@article{article_1982977, title={Arap-İslam Düşüncesinde Şüphenin Semantik İnşasında ‘Rayb’ Kavramının Anlam Tezahürleri}, journal={Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi}, volume={26}, pages={1895–1926}, year={2026}, DOI={10.33415/daad.1982977}, url={https://izlik.org/JA98HP24YD}, author={Elyasino, Hamza}, keywords={Arap Dili ve Edebiyatı, İrtiyâb, Semantik, Varoluşsal Kaygı.}, abstract={Arap dilinde şüphe olgusunu karşılayan rayb (r-y-b) kökü, salt zihinsel bir tereddüdü aşarak insanın varoluşsal çalkantılarına işaret eden derin bir anlamsal arka plana sahiptir. Bu makale, bu kökün temel anlam çekirdeğinden hareketle Câhiliye döneminden modern felsefi metinlere kadar uzanan semantik evrilimini merkeze almaktadır. Klasik şiir divanları, Kur’an-ı Kerim, hadis, fıkıh ve modern dönem düşünce metinleri üzerinden yürütülen kök temelli anlamsal tahliller, kavramın dildeki yapısal dönüşümünün izini sürmektedir. Elde edilen veriler, rayb lafzının başlangıçta kovanın sarsılması ya da uyku sersemliği gibi tamamen fiziksel çalkantıları ve biyolojik ihtiyaçları gözlemlerken, zamanla ölüm ve kader karşısında duyulan ontolojik kaygıya dönüştüğünü göstermektedir. İslam’ın doğuşuyla birlikte bu kavram, iman ile inkârı birbirinden ayıran itikadi bir kategori hüviyeti kazanmış; fıkıh literatüründe ise nesebin korunmasını sağlayan hukukî bir ölçüt olarak yaygınlaşmıştır. Modern dönemde ise kavramın, Batı menşeli epistemolojik kuşkuculuğu ve psikolojik krizleri karşılayan yeni formlara büründüğü görülmektedir. Netice itibarıyla rayb, Arap-İslam tasavvurunda sıradan bir bilişsel boşluğu ifade etmekten çok ötesine geçerek; kurulu nizamın kargaşaya dönüşme tehlikesini ve insanın bilinmezlik karşısındaki köklü huzursuzluğunu temsil eden çok katmanlı bir inşayı yansıtmaktadır.}, number={3}