@article{article_1908008, title={Osmanlı Devleti’nde Volkanik Olaylara Dair Bazı Değerlendirmeler}, journal={Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi}, volume={9}, pages={35–54}, year={2026}, DOI={10.47437/esogutd.1908008}, url={https://izlik.org/JA26FH76KZ}, author={Küre, Gülbeyaz}, keywords={Osmanlı Devleti, II. Abdülhamid, Doğal Afetler, Volkanizma, Osmanlı Basını}, abstract={Bu çalışmada; Osmanlı Devleti’nde volkanik olaylara bakış tahlil edilmeye çalışılmıştır. Tarih boyunca doğanın insanoğluna bir üstünlüğü olarak da değerlendirilecek sayısız doğal afet gerçekleşmiştir. Deprem, sel, heyelan ya da meteorolojik olaylar ilk akla gelenlerdir. Volkanizma ise ilk akla gelenler kadar sık görülmemekle birlikte görüldüğü anda çevresini ve insanları ciddi manada sarsan bir etkiye sahiptir. Çalışmada öncelikle Osmanlı basın hayatında volkanizmaya ne denli yer verildiği, dergilerde yer alan makalelerde ne tür bilgilerin olduğu, bu makalelere basında yer verilmesinin nedenleri üzerine odaklanılmıştır. Basının bize verdiği bilgiler ışığında; sönmüş volkanlara dair Osmanlı insanının fikirleri saptanmaya çalışılmıştır. Dahası Osmanlı insanının volkanik olaylardan direkt ve dolaylı olarak ne ölçüde etkilendiği tespit edilme gayretinde olunmuştur. Akabinde yurtiçinde ve yurtdışında meydana gelen aktif volkanik hareketlilikler ele alınmıştır. Yurtiçinde gerçekleşmiş ya da gerçekleşmesi muhtemel volkanik hareketlilikler karşısında Osmanlı Devleti’nin nasıl pozisyon aldığı, olayları değerlendirme ve reaksiyon verme süreçlerine değinilmiştir. Ülke sınırları dışında meydana gelen volkanik afetlerin nasıl haber alındığı, devletin haberler sonrası tutumu, takındığı tavır, meseleyi ele alma biçimi, müdahale edip-etmediği, müdahale ediyorsa bunun muhtemel gerekçelerinin neler olduğu çalışmanın diğer bir odak noktasıdır. Bu minvalde, yurtdışında meydana gelen Etna, Vezüv, Güneydoğu Asya volkanik patlamalarından da bahsedilmiştir. Çalışmanın oluşturulma sürecinde ihtiyaç duyulan arşiv kaynakları Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde kütüphane içi katalog tarama ve online katalog tarama yoluyla elde edilmiştir. Konuyla ilgili neşriyatın tespit edilmesinde İBB Atatürk Kitaplığı’ndan ve İSAM Makaleler Veri Tabanından istifade edilmiştir.}, number={1}