@article{article_1908260, title={Stratejik hammaddelerden magnezyum (Mg) ve fosfor (P)’un çeşitli atıksulardan makroalg (Cladophora fracta) ile akümülasyonunun araştırılması}, journal={Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi}, year={2026}, DOI={10.65206/pajes.1908260}, url={https://izlik.org/JA64GG88DM}, author={Deniz, Mehmet Mustafa and Topal, Murat}, keywords={Akümülasyon, Endüstriyel atıksular, Evsel atıksular, Fikoremediasyon, Sızıntı suları, Stratejik hammaddeler}, abstract={<p> <i> <strong>Arka Plan </strong> </i> <strong>— </strong>Stratejik hammaddelerin elde edilmesi için maden çıkarma ve işleme gibi faaliyetler doğal alanların tahribi, ekosistemin bozulması, atık oluşumu ve çevre kirlilikleri gibi üstesinden gelinmesi zor olan birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu hammaddelerden magnezyum (Mg) ve fosfor (P) çeşitli endüstriyel sektörler ile teknolojik uygulamalarda yaygın kullanımları ve insan vücudu için temel element olmaları nedeniyle son yıllarda daha fazla ilgi odağı haline gelmiştir. Bu stratejik hammaddelerden P, söz konusu su kütlelerine ulaştıklarında P yükünün artmasına ve bunun bir sonucu olarak çevresel ve ekonomik etkilere yol açmaktadır. Ayrıca, atıksu deşarjlarındaki yüksek Mg seviyeleri ise suda kalıcı sertliğe ve su arıtımında çeşitli sorunlara neden olmaktadır. </p> <p> <i> <strong>Amaç </strong> </i> <strong>— </strong>Fikoremediasyon, atıksu arıtımında uygun ve ucuz bir çözüm olarak alglerin kullanımını içeren bir arıtım tekniğidir. Bu teknik aynı zamanda geri kazanım potansiyeli yüksek ve nitelikli ürünlere kolayca dönüştürülebilen alg biyokütlesi elde edebilme özellikleri ile ön plana çıkmaktadır. Alglerin kullanıldığı bu teknik atıksu ortamlarından stratejik hammaddelerin akümülasyonunda etkili bir çözüm olabilir. Bu amaçla bu çalışmada, atıksulardan Mg ve P’un akümülasyonu için makroalg <i>Cladophora fracta </i> ( <i>C. fracta </i>) kullanılmıştır. </p> <p> <i> <strong>Method </strong> </i> <strong>— </strong> <span> Doğal ortamından toplanan </span> <i> <span> C. fracta </span> </i> <span> evsel atıksu, endüstriyel atıksu ve çöp sızıntı suyuna maruz bırakılmış ve günlük olarak hasatlanmıştır. Hasatlanan algler kurutulmuş ve bir öğütücüde öğütülmüştür. Partikül boyutı azaltılarak homojen hale getirilen örneklerdeki Mg ve P konsantrasyonları ICP-MS kullanılarak tespit edilmiştir. İlk ve son konsantrasyonlardan günlük akümülasyonlar hesaplanmış ve Mg ve P için </span> <i> <span>C. fracta </span> </i> <span>’nın hasatlama süreleri (akümülasyonun en yüksek olduğu gün) belirlenmiştir. </span> </p> <p> <i> <strong>Bulgular </strong> </i> <strong>— </strong> <i> <span>C. fracta </span> </i> <span>’da elde edilen en yüksek Mg akümülasyonu, Evsel atıksu > Sızıntı suyu > Endüstriyel atıksu şeklinde, en yüksek P akümülasyonu ise Endüstriyel atıksu > Evsel atıksu > Sızıntı suyu şeklinde sıralanmıştır. Evsel atıksu ve endüstriyel atıksuda en yüksek akümülasyon P > Mg olarak, sızıntı suyunda ise en yüksek akümülasyon Mg > P olarak sıralanmıştır. Sonuç olarak Mg ve P, </span> <i> <span>C. fracta </span> </i> <span> kullanılarak atıksulardan Mg için %71.2 ± 3.6, P için %783 ± 39.2 gibi yüksek oranlarda akümüle edilmiştir. </span> </p> <p> <i> <strong>Sonuç </strong> </i> <strong>— </strong> <span>Bu çalışmada <strong> </strong>Mg ve P’un sebep olacağı çevresel risklerinin en aza indirilmesi veya ortadan kaldırılmasında </span> <i> <span>C. fracta </span> </i> <span> kullanılarak gerçekleştirilen akümülasyon ile mümkün olabileceği gösterilmiştir. Atıksularda bulunan stratejik hammaddelerin akümülasyonu bu hammaddelerin atıksu akışlarıyla dağılıp kaybolmaması ve doğal kaynakların korunması açısından son derece iyi bir avantaj sunmaktadır. Gelecekteki çalışmalarda alg biyokütlesinden bu stratejik hammaddelerin geri kazanımı teknikleri ve ekonomik kazanımı araştırılabilir. </span> </p>}, number={Advanced Online Publication}