TY  - JOUR
T1  - Yazma Eğitiminde Akıcı Yazma: Kuramsal Çerçeve ve Alan Yazınının Tematik Değerlendirmesi
TT  - Writing Fluency in Writing Education: Theoretical Framework and  a Thematic Synthesis of the Literature
AU  - Karakoç, Zarife
AU  - Özdemir, Banu
PY  - 2026
DA  - September
Y2  - 2026
DO  - 10.47994/usbad.1964708
JF  - Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi
JO  - USBAD
PB  - Salim DURUKOĞLU
WT  - DergiPark
SN  - 2687-2641
SP  - 1025
EP  - 1058
IS  - 23
LA  - tr
AB  - Bu araştırma, akıcı yazma kavramının kuramsal çerçevesini ortaya koymak ve ulusal alan yazındaki birikimi tematik bir bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla derleme yöntemiyle yürütülmüştür. “Akıcı yazma”, “yazma akıcılığı”, “fluent writing” ve “writing fluency” anahtar kelimeleriyle Google Akademik ve YÖK Tez Merkezi üzerinden ulaşılan kitaplar, makaleler, lisansüstü tezler ve bilimsel yayınlar; kavramın tanımı, bileşenleri, gelişim süreçleri, yazma performansıyla ilişkisi ve öğretimsel boyutları açısından incelenmiştir. Alan yazın incelemesi akıcı yazmanın yalnızca yazma hızıyla açıklanamayacağını ortaya koymaktadır. Kavram; yazma miktarı, doğruluk, otomatiklik, işleklik, düşüncelerin düzenlenmesi ve kelime çeşitliliği gibi birbirini tamamlayan çok boyutlu bileşenlerden oluşmaktadır. Biçim boyutu ve motor becerilerine ilişkin süreçlerin otomatikleşmesi, zihnin kavrama/işleme kapasitesi ve üst düzey yazma süreçleri arasındaki etkileşimle doğrudan ilişkilidir. Ulusal araştırmalar dört tema altında ele alınmıştır: akıcı yazmanın ölçülmesi ve değerlendirilmesi, ilişkisel değişkenler, öğretim uygulamaları ve müdahale programları ile öğretim programlarındaki görünüm. Bulgular okul öncesi eğitim ve sosyoekonomik değişkenlerin akıcı yazma gelişimini etkilediğini; geri bildirim, akran dönütü ve yapılandırılmış müdahale programlarının beceriyi geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte kavramın 2006’dan 2024’e kadar kullanılan Türkçe öğretim programlarında sistematik biçimde yer almadığı görülmektedir. Ulusal alan yazında standartlaştırılmış ölçme araçları, ortaöğretim ve dijital yazma bağlamına yönelik araştırmalar ile program temelli çalışmaların artırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
KW  - Akıcı Yazma
KW  - Yazma Akıcılığı
KW  - Yazma Eğitimi
N2  - This study was conducted as a review with the aim of establishing the theoretical framework of writing fluency, a fundamental component of writing education, and of evaluating the national literature from a thematic perspective. Books, articles, postgraduate theses, and scientific publications accessed through Google Scholar and the YÖK Thesis Centre using the keywords “akıcı yazma”, “yazma akıcılığı”, “fluent writing”, and “writing fluency” were examined in terms of the definition of the concept, its components, developmental processes, its relationship with writing performance, and its pedagogical dimensions. The review of the literature demonstrates that writing fluency cannot be reduced to writing speed alone. The concept consists of multidimensional, complementary components including writing volume, accuracy, automaticity, fluency, organisation of thoughts, and lexical variety; and is directly related to the interaction between the automatisation of mechanical processes, cognitive load management, and higher-order writing processes. The national research was analysed under four themes: measurement and evaluation of writing fluency, relational variables, instructional practices and intervention programmes, and the representation of writing fluency in curricula. The findings reveal that pre school education and socioeconomic variables influence the development of writing fluency, and that feedback, peer feedback, and structured intervention programmes contribute to its improvement. However, the concept has not been addressed systematically in Turkish language arts curricula from 2006 to 2024. There is a need to increase standardised assessment tools, research targeting secondary education and digital writing contexts, and curriculum-based studies in national literature.
CR  - Abdel Latif, M. M. M. (2013). What do we mean by writing fluency and how can it be validly measured?. Applied Linguistics, 34(1), 99-105. https://doi.org/10.1093/applin/ams073
CR  - Ahıskalı, E. E., & Alves, R. (2025). Akıcı el yazısı yazma becerisini ölçme ve değerlendirmede yazmanın gerçek zamanlı ölçümü ve bir ölçme aracı olarak HandSpy. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 11(1), 1-15. https://doi.org/10.31464/jlere.1628481
CR  - Altundal Ökdem, B. (2025). İlkokul ikinci sınıf öğrencilerinin kelime hazinesi ve akıcı yazma becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. (Yayın No. 977260) [Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Atasoy, A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi. (Yayın No. 426424) [Yüksek lisans tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Berninger, V. W., & Fuller, F. (1992). Gender differences in orthographic, verbal, and compositional fluency: implications for assessing disabilities in primary grade children. Journal of School Psychology, 30, 363-382. https://doi.org/10.1016/0022-4405(92)90004-O
CR  - Berninger, V. W., & Swanson, H. L. (1994). Modifying Hayes and Flower’s model of skilled writing to explain beginning and developing writing. E. Butterfield (Ed.), Children’s writing: Toward a process theory of development of skilled writing içinde (s. 57-81). JAI Press.
CR  - Bilge, H. (2019). Okuma, yazma ve konuşmada akıcılık ile okuduğunu anlama ve kelime hazinesi arasındaki ilişki (Yayın No. 598375) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Bilge, H. (2022). 2006-2019 yılları arasında kullanılan Türkçe öğretim programlarının akıcı yazma becerisi açısından karşılaştırılması. Journal of Mother Tongue Education/Ana Dili Egitim Dergisi, 10(1), 199-215. https://doi.org/10.16916/aded.980671
CR  - Bozgün, K. (2022). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yazma kaygıları üzerine bir araştırma. Temel Eğitim Dergisi, 16, 6-15. https://izlik.org/JA23RJ42KJ
CR  - Brand, M., & Brand, G. (2006). Practical fluency: Classroom perspectives, grades K-6. Stenhouse Publishers.
CR  - Bratcher, S., & Ryan, L. (2004). Evaluation children's writing a handbook of grading choices for classroom teachers. Lawrence Erlbaum Associates.
CR  - Casanave, C. P. (2004). Controversies in second language writing: Dilemmas and decisions in research and instruction. University of Michigan Press.
CR  - Chenoweth, N. A., & Hayes, J. R. (2001). Fluency in writing: Generating text in L1 and L2. Written Communication, 18(1), 80-98. https://doi.org/10.1177/0741088301018001004
CR  - Christensen, C. A. (2009). The critical role handwriting plays in the ability to produce highquality written text. R. Beard, D. Myhill, J. Riley, and M. Nystrand (Eds.), The Sage handbook of writing development (s. 284-299). Sage Press.
CR  - Datchuk, S., Rodgers, D., Wagner, K., Hier, B., & Moore, C. (2021). Effects of writing interventions on the level and trend of total words written: A meta-analysis. Exceptional Children, 88, 145-162. https://doi.org/10.1177/00144029211027537
CR  - Durna, Y. (2014). 2012-2013 eğitim-öğretim yılında 60-66 ay arasında ve 66. ay üzerinde okula kayıt yaptıran 1. sınıf öğrencilerinin ilkokuma yazma dersi öğretim programı kazanımları ile okul yaşantıları sürecinin performans yönünden öğretmen görüşlerine dayalı olarak karşılaştırılması: Erzincan örneği. (Yayın No. 353048) [Yüksek lisans tezi, Erzincan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Ellis, R., & Yuan, F. (2004). The effects of planning on fluency, complexity, and accuracy in second language narrative writing. Studies in Second Language Acquisition, 26(1), 59-84. https://doi.org/10.1017/S0272263104026130
CR  - Fellner, T., & Apple, M. (2006). Developing writing fluency and lexical complexity with blogs. The Jalt Call Journal, 2(1), 15-26. https://doi.org/10.29140/jaltcall.v2n1.19
CR  - Fillmore, L. W. (1979) Individual differences in second language acquisition. C., Kempler, D. And Wang, W. Y. S. (Eds) Individual differences in language ability and language behavior, Academic Press.
CR  - Flynn, L., & Allen, L. (2025). Disentangling the influences of creativity and verbal fluency on writing. J. Learn. Anal., 12, 67-82. https://doi.org/10.18608/jla.2025.8857
CR  - Galbraith, D. (2009). Writing about what we know: Generating ideas in writing. In R. Beard, D. Myhill, J. Riley, and M. Nystrand (Eds.), The sage handbook of writing development (pp. 48-64). Sage Press.
CR  - Gong, T., Zhang, M., & Li, C. (2021). Association of keyboarding fluency and writing performance in online-delivered assessment. Assessing Writing, 51, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.asw.2021.100575
CR  - Graham, S., & Weintraub, N. (1996). A review of handwriting research: Progress and prospects from 1980 to 1994. Educational Psychology Review, 8(1), 7-87. https://doi.org/10.1007/BF01761831
CR  - Graham, S., Berninger, V. W., Abbott, R. D., Abbott, S. P., & Whitaker, D. (1997). Role of mechanics in composing of elementary school students: A new methodological approach. Journal of Educational Psychology, 89(1), 170-182. https://doi.org/10.1037/0022-0663.89.1.170
CR  - Housen, A., & Kuiken, F. (2009). Complexity, accuracy and fluency in second language acquisition. Applied Linguistics, 30(4), 461-473. https://doi.org/10.1093/applin/amp048
CR  - Höbek, G., & Taşkaya, S. M. (2018). İlkokul öğrencilerinin yazma hızının belirlenmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2433-2445. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.356223
CR  - Hudson, R. F. (2002). Compositional fluency and spelling accuracy of second-grade students under six priming conditions. (Doctoral Thesis, University of Florida).
CR  - Hyland, K. (2003). Second language writing. Cambridge University Press.
CR  - Jones, D., & Christensen, C. A. (1999). Relationship between automaticity in handwriting and students’ ability to generate written text. Journal of Educational Psychology, 91(1), 44-49. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.1.44
CR  - Kaya, B., Ateş, S., Yıldırım, K., & Rasinski, T. (2020). Geri bildirimin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı yazma becerilerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 45(201), 189-205. https://doi.org/10.15390/EB.2019.8413
CR  - Kızıltaş, Y. (2026). The Impact of Creative Writing Strategies on Primary School Students’ Writing Fluency Skills and Writing Anxiety. Reading & Writing Quarterly, 1-22. https://doi.org/10.1080/10573569.2026.2665740
CR  - Kim, M., & Crossley, S. A. (2018). Modeling second language writing quality: A structural equation investigation of lexical, syntactic, and cohesive features in source-based and independent writing. Assessing Writing, 37, 39-56. https://doi.org/10.1016/j.asw.2018.03.002
CR  - Kim, Y. S. G., Gatlin, B., Al Otaiba, S., & Wanzek, J. (2018). Theorization and an empirical investigation of the component-based and developmental text writing fluency construct. Journal of Learning Disabilities, 51(4), 320-335. https://doi.org/10.1177/0022219417712016
CR  - Knoch, U. (2021). The Routledge handbook of language testing. Routledge Handbooks.
CR  - Koenig, E. A., Eckert, T. L., & Hier, B. O. (2016). Using performance feedback and goal setting to improve elementary students’ writing fluency: A randomized controlled trial. School Psychology Review, 45(3), 275-295. https://doi.org/10.17105/SPR45-3.275-295
CR  - Lannin, A. A. (2007). Freewriting for fluency and flow in eighth and ninth grade reading clasess. (Ph. D Thesis, University of Missouri).
CR  - Limpo, T., & Alves, R. A. (2017). Written language bursts mediate the relationship between transcription skills and writing performance. Written Communication, 34(3), 306-332. https://doi.org/10.1177/0741088317714234
CR  - Linnemann, M., Stephany, S., Lemke, V., Bulut, N., Haider, H., Roth, H. J., & Becker-Mrotzek, M. (2022). The dimensionality of writing and reading fluency and its impact on comprehension and composition. Journal of Writing Research,14(2), 185-227. https://doi.org/10.17239/jowr-2022.14.02.02
CR  - McCutchen, D. (1988). “Functional automaticity” in children's writing: A problem of metacognitive control. Written Communication, 5(3), 306-324. https://doi.org/10.1177/0741088388005003003
CR  - McCutchen, D. (1996). A capacity theory of writing: Working memory in composition. Educational Psychology Review, 8, 299-325. https://doi.org/10.1007/BF01464076
CR  - McCutchen, D. (2000). Knowledge, processing, and working memory: Implications for a theory of writing. Educational Psychologist, 35(1), 13-23. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3501_3
CR  - Means, B., & Lindner, L. (1998). Teaching writing in middle school tips, tricks, and techniques. Greenwood Publishing Group.
CR  - MEB (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
CR  - Nacar, G., & Baştuğ, M. (2023). Akıcı okuma ile akıcı yazma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 11(2), 79-94. https://doi.org/10.35233/oyea.1214640
CR  - Nelson, N. (2007). Why write? a consideration of rhetorical purpose. S. Hidi and P. Boscolo (Eds.), Writing and Motivation inside (s. 17-30). Elsevier Press.
CR  - Özcan, Y. (2026). Yazmayı geliştirme müdahale programının öğrencilerin yazma başarısına etkisi. (Yayın No. 1006028) [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Pham, V. P. H. (2021). The effects of collaborative writing on students’ writing fluency: An efficient framework for collaborative writing. Sage Open, 11(1), 1-11. https://doi.org/10.1177/2158244021998363
CR  - Ritchey, K. D., McMaster, K. L., Al Otaiba, S., Puranik, C. S., Grace Kim, Y. S., Parker, D. C., & Ortiz, M. (2015). Indicators of fluent writing in beginning writers. In The fluency construct: Curriculum-based measurement concepts and applications (pp. 21-66). New York, NY: Springer New York.
CR  - Savaşcı, S. (2024). Akran dönütü destekli Altı Dakika (ADDAD) yönteminin akıcı yazma becerisine etkisi. (Yayın No. 853374) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Saydam, E. (2024). 1-6. sınıf öğrencilerinin akıcı yazma becerilerine yönelik bir norm geliştirme çalışması. (Yayın No. 922529) [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Schmidt, R. (1992). Psychological mechanisms underlying second language fluency. Studies in Second Language Acquisition, 14(4), 357-385. https://doi.org/10.1017/S0272263100011189
CR  - Skehan, P. (2009). Modelling second language performance: Integrating complexity, accuracy, fluency and lexis. Applied Linguistics, 30(4), 510-532. https://doi.org/10.1093/applin/amp047
CR  - Taç, İ. (2020). Araştırmacı yazma yaklaşımının ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin yaratıcı ve akıcı hikâye yazma becerisine etkisi. (Yayın No. 643108) [Yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Teng, M. F., & Huang, J. (2023). The effects of incorporating metacognitive strategies instruction into collaborative writing on writing complexity, accuracy, and fluency. Asia Pacific Journal of Education, 43(4), 1071-1090. https://doi.org/10.1080/02188791.2021.1982675
CR  - Türk Dil Kurumu. (2026). Elektronik Türkçe sözlük. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026, https://sozluk.gov.tr/
CR  - Türkdal, Y. (2023). Akademisyenlerin ve öğrencilerin lisansüstü ödevlere yönelik görüşlerinin incelenmesi. (Yayın No. 783195) [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Ülper, H. (2008). Bilişsel süreç modeline göre hazırlanan yazma öğretimi programının öğrenci başarısına etkisi. (Yayın No. 228342) [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Van Waes, L., & Leijten, M. (2015). Fluency in writing: A multidimensional perspective on writing fluency applied to L1 and L2. Computers and Composition, 38, 79-95. https://doi.org/10.1016/j.compcom.2015.09.012
CR  - Wolfe-Quintero, K., Inagaki, S., & Kim, H. (1998). Second language development in writing: Measures of fluency, accuracy and complexity. Honolulu Press.
CR  - Yavuz, E. (2020). Üstbilişsel beceri odaklı süreç temelli yazma çalışmalarıyla üstün yetenekli ilkokul öğrencisinin yazma becerisinin geliştirilmesi. (Yayın No. 643209) [Yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
CR  - Zutell, J., & Rasinski, T. V. (1991). Training teachers to attend to their students’ oral reading fluency. Theory Into Practice, 30(3), 211-217. https://doi.org/10.1080/00405849109543502
UR  - https://doi.org/10.47994/usbad.1964708
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/6079533
ER  -