TY - JOUR TT - Basic Concepts of Ziya Gökalps’s Thoughts on History and Society AU - Erdem, H. Haluk PY - 2016 DA - July JF - Toplum ve Demokrasi Dergisi PB - Ali KAMALAK WT - DergiPark SN - 1307-4687 SP - 163 EP - 172 VL - 2 IS - 4 KW - Ziya Gökalp KW - tarih KW - toplum KW - felsefe KW - eğitim KW - „„yeni hayat‟‟ KW - kültür KW - medeniyet N2 - It would be more accurate to call Ziya Gökalp as a philosopher rather than a sociologist because of his studies in different subjects and disciplines ranging from history to education, from politics to society, from philosophy to poems. It seems important to reevaluate his works, which are rich in issues related to social sciences, according to their relations to the contemporary problems of humanity. Such problems as the increased tension in the relations of individual-society and state, forgotten humans in education, economy and politics, increased attacks on modern, secular and nation state seem to deteriorate with the coming of globalization, and this also calls for a review of Ziya Gökalp‟s thoughts to look for clues that would help develop solutions to such problems. This study analyzes the basic concepts of Gökalp‟s thoughts on history and society as they relate to today‟s problems and issues. CR - İngiliz kültürüne aşılanmış bir biçimde kendisini göstermiştir. Osmanlı CR - uygarlığı ise Türk, Acem, Arap kültürleriyle İslam dinine, Doğu uygarlığına ve CR - daha sonra da Batı uygarlığına giren kurumların karışımıdır. Osmanlı uygarlığı CR - hiçbir zaman uyumlu bir birlik durumunda olamamıştır (Gökalp, 2003: 74). CR - Ziya Gökalp çalışmalarının merkezine Türk kültürünü alarak belki de uyumlu CR - bir birlik arayışını kurmak istemiştir. Osmanlı uygarlığının Türk kültürüyle CR - uyumlu bir birlik kuramamasını bu iki kavramı ayırmakla çözmeye çalışan CR - Gökalp kültürü güçlü ama uygarlığı zayıf olan bir ulusun kültürü bozulmuş CR - ama uygarlığı yüksek bir ulusla siyasal savaşıma girdiğinde kültürü güçlü CR - olanın bu savaşı her zaman kazanacağını dile getirir. Gökalp’in bu CR - ifadelerinden neden Mustafa Kemal ATATÜRK’ün kültür ve uygarlık CR - kavramlarını birbirinden ayırmadığı ve çağdaş bir ulus devlet yaratmak CR - istediği açık hale gelmektedir. Son Söz Yerine… CR - Ziya Gökalp genç yaşından itibaren okuyan bir insan olarak başta CR - felsefe, sosyoloji, tarih olmak üzere pek çok disiplinin etkisinde kalmıştır. Bu CR - etkiden dolayı onun çalışmalarının merkezine aldığı çeşitli sosyologlar ve CR - filozoflar vardır. Gökalp kendisine bırakılan felsefi vasiyetleri yerine getirmek CR - bakımından elindeki bilgi malzemesinden yararlanmıştır. Onun düşünce CR - gelişiminde farklı yönlerin olduğu ve tutarsızlıklara düştüğünü iddia edenlerin CR - savları kısmen doğru olsa da gözden bir şeyi kaçırmaktadırlar. Gökalp CR - düşünce gelişiminin doğrultusunu kendisi belirlemeye çalışmış bir CR - düşünürdür. Aklın bağımsızlığı vasiyeti gereği böyle davranmakla Gökalp CR - kendisini bilgide yenileyen bir akla sahiptir. ‘‘Yeni hayat’’ anlayışı önce kendi CR - aklını kullanan bağımsız bir düşüncenin toplumun çağdaşlaşmasının önünü CR - açması ve topluma yön vermesi açısından önemlidir. Onun tarih ve topluma CR - yönelirken verdiği eserlere bu gözle de bakmak yerinde olur düşüncesindeyiz. CR - Her türlü önceden belirlenmiş bakış açısından bağımsız olarak bakıldığında CR - Ziya Gökalp için söylenebilecek yeni değerlendirmeler ileri sürülebilir. Gökalp CR - için söylenebilecek belirlenimlerden birisi de onun her türlü dogmatik CR - yaklaşımın ötesinde tarih ve toplum problemlerine eğildiği ve kafa CR - karışıklığının yoğun olduğu bir dönemde düşüncelerini özgürce ortaya koyan CR - ilk Türk düşünürü olduğudur. Onda felsefe toplumbilimden kopmamıştır. CR - Bugün sosyal bilimcilerin felsefeden yararlanmadığı düşünülürse Gökalp’in CR - değeri daha da anlaşılacaktır. CR - Berkes, N., 1985, Felsefe ve Toplumbilim Yazıları, Adam Yayınları, İstanbul. CR - Erişirgil, M. E., 1984, Bir Fikir Adamının Romanı Ziya Gökalp, haz. Kazancıgil, A. & Alpar, A., İkinci Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul. CR - Filizok, R., 2005, Ziya Gökalp, Akçağ Yayınları, Ankara. CR - Gökalp, Z., 1997, Terbiyenin Sosyal ve Kültürel Temelleri I, haz. Kardaş, R., Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul. CR - _____, 2003, Türkçülüğün Esasları, Haz. Bak, K., Bordo Siyah Klasik Yayınlar, İstanbul. CR - _____, 2006, Felsefe Dersleri, sadeleştirenler ve yay. haz. Utku, A. & Erbay, E., Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya. CR - _____, 2007, ‘‘Yeni Mecmua’’, içinde Hilmi Ziya Ülken Seçme Eserleri, Ziya Gökalp, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul. CR - _____, 2007a, ‘‘Türk Medeniyeti Tarihi’’, içinde Ziya Gökalp, Kitaplar, Bütün Eserleri- Bir, yay. haz. Koz, M. S., Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. CR - _____, 2007b, ‘‘Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muâsırlaşmak’’, içinde Ziya Gökalp, Kitaplar, Bütün Eserleri-Bir, yay. haz. Koz, M. S., Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. CR - İnalcık, H., 2000, ‘‘Ziya Gökalp Yüzyıla Damgasını Vuran Düşünür’’, Doğu Batı, Sayı: 12. CR - Karaveli, O., 2008, Ziya Gökalp‟i Doğru Tanımak, Doğan Kitap, İstanbul. CR - Karpat, K., 2003, ‘‘Ziya Gökalp’in Korporatifçilik, Millet-Milliyetçilik ve Çağdaş Medeniyet Kavramları Üzerine Bazı Düşünceler’’, içinde Cumhuriyet‟e Devreden Düşünce Mirası, Tanzimat ve Meşrutiyet‟in Birikimi, genel yay. yön. Belge, M., UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/toplumdd/article/242589 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/210994 ER -