bankalarını tercih etmeyen 10 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler frekans analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların katılım bankacılığını "faizsiz finansman" kavramıyla özdeşleştirmesine rağmen, bu kurumların geleneksel bankalarla yapısal bir farkının bulunmadığı algısına sahip olduklarını ve işleyiş güvenilirliği konusunda bilgi eksikliği yaşadıklarını göstermektedir. Ayrıca mevcut bankacılık alışkanlıkları ve kurumların yeterince tanınmaması, tercih edilmeme noktasında öne çıkan temel engeller olarak tespit edilmiştir. Sonuçlar, katılım bankalarının pazar payını artırabilmesi için geleneksel bankacılıktan farklarını daha şeffaf bir şekilde ortaya koyan tanıtım ve ikna stratejilerine odaklanmaları gerektiğini ortaya koymaktadır.
CR  - Akkaya, C., & Sakur, R. (2022). Finansmana Erişimde Katılım Bankacılığının Kullanımı: Diyarbakır İli Üzerine Bir Araştırma. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), s.499-529. Doi:https://doi.org/10.53092/duiibfd.1139435
CR  - Alasrag, H. (2010). Global Financial Crisis and Islamic Finance. s. 1-70. Doi: 10.2139/ssrn.1591563
CR  - Atukalp, M. E. (2023). Türkiye Cumhuriyeti’nin Birinci Yüzyılında Bankacılık Tarihi. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi(12), s.202-211. Doi:https://izlik.org/JA99TU29HC
CR  - Ayyub, S., Xuhui, W., Asif, M., & Ayyub, R. M. (2020). Determinants of Intention to Use Islamic Banking: A Comparative Analysis of Users and Non-Users of Islamic Banking: Evidence from Pakistan. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 13(1), s.147-163. Doi:https://doi.org/10.1108/IMEFM-05-2017-0135
CR  - BDDK. (2026). Aylık Bankacılık Sektörü Verileri (Temel Gösterim). Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu: https://www.bddk.org.tr/BultenAylik. Erişim Tarihi: 06.03.2026
CR  - Belwal, R., & Maqbali, A. (2019). A Study of Customers’ Perception of Islamic Banking in Oman. Journal of Islamic Marketing, 10(1), s.150-167. Doi:https://doi.org/10.1108/JIMA-02-2016-0008
CR  - Bley, J., & Kuehn, K. W. (2004). Conventional Versus Islamic Finance: Student Knowledge and Perception in the United Arab Emirates. International Journal of Islamic Financial Services, 5(4), s.17-30.
CR  - Brekke, T. (2018). Halal Money: Financial Inclusion and Demand for Islamic Banking in Norway. Research ve Politics, 5(1), s.1-7. Doi:10.1177/2053168018757624
CR  - Butt, I., Saleem, N., Ahmed, H., Altaf, M., Jaffer, K., & Mahmud, C. (2011). Barriers to Adoption of Islamic Banking in Pakistan. Journal of Islamic Marketing, 2(3), s.259-273. Doi:https://doi.org/10.1108/17590831111164787
CR  - Dayı, F. (2019). Katılım Bankacılığının Tercih Nedenlerinin Sadakat ve Güven Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), s.1788-1806. Doi:https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.12.1213
CR  - Denata, B., Izmuddin, I., Zuwardi, Z., & Alfin, A. (2025). Analysis of Community Preferences in Islamic Banking. International Journal of Education, Information Technology, and Others, 8(4), s.63-80. Doi:https://jurnal.peneliti.net/index.php/IJEIT/article/view/13464
CR  - Dilmaç, M., & Sumer, S. (2021). Kırsalda Katılım Bankacılığı Algısı: Oltu Örneği. Liberal Düşünce Dergisi, 26(103), s.259-278. Doi:https://doi.org/10.36484/liberal.911855
CR  - Gençtürk, M., & Çobankaya, F. T. (2015). Katılım Bankalarının Batı Akdeniz Bölgesindeki Farkındalık Düzeyinin Tespiti. Bankacılar Dergisi, 26(93), s.82-105.
CR  - Güngör Karyağdı , N. (2021). Kamu Çalışanlarının Katılım Bankalarını Tercih Etme/Etmeme Nedenlerinin Araştırılması: Muş İlinde Bir Uygulama. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), s.346-357. Doi:10.53586/susbid.1015375
CR  - Islam, J., & Rahman, Z. (2017). Awareness and Willingness towards Islamic Banking among Muslims: An Indian Perspective. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 10(1), s.92-101. Doi:https://doi.org/10.1108/IMEFM-01-2016-0017
CR  - Kayalı, B. (2025). Katılım Bankacılığı Algısının Davranışsal İktisat Perspektifinden Analizi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Ekonomisi ve Finansı Anabilim Dalı Yayınlanmış Doktora Tezi.
CR  - Kocabıyık, T., & Teker, T. (2019). KOBİ’lerin Katılım Bankalarına Bakışı: Isparta İlinde Bir Uygulama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), s.2010-2024. Doi:10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.12.1256
CR  - Laila, S. R., Kanwal, B., Shahab, A., Ambreen, G., Malik, S. S., Aysha, Z., & Hummera, A. (2022). A Comparison of Conventional Versus Islamic Banking Customers Attitudes and Judgment. Journal of Financial Services Marketing(27), s.206-220. Doi:https://doi.org/10.1057/s41264-021-00113-0
CR  - Öndeş, T., Şimşek, A., & Sumer, S. (2018). Katılım Bankalarının Kredi Kullananlar Açısından Tercih Edilmeme Sebepleri: Atatürk Üniversitesi Akademisyenleri Üzerine Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(4), s.897-920. Doi:https://izlik.org/JA65TN28SC
CR  - Özen, E., Şenyıldız, L., & Akarbulut, K. (2016). Faizsiz Bankacılık Algısı: Uşak İli Örneği. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 2(4), s.1-19.
CR  - Özkul, G., & Çakır, Ö. (2020). Indicators of Preference for Participation Banking: A Research on People Who Do Not Use Participation Banking in Their Financial Transactions. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, 4(2), s.18-30. Doi:10.29228/ijbemp.45917
CR  - Riaz, U., Khan, M., & Khan, N. (2017). An Islamic Banking Perspective on Consumers’ Perception in Pakistan. Qualitative Research in Financial Markets, 9(4), s.337-358. Doi:https://doi.org/10.1108/QRFM-03-2017-0020
CR  - Sohail, A., Hamza, M., Ijaz, F., & Azeem, M. (2014). Perception of Individual Consumers toward Islamic Banking Products and Services in Pakistan. Journal of Poverty, Investment and Development(5), s.179-185.
CR  - Suhartanto, D., Gan, C., Sarah, I. S., & Setiawan, S. (2019). Loyalty towards Islamic Banking: Service Quality, Emotional or Religious Driven? Journal of Islamic Marketing, 11(1), s.66-80. Doi:https://doi.org/10.1108/JIMA-01-2018-0007
CR  - Toraman, C., Ata, H. A., & Buğan, M. F. (2015). İslami Bankacılık Faaliyetlerine Yönelik Müşteri Algısı Üzerine Bir Araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(4), s.761-779.
CR  - Turan, Y., & Demirci, İ. (2019). Akademisyenlerin Faiz ve Faizsiz Finans Kullanımına Yönelik Tutumları. Bilimname, 2019(39), s.247-283. Doi:https://doi.org/10.28949/bilimname.594640
CR  - Türkan, Y., & Arpacık, M. (2017). Din Görevlilerinin Katılım Bankacılığına Bakış Açısı: Bingöl'de Ampirik Bir Uygulama. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), s.233-244. Doi:https://doi.org/10.29029/busbed.327862
CR  - Yanıkkaya, H., & Pabuçcu, Y. U. (2017). Causes and Solutions for The Stagnation of Islamic Banking in Turkey. International Journal of Islamic Finance, 9(1), s.43-61. Doi:10.1108/IJIF-07-2017-005
UR  - https://doi.org/10.51727/tbj.1904708
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5790979
ER  -