@article{article_1908209, title={Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Akıllı Malzeme Literatürünün Bibliyometrik Analiz Temelli Yapılandırılması}, journal={EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi}, volume={7}, year={2026}, DOI={10.58317/eksen.1908209}, url={https://izlik.org/JA93XE55DY}, author={Şahin, Esin Nur and Çakır Kıasıf, Gözde}, keywords={Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Akıllı Malzemeler, Sürdürülebilir Yapı Tasarımı, Bibliyometrik Analiz, Enerji Verimliliği}, abstract={Küresel ölçekte artan çevresel sorunlar, fosil yakıtlara dayalı enerji üretiminin yol açtığı karbon emisyonları ve doğal kaynakların hızla tükenmesi, yapı sektöründe sürdürülebilirlik odaklı tasarım yaklaşımlarını giderek daha önemli hale getirmektedir. Enerji tüketimi ve sera gazı salımlarındaki yüksek payı nedeniyle inşaat sektörü, Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin gerçekleştirilmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Bu doğrultuda yapı üretim sürecinde malzeme seçiminin çevresel, ekonomik ve işlevsel boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Çevresel uyaranlara tepki verebilen, performansını değişen koşullara göre uyarlayabilen ve enerji verimliliğine katkı sağlayabilen akıllı malzemeler, yapı ve inşaat uygulamalarında sürdürülebilir tasarımın desteklenmesi açısından önemli olanaklar sunmaktadır. Bu çalışma, sürdürülebilir yapı tasarımı bağlamında akıllı malzemelere ilişkin literatürü inceleyerek alandaki araştırma eğilimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, Web of Science veri tabanında 2016–2026 yılları arasında yayımlanan çalışmalar temel alınarak bibliyometrik analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Çok aşamalı filtreleme süreci sonucunda yapı ölçeğinde doğrudan uygulanabilir olan ve malzemenin içsel, fiziksel, kimyasal veya işlevsel özellikleri aracılığıyla çevresel ya da kontrollü uyaranlara tepki verebilen çalışmalar değerlendirmeye alınmıştır. Sensör ve otomasyon temelli karmaşık bina yönetim sistemleri çalışma kapsamı dışında bırakılmıştır. Bulgular, literatürdeki zamansal gelişimi, öne çıkan kavramları ve araştırma eğilimlerini ortaya koyarken içerik analizi akıllı malzemeleri uyarıcı–tepki ilişkisi temelinde bir sınıflandırma çerçevesinde ele almaktadır. Ayrıca belirlenen akıllı malzeme grupları, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri bağlamında yapı sektörüne sağlayabilecekleri potansiyel çevresel ve performans katkıları açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, alanın kavramsal sınırlarını netleştirirken sürdürülebilir yapı tasarımında akıllı malzemelere yönelik gelecekteki araştırmalar için yön gösterici bir temel sunmaktadır.}, number={1}, organization={Yazar(lar) bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve/veya yayımlanması için hiçbir maddi destek almamışlardır.}